Hiqûq li Turkmenistanê

Hiqûq li Turkmenistanê pergala qaîdeyan e ku têkiliyên di navbera kesan, rêxistinên, kardêrên, desthilatdarên giştî û peydakerên bazirganî de rê dide. Qadên wê yên sereke hiqûqa karê, hiqûqa koçberiyê, hiqûqa sûcê, parastina xerîdaran û hiqûqa medenî ne. Qaîdeyên pêwendîdar, saziya berpirsiyar û çareseriya berdest bi cureya mijara hiqûqî ve girêdayî ne.

Hiqûqa karê

Qanûna Karê ya Turkmenistanê peymanên karê, dema xebatê, mûçe, betlaneyê, ewlehiya cihê kar, nûnertiya karmendan, nakokî û bidawîkirina karê rêve dibe. Ew li ser kardêr û karmendên ku li Turkmenistanê bi peymanên karê dixebitin, di nav de karmendên biyanî jî, tê sepandin. Qanûn garantiyên herî kêm diyar dike, lê xetereyên sepandinê li gorî sektor û herêmê diguherin, bi taybetî