تاریخ در جمهوری ترکیه دَ

سرزمین جمهوری ترکیه عمدتاً در آناتولی قرار دارد و بخش کوچکی از جنوب‌شرقی اروپا را نیز در بر می‌گیرد. جایگاه آن میان قاره‌ها باعث شده محل دیدار مردمان، زبان‌ها، دین‌ها، مسیرهای بازرگانی و امپراتوری‌ها باشد. آناتولیِ باستان خانهٔ جوامعی مانند هیتی‌ها، فریگی‌ها، لیدیایی‌ها، یونانیان و دیگران بود. شهرها، جاده‌ها، معبدها و تئاترهای یونانی و رومی بخش مهمی از چشم‌انداز فرهنگی‌اند. بسیاری از محوطه‌های باستان‌شناختی نشان می‌دهند که تاریخ محلی از هر روایت ملیِ واحدی قدیمی‌تر و متنوع‌تر است. امپراتوری بیزانس که مرکز آن قسطنطنیه بود، برای دوره‌های طولانی بر بخش بزرگی از منطقه فرمان راند. مسیحیت، ادارهٔ امپراتوری، معماری و شهری که بعدها استانبول نام گرفت، آثار ماندگاری در شهرها و جوامع بر جا گذاشتند. گروه‌های ترک‌زبان به‌تدریج وارد آناتولی شدند و در آن ساکن شدند؛ سلطان‌نشین سلجوقیِ روم به قدرتی بزرگ تبدیل شد. معماری سلجوقی، مسیرهای کاروانی، مدرسه‌ها، مسجدها و هنرهای تزیینی در فرهنگ منطقه‌ایِ پس از خود سهم داشتند. امپراتوری عثمانی از یک شاهزاده‌نشین کوچک در آناتولی به دولتی بزرگ تبدیل شد که بخش‌هایی از اروپا، آسیا و آفریقا را در بر می‌گرفت. این امپراتوری جوامع مسلمان و نامسلمان را شامل می‌شد، از چندین سنت اداری بهره می‌برد و مناطق گوناگون را از راه بازرگانی، قانون، خدمت نظامی و نهادهای محلی به هم پیوند می‌داد. دورهٔ عثمانی پس از شکست نظامی و آشفتگی سیاسیِ پس از جنگ جهانی اول پایان یافت. جمهوری ترکیه در سال 1923 زیر رهبری مصطفی کمال آتاتورک بنیان گذاشته شد و پس از آن اصلاحات بزرگی در نهادهای دولتی، آموزش، قانون، زبان و زندگی عمومی انجام گرفت. قرن‌های بیستم و بیست‌ویکم شهرنشینی، صنعتی‌شدن، مهاجرت، دگرگونی سیاسی و پیوندهای قوی‌تر با جهان گسترده‌تر را به همراه آوردند. این دگرگونی‌ها بر ساختار خانواده، هویت‌های منطقه‌ای، کار، آموزش و معنای شهروندی اثر گذاشتند. خاطرهٔ تاریخی برای همه یکسان نیست. جوامع گوناگون ممکن است بر رویدادها، نیاکان، فقدان‌ها، دستاوردها یا نام‌های مکان‌ها تأکید متفاوتی داشته باشند. یادگیریِ مسئولانهٔ تاریخ یعنی جداکردن گاه‌شماریِ کلی از تفسیرهای مورد اختلاف و شنیدن خاطره‌های بیش از یک جامعه.