انتخابات در ترکمنستان

مجلس ترکمنستان انتخابات ره اعلام کنه و کمیسیون مرکزی انتخابات و همه‌پرسی برگزاری اونو برای دوره پنج‌ساله هماهنگ کنه. پایین‌تر، کمیسیون‌های منطقه‌ای، ناحیه‌ای و شهری کار کننه و بعد کمیسیون‌های گنگش محلی و حوزه‌های رأی‌گیری قرار دارنه. اداره‌های محلی اطلاعات رأی‌دهنده‌ها ره می‌دن. هنگام وضعیت اضطراری یا جنگ انتخابات برگزار نانه. رأی‌گیری معمولاً از ساعت 07:00 تا 19:00 بوه و مجلس باید انتخابات ره حداکثر سه ماه پیش از پایان دوره مربوطه اعلام کنه. تا 13 سپتامبر 2026 انتخابات عادی بعدی ریاست‌جمهوری و مجلس رسماً اعلام نشده بونده؛ زمان قانونی تقریباً سال 2029 برای ریاست‌جمهوری و حدود 2028 برای مجلسه، مگر انتخابات زودتر برگزار بوه. شهروندان 18 ساله و بالاتر حق رأی دارنه. کسی که دادگاه ناتوانی قانونی‌اش ره اعلام کرده یا در بازداشت بوه از رأی دادن محرومه؛ وظیفه عمومی قانونی برای رأی دادن تعیین نشده. رأی‌دهنده معمولاً گذرنامه یا مدرک هویت نشان دنه. از 22 نوامبر 2025 دفتر واحد دولتی رأی‌دهنده‌ها یک سامانه دیجیتال متمرکز فراهم کرده، ولی فهرست‌های حوزه رأی‌گیری هنوز از اطلاعات اداره‌های محلی، واحدهای نظامی، مؤسسه‌ها، بازداشتگاه‌ها و نمایندگی‌های دیپلماتیک استفاده کننه. فهرست‌ها باید دست‌کم 15 روز پیش از رأی‌گیری برای بازبینی در دسترس بونّه. کسی که اسمش در فهرست نیّه می‌تونه با گذرنامه یا مدرک هویت درخواست اضافه شدن بده؛ شکایت درباره فهرست تا دو روز پیش از انتخابات یا درست پیش از روز رأی‌گیری و خود روز انتخابات پذیرفته وانه. رأی دادن شخصی‌یه و رأی نیابتی مجاز نیّه. برای هر انتخابات یک برگه رأی جدا دارنه. اگه برگه از فرم نادرست استفاده کنه، بیش از یک علامت داشته بوه، بی‌علامت بوه، اسمی بهش اضافه بوه یا به نامزد پس‌گرفته‌شده علامت بخوره، باطل بوه. برگه آسیب‌دیده طبق روال مربوطه عوض وانه. انتخابات ریاست‌جمهوری مستقیمه؛ نامزد باید شهروند ترکمنستان و زاده ترکمنستان بوه، دست‌کم 40 سال داشته بوه، زبان دولتی ره بتونه به‌کار ببره و دست‌کم 15 سال پیوسته در ترکمنستان زندگی یا کار کرده بوه. دوره رئیس‌جمهور هفت ساله. مجلس 125 کرسی مستقیم‌انتخابی در 125 حوزه داره و دوره‌اش معمولاً پنج ساله. نامزد مجلس باید دست‌کم 25 سال داشته بوه و حداقل 10 سال اقامت دائم در ترکمنستان داشته بوه. نامزدی که بیش از نصف رأی‌های داده‌شده ره بگیره انتخاب وانه. اگه در رقابتی با دست‌کم سه نامزد هیچ‌کس به این حد نرسه، باید ظرف دو هفته دور دوم بین دو نامزد پیشرو برگزار بوه؛ دور دوم با اکثریت نسبی تعیین وانه. رأی‌دهنده‌های محلی اعضای نهادهای منطقه‌ای، ناحیه‌ای و شهریِ خلق مصلحتی و گنگش ره مستقیم انتخاب کننه. از ژانویه 2023 خلق مصلحتی ملی عالی‌ترین نهاد نمایندگی بوه، ولی ترکیبش جورواجوره و مجلس ملی‌ای که مرتب با رأی مستقیم انتخاب بوه نیّه. حزب‌ها باید پیش از اعلام انتخابات ثبت بونّه. گروه‌های شهروندی می‌تونن نامزد معرفی کنن؛ گروه نامزدکننده مجلس باید دست‌کم 200 رأی‌دهنده واجد شرایط داشته بوه، گروه ناحیه‌ای یا شهری خلق مصلحتی 100 نفر و گروه گنگش 50 نفر. هر گروه می‌تونه برای هر حوزه یک نامزد معرفی کنه. معرفی نامزد معمولاً از 60 تا 30 روز پیش از رأی‌گیری و ثبت‌نام از 50 تا 25 روز پیش انجام وانه. نامزد ریاست‌جمهوری ره کنگره‌های حزبی معرفی کننه؛ نامزدهای مجلس ره نهادهای مرکزی، منطقه‌ای، ناحیه‌ای یا شهری حزب معرفی کننه. تبلیغات بعد از