ၵၢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢင်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆး မၵ်းမၢႆလူၺ်ႈၸဝ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵำၼดၼႃႈၵၢၼ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၵႃႈၸၢင်ႈ ၸွမ်းလွင်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းႁႃငိုၼ်းလႆႈတီႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းႁိူၼ်း၊ ၼႃးသူၼ်၊ ၵၢၼ်ပၼ်ၸွႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၵၢၼ်ၶၢႆဢွၼ်ႇလၢႆး၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၼႂ်းလွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၶွင်ငိုၼ်းၶဝ်ႈ၊ တၢင်းႁပ်ႉၽိတ်းၽွၼ်း၊ လွင်ႈၸုၵ်းၸႅင်ႈဝႆႉလၵ်းထၢၼ်၊ လွင်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄလူမှု လႄႈ လွင်ႈတေႃႇသူႈၽွၼ်းသုမ်းၵၢၼ်။ လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄလူမှု မၢႆထိုင်လွင်ႈၸွႆႈเหลือ ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွင်ႈႁပ်ႉပႂ်ႉလူမ်းပၢႆးယူႇလီ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်းၶဝ်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ငိုၼ်းဢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈၵၼ်; လွင်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈၵိုၵ်းသถานะၵူၼ်းၼၼ်ႉ လႄႈ ပိူင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ၵပ်းၶွင်။ ၵူၼ်းမိူင်းထႆး လႄႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်း ၸၢင်ႈထူပ်းၶေႃႈလူဝ်ႇပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်၊ လႄႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်းၸၢင်ႈလူဝ်ႇလိၵ်ႈၶႂၢင်ႉၶိုၵ်ႉၶၢႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတေႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈငိုၼ်း။ ၸဝ်ႈၵၢၼ်၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ထုၵ်ႇလီၸုၵ်းၸႅင်ႈဝႆႉလၵ်းထၢၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း၊ ငိုၼ်းပၼ်၊ လိၵ်ႈယืนยันတူဝ်၊ ၶေႃႈၽႆး လႄႈ ၵၢၼ်တႅမ်ႈမၢႆဢၼ်လူဝ်ႇ။ တလႃးၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼမ် ၼႂ်းၵုင်းထေပ်ႈ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း၊ ၸွမ်းၼႂ်းၵၢၼ်လႄႈၸၼ်ႉၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၶႅၵ်ႇ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ၊ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ပညာ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ထႅၵ်ႇၼူဝ်ႇလေႃႇၵျီ၊ ၶၢႆၶူဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ပၼ်ပိူၼ်ႈ။ ၵၢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢင်ႈ ဢธิบายလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်–ၸဝ်ႈၵၢၼ်၊ Employer ဢธิบายၼႃႈတီႈၶွင်ၸုမ်း၊ Unemployment လၢတ်ႈလွင်ႈသုမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်၊ Labor market တႅၵ်ႈၵၼ်ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်း လႄႈ တၢင်းလူဝ်ႇ၊ Professions လၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၸၼ်ႉၵၢၼ်၊ လႄႈ Business လၢတ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ လၢႆးလိူၵ်ႈၸုမ်း။
ၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး
ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးတင်းၵၢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢင်ႈ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းၵူၺ်း၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ပိုတ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ ပိူင်ၵၢၼ် လႄႈ ၽေးၶွင်ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈၵိုၵ်းလူၺ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်၊ သถานะၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵႂၢမ်းၵၢၼ် လႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈ။ ၵႃႈၸၢင်ႈ၊ ၶေႃႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၢၼ်၊ လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄလူမှု၊ ၶေႃႈၽႆး၊ လႄႈ လိၵ်ႈၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် တေၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတေႃႇၵၢၼ်လႆႈ။
လိူၵ်ႈပိူင်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၶဝ်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈလူဝ်ႇငိုၼ်းၶဝ်ႈဢၼ်ၶၢတ်ႈလႆႈ၊ လွင်ႈၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈ လွင်ႈယိၼ်းလီႁပ်ႉၽိတ်းၽွၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ လႄႈ ၽွၼ်းသုမ်း။ ႁႂ်ႈၵႃႈၸၢင်ႈ၊ ၼႃႈၵၢၼ်၊ လၵ်းထၢၼ်၊ လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄလူမှု လႄႈ လိၵ်ႈၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် ပဵၼ်ၶေႃႈၸႂ်ႉတႅပ်းတတ်း၊ ယႃႇပိုင်ႈၶေႃႈႁပ်ႉပၢၵ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ။ သင်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်း ၵေႃႈထတ်းယืนยันလိၵ်ႈၶႂၢင်ႉတႃႇၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႃႇတေႁပ်ႉငိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်။
ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်
ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးတင်းၵၢၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဢၼ်မီးၸဝ်ႈၸၢင်ႈ လႄႈ လၢႆးႁႃငိုၼ်းၼွၵ်ႈၵၢၼ်တၢင်းၵၢၼ်တၢင်းၼမ်။ လၢႆးၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၼမ်ၶိုၼ်ႈယူႇတီႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း၊ ၽၢႆႇၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈတူဝ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းထႆး ႁိုဝ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းႁိုဝ်။ ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၼင်ႈလိုဝ်ႈ၊ ၼႃႈတီႈ လႄႈ ၶေႃႈၶႂၢင်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွႆႈႁႂ်ႈၵူၼ်းလိူၵ်ႈ လႄႈ တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလွတ်ႈၽေး။
ၼายจ้าง
ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၼាយၸၢင်ႈႁပ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၸီႉသင်ႇၵၢၼ် လႄႈမီးၽူႈၽိတ်းၽွၼ်းတေႃႇၵႃႈႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈသၽႃႇဝႃႇၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်။ ၼายจ้าง ၸၢင်ႈပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇပုဂ္ဂလိၵ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၼႂ်းၶอบครัว၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆ၊ ၼႃး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၵၢၼ်ၼายจ้างဢၼ်လီ တႄႇတီႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၸႅင်ႈလႅင်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ပူတ်းၽေး၊ ၵၢၼ်ပၼ်ငိုၼ်းၸွမ်းၶၢဝ်း လႄႈၽိုၼ်မၢႆဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။
ၵၢၼ်ဢမ်ႇမီး
ၵၢၼ်ဢမ်ႇမီးၼႂ်းမိူင်းထႆး မၢႆထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉသုမ်းၵၢၼ် ႁိုဝ် တိုၵ်ႉႁႃၵၢၼ်ယူႇသေ ၵၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ဢမ်ႇမီး။ ၵၢၼ်တႄႉတေတၢင်ႇၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈပိူင်၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၼႃး၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း၊ လႄႈ ၵူၼ်းလႅၵ်ႈၵၢၼ်ပွတ်းပွတ်း။ ၽႅၼ်ငိုၼ်း၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၵၢၼ်ႁႃၵၢၼ်မႂ်ႇ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းႁႅင်းၵดดัน။
ၵၢတ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်
ၵၢတ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵွင်ႉၵူၼ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈတင်း ႁၢၼ်ႉၵၢၼ်လႄႈၸုမ်းဢၼ်လူဝ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်။ မၼ်းမီးတင်းကုမ္ပဏီတၢင်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်လူင်ပိူင်၊ ၼႃး၊ ၵၢၼ်ၶอบၶัว၊ ၵၢၼ်ၶၢႆၶၢင်ႈတၢင်း၊ ၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၼွၵ်ႈပိူင်တၢင်ႇမဵဝ်း။ သုၼ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇၵၼ်ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ပညာ၊ ၽႃႇသႃႇ၊ ၽၢႆႇၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်တူဝ်ႈၵႂႃႇ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၶူဝ်း၊ ၵၢၼ်ၼႃး လႄႈ ၵၢၼ်ပၼ်ၵၢၼ်။
ၽၢႆႇၵၢၼ်
သၢႆၵၢၼ်ဢาชีพၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးတင်းၵၢၼ်ၼႃး၊ ၵၢၼ်မိုဝ်း၊ မေႃယႃ၊ ၶူးသွၼ်၊ ၽူႈၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ပၢႆးၵၢၼ်၊ ၶိူင်ႈၵျၢင်ႈ၊ လႄႈ ၵၢၼ်လူင်ပိူင်။ ၵႂၢမ်းထႆး อาชีพ (achip) မၢႆထိုင်ၽၢႆႇၵၢၼ် ႁိုဝ် လၢႆးလဵင်ႉၸီဝိတ်ႉ။ ၵၢၼ်မၢင်မဵဝ်းတႄႇႁဵတ်းလႆႈၸွမ်းၵၢၼ်ၸွမ်းမိုဝ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇၵၢၼ်ဢၼ်မီးၵူတ်းမၢႆ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇပညာၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ ၶဝ်ႈမၢႆ၊ ႁိုဝ် လိုင်ႇၸိၼ်း။
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတီႈမိူင်းထႆး မီးတင်ႈတႄႇၵၢၼ်ၶၢႆလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၼႂ်းၶอบครัว၊ ႁႆႈၼႃး၊ ၵူၼ်းၶၢႆၶွင်ဢွၼ်ႇလၢႆး၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်၊ တေႃႇထိုင်ၶွမ်ႇပၼီႇယႂ်ႇ။ ၵၢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်တင်ႈပေါ်တီႈၶၢႆၶွင်၊ ပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်၊ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶွင်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၶူဝ်းၶွင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ ပုံစံဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉၼၵ်းတီႈၽူႈပိုင်ႈ၊ ၽေး၊ ငိုၼ်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ဢၼ်တေႁဵတ်း။
VivAVia can make mistakes. Check important information.

