ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး

ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပဵၼ်လႆႈတင်းပိူင်တၢင်းၵၢၼ် လႄႈ ၼွၵ်ႈပိူင်တၢင်းၵၢၼ်။ ၵၢၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၼမ်မီးၸဝ်ႈၸၢင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း၊ ၼႃႈတီႈတူၵ်းလူင်း၊ ငိုၼ်းလိူၼ်ပၼ်ပဵၼ်ပၵ်းပိူင် လႄႈ ၽိုၼ်မၢႆတႃႇၶွၼ်ႇ ႁိုဝ် ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈတူဝ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၽွၼ်ႉတင်းၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၼွၵ်ႈပိူင်တၢင်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်လူၺ်းလၢတ်ႈတေႃႇလုၵ်ႈၵႃႉ ႁိုဝ် ႁၢၼ်ႉၵၢၼ်။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႆႉႁွင်ႉဝႃႈ ลูกจ้าง (luk chang)၊ လႄႈ ၸဝ်ႈၸၢင်ႈႁွင်ႉဝႃႈ นายจ้าง (nai chang)။ ၵၢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်တဵမ်ၶၢဝ်း၊ တစ်ဝၢႆးၶၢဝ်း၊ ၶၢဝ်းၵမ်ႉ၊ ၸွမ်းရာသီ၊ ၼိုင်ႈဝၼ်း၊ ႁိုဝ် ၸွမ်းၶူင်းၵၢၼ်။ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတႅမ်ႈဝႆႉၸွႆႈလႆႈ၊ တင်းဢၼ်ၵူတ်းမၢႆဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈႁႂ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵူႈလွင်ႈ။ မၼ်းထုၵ်ႇလႆႈလၢတ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်၊ ပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ဝၼ်းပၼ်ငိုၼ်း၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၼင်ႈလိုဝ်ႈ၊ ၶၢဝ်းစမ်းတူၺ်းၵၢၼ်၊ ၶၢဝ်းပၼ်ႁူႉဢွၵ်ႇ လႄႈ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈ။ ပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ထႆးမီးတင်းႁၢၼ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်း လႄႈ ၼႃး၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ၊ ႁူင်းလိုဝ်ႈ၊ ၼႃႈလုမ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁူင်းယႃ လႄႈ ကုမ္ပဏီယႂ်ႇ။ ၵၢၼ်မၢင်မဵဝ်းပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်၊ မၢင်မဵဝ်းပၼ်ငိုၼ်းဝၼ်း၊ ၸွမ်းၸႅၵ်ႇၽိုၼ်၊ ၸွမ်းၶေႃႈပၼ်ၶၢဝ်း၊ ႁိုဝ် ၽွင်းႁဵတ်းၵၢၼ်တၢမ်း။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ထုၵ်ႇလႆႈပွင်ႇၸႂ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ်တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၼင်ႈလိုဝ်ႈ၊ ၽၢတ်ႈယဝ်ႉ၊ ပိုၼ်ႉတီႈလွတ်ႈၽေး၊ ၵၢၼ်ယွမ်းငိုၼ်းၸွမ်းၵူတ်းမၢႆ၊ လႄႈ ပၼ်ငိုၼ်းၸွမ်းဢၼ်တူၵ်းလူင်း။ သုၼ်ႇထုၵ်ႇလႆႈတႄႉၸႅၵ်ႇၵၼ်လႆႈၸွမ်းမဵဝ်းၵၢၼ်၊ ၸဝ်ႈၸၢင်ႈ လႄႈ ၸၼ်ႉၵူတ်းမၢႆပိူင်လိူဝ်။ Social Security ၸၢင်ႈၸွႆႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၶွပ်ႇတီႈမၵ်းမၼ်ႈ လူၺ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵၢၼ်မႄႈ၊ ၵၢၼ်ပိၵ်ႇယွမ်း၊ ၵၢၼ်ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်၊ ပၢင်ၵႄႇ ႁိုဝ် ၵူၼ်းၵိုတ်း။ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸွမ်းမႃးတူဝ်ၵဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းၵၢၼ်၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈၶဝ်ႈမၢႆၵၢၼ်ၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းလူဝ်ႇမီးၸၼ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈ ၶေႃႈၶႂၢင်းႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇၽၢႆႇႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၸဝ်ႈၸၢင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ။ ၵူၼ်းယႃႇထင်ဝႃႈ visa၊ ၶေႃႈၶႂၢင်းယူႇသဝ်း ႁိုဝ် ၶေႃႈၸူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၺ်း ပၼ်သုၼ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတႄႇႁဵတ်းလႆႈ ပဵၼ်တႅียบၶေႃႈၸူဝ်းတင်းပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်တႄႉ၊ ထၢမ်ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပိူင်လူင်ပဵၼ်လိၵ်ႈ၊ သိမ်းၽိုၼ်မၢႆငိုၼ်း၊ လႄႈ ႁူႉဝႃႈတေထၢမ်တီႈလႂ် သင်မီးပၼ်ႁႃငိုၼ်းလႄႈလွတ်ႈၽေး။