ثبت‌نام شروع بوه و یک روز پیش از رأی‌گیری پایان یابه. نامزدهای ثبت‌شده از نظر قانونی حق برابر برای تبلیغات دارنه؛ از جمله وقت رایگان تلویزیون بین 19:00 و 23:00 که دست‌کم یک ساعتش هر روز برابر تقسیم وانه، و فضای برابر در مطبوعات. در عمل، سازمان امنیت و همکاری اروپا از نبود انتخاب سیاسی واقعی، رسانه‌های زیر کنترل دولت، محدودیت‌های شدید اطلاعات و اینترنت، محدود شدن حقوق نامزدها و استقلال ناکافی اداره انتخابات خبر داده. رأی‌دهنده‌هایی که نمی‌تونن حاضر بونّه می‌تونن حداکثر از 10 روز پیش از روز انتخابات زودتر رأی بدن. رأی‌دهنده ثبت‌شده‌ای که به‌خاطر سلامت، معلولیت یا مانع موجه دیگه نمی‌تونه به حوزه بره، می‌تونه درخواست رأی‌گیری بیرون از حوزه بده؛ معمولاً کتبی یا شفاهی، دست‌کم شش ساعت پیش از پایان رأی‌گیری. صندوق سیار باید دست‌کم به‌دست دو عضو کمیسیون اداره بوه. رأی‌گیری در خارج از کشور، هرجا ترتیبات مربوطه فراهم بوه، در نمایندگی‌های دیپلماتیک انجام وانه. ناظران ملی، نماینده‌های نامزدها و رسانه‌ها می‌تونن فهرست رأی‌دهنده‌ها، صندوق‌ها، رأی‌گیری زودهنگام و سیار، تحویل برگه‌ها، شمارش و صورت‌جلسه‌ها ره نظارت کنن؛ ولی حق دخالت، پر کردن برگه، تبلیغات یا شرکت در شمارش ره ندارن. ناظر بین‌المللی به دعوت رئیس‌جمهور یا کمیسیون مرکزی و تأیید همون کمیسیون نیاز داره و هزینه خودش ره می‌پردازه. کمیسیون حوزه رأی‌گیری فقط بعد از پایان رأی‌گیری صندوق‌ها ره باز کنه. برگه‌های استفاده‌نشده، استفاده‌شده، باطل و لغوشده و رأی هر نامزد ره می‌شمره، آمار ره در صورت‌جلسه می‌نویسه، بلند می‌خونه و فوری برای کمیسیون بالاتر می‌فرسته. یک نسخه باید در حوزه آویزون بوه و نسخه‌های تأییدشده به نامزدها، نماینده‌ها و ناظرها داده وانه. کمیسیون صلاحیت‌دار یا کمیسیون مرکزی نتیجه نهایی ره منتشر کنه؛ کرسی‌های مجلس در نخستین نشست به رسمیت شناخته ونه. رأی‌دهنده‌ها، نامزدها، نماینده‌ها، ناظرها، رسانه‌ها و کمیسیون‌های انتخابات می‌تونن به اقدامات انتخاباتی اعتراض کنن. شکایت معمولاً اول به کمیسیون بالاتر و بعد به دادگاه می‌ره. تصمیم یا اقدام کمیسیون مرکزی در دادگاه عالی قابل شکایته. تصمیم ثبت‌نام ره می‌شه ظرف سه روز در دادگاه به چالش کشید؛ نتیجه انتخابات هم تا سه روز پس از تصمیم مقدماتی کمیسیون بالاتر قابل شکایته. دادگاه‌ها معمولاً ظرف سه روز تصمیم می‌گیرن؛ برای شکایت روز پیش از انتخابات یا روز انتخابات فوری رسیدگی کنن، یا اگه بررسی بیشتر لازم بوه ظرف پنج روز. برای رأی‌دهنده‌ها هزینه انتخاباتی مستندی گزارش نشده؛ چاپ برگه‌ها و اداره انتخابات از بودجه دولتی پرداخت وانه. آخرین انتخابات ملی کامل در 26 مارس 2023 برای مجلس و کرسی‌های محلی برگزار بوه. مشارکت رسمی 91.12 درصد اعلام بوه و 258 نامزد برای 125 کرسی مجلس رقابت کردن. تقسیم گزارش‌شده کرسی‌ها این‌جوری بوه: 65 برای حزب دموکراتیک ترکمنستان، 24 برای حزب کشاورزی، 18 برای حزب صنعتگران و کارآفرینان و 18 برای گروه‌های شهروندی. در 29 مارس 2026 انتخابات میان‌دوره‌ای و محلی برگزار بوه: از 285 عضو تازه خلق مصلحتی ناحیه‌ای 140 نفر، از 9 کرسی جایگزین مجلس 5 کرسی، از 9 کرسی خلق مصلحتی منطقه‌ای یا عشق‌آباد 3 کرسی، از 25 کرسی خلق مصلحتی ناحیه‌ای یا شهری 12 کرسی و از 426 کرسی گنگش 203 کرسی تعیین بونده. مشارکت رسمی در انتخابات اعضای تازه خلق مصلحتی ناحیه‌ای 91.14 درصد و در انتخابات کرسی‌های جایگزین مجلس 92.26 درصد بوه.