Азык-түлүк, кийим-кече, үй буюмдары жана техника үчүн базарлар менен дүкөндөр негизги соода жолдору бойдон калууда. 2025-жылдын январь–июль айларында чекене соода жана автоунаа оңдоо жүгүртүүсү 33,5 миллиард TJSке жеткен; азык-түлүк, кийим-кече жана аралаш базарлар 14,6 миллиард TJSти же бул жүгүртүүнүн 43,6 пайызын түзгөн. Колдо болгон статистикада Душанбе менен Согд аймагынын үлүшү эң чоң болгон. Ошол мезгилде дүң жана чекене соода жүгүртүүсүнүн 99,8 пайызын мамлекеттик эмес ишканалар түзгөн. Азык-түлүккө таңгакталган жана жаңы азыктар кирет. Жарактуулук мөөнөтүн, курамын, салмагын же көлөмүн, калориясын, эскертүүлөрдү, сактоо нускамаларын, таңгактын абалын, бааны жана чекти текшериңиз. 2024-жылдын январь–август айларында катталган чекене сатуунун жарымына жакынын азык-түлүк, жарымына жакынын азык-түлүк эмес товарлар түзгөн. Нан жана нан азыктары, эт, жашылча жана картошка, кант жана кондитер азыктары, өсүмдүк майы негизги азык-түлүк категориялары болгон. Курулуш материалдары, автоунаа жана тетиктер, кездеме жана электр шаймандары негизги азык-түлүк эмес категориялар болгон. Кийим-кече базарларда, дүкөндөрдө жана интернет аркылуу сатылат. Төлөөгө чейин өлчөмүн, түсүн, абалын жана кездемесин текшериңиз. Колдонулбаган азык-түлүк эмес товарды, касиеттери жана көрүнүшү бузулбай, сатып алынганы далилденсе, негизинен 14 календардык күндүн ичинде алмаштырууга болот. Сатуучуда ошондой эле товар жок болсо, керектөөчү акчасын кайтарууну сурай алат. Өкмөт белгилеген өзгөчө учурлар колдонулат. Смартфон, ноутбук жана тиричилик техникасы дүкөндөрдө, базарларда жана Alif Shop сыяктуу интернет аянтчаларында сатылат. Чекти, сериялык номерди же IMEIди, кепилдик кагаздарын жана тейлөө документтерин сактаңыз. Айрым төмөн чыңалуудагы жабдуулар жана башка белгиленген товар категориялары техникалык жөнгө салууну же сертификатты талап кылышы мүмкүн. Сатуучу макулдашылган товарды, бааны, кепилдикти жана коопсуз колдонуу маалыматын берүүгө жооптуу бойдон калат. Электрондук соода же e-commerce — маалымат жана байланыш тармактары аркылуу сатып алуу. Тажикстанда электрондук бүтүмдөрдүн укуктук алкагы бар; катталган компаниялар же жеке ишкерлер электрондук сунуштар, документтер жана келишимдер аркылуу сата алышат. Alif Shop азык-түлүк, кийим-кече, смартфон, ноутбук жана тиричилик техникасы сыяктуу товарларды накталай жана бөлүп төлөө жолдору менен сунуштайт. Жеткирүү аймагы, акысы, убактысы, бөлүп төлөө мүмкүнчүлүгү, кепилдик жана кайтаруу тартиби сатуучу менен аянтчага жараша айырмаланат. Ошондуктан төлөөдөн мурда акыркы бааны TJS менен, мыйзамдуу сатуучуну, жеткирүү шарттарын, чекти жана кайтаруу тартибин текшериңиз. Өлкө боюнча бирдиктүү жеткирүү системасы бар экени ырасталган эмес. Накталай акча кеңири колдонулат; банк карталары, электрондук капчыктар, төлөм терминалдары жана QR-төлөмдөр да бар. 2024-жылдын 31-декабрына карата Тажикстанда 8,4 миллион карта, 12,1 миллион электрондук капчык, 11 955 электрондук терминал жана соода менен тейлөө жайларында 19 918 QR-код катталган. Google Pay 2024-жылдын июнунда ишке кирген; тиешелүү мекеме жана терминал уруксат берген жерде Alif Visa картасын байланыштырууну жана NFC же сатуу жериндеги төлөмдөрдү колдойт. Төлөм ыкмасын кабыл аларын тактап, төлөм далилин сактаңыз. Керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо, Электрондук соода жана Соода жана тиричилик кызматтары жөнүндө мыйзамдар негизги укуктук алкакты түзөт. Мамлекеттик монополияга каршы орган керектөө мыйзамдарынын аткарылышын көзөмөлдөйт; Tajikstandard соода эрежелерин, сапатты, коопсуздукту, сертификаттоону жана метрологияны карайт; жергиликтүү аткаруу органдары даттанууга жардам бере алат; Тажикстандын Улуттук банкы төлөм системаларын жана каржы кызматтарын көзөмөлдөйт. Кемчилик адатта 14 календардык күндүн ичинде оңдолууга тийиш. Алмаштыруу дароо жүргүзүлөт же сапатты текшерүүгө 14 күнгө чейин кетет; модель жок болсо мөөнөт бир айга чейин созулушу мүмкүн. Бааны төмөндөтүү, акчаны кайтаруу же зыянды өндүрүү талабынын мөөнөтү негизинен жети күн, ал эми эксперттик текшерүү 14 күнгө чейин созулушу мүмкүн. Колдонулуучу керектөө эрежелерине ылайык кечиктирүү үчүн товар баасынын күнүнө 1 пайызы өлчөмүндө айып төлөнүшү мүмкүн. Даттануу үчүн чекти же буйрутма жазуусун, зарыл болсо товар таңгагын, кепилдик кагаздарын, сериялык номерди же IMEIди жана төлөм далилин сактаңыз. Адегенде сатуучуга кайрылыңыз. Керектөө мыйзамына байланышкан маселени жергиликтүү аткаруу органынын керектөө бөлүмүнө же Мамлекеттик монополияга каршы органга, сапат жана коопсуздук маселесин Tajikstandard же компетенттүү жөнгө салуучуга, төлөм камсыздоочуга байланыштуу көйгөйдү Улуттук банкка өткөрүңүз. Сотко кайрылуу да мүмкүн. Таштандыларды чогултуу, сактоо, колдонуу, ташуу, иштетүү, жок кылуу жана кайра иштетүү эрежелери бар, бирок өлкө боюнча керектөөчү товарларды кайра кабыл алуу тармагы же тастыкталган эко-белги системасы аныкталган эмес. Узакка чыдаган, оңдоого боло турган товарды тандап, таңгакты азайтуу жана мыйзамдуу жок кылуу — колдо болгон алкак сунуштаган практикалык жолдор.
Тажикстанда соода кылуу
Тажикстанда соода негизинен базарларда, чекене дүкөндөрдө жана саны көбөйүп жаткан интернет базарларында жүргүзүлөт. Күнүмдүк сатып алуулар сомони (TJS) менен бааланат; сатуучулар тажик жана орус тилдеринде товар маалыматын, чек жана баа, сапат, коопсуздук, жарактуулук мөөнөтү же кепилдик тууралуу талап кылынган маалыматты берүүгө тийиш. Керектөөчүлөрдүн эрежелери тандоону, кайтарууну, оңдоону, алмаштырууну, акчаны кайтарууну жана даттанууну камтыйт.
VivAVia can make mistakes. Check important information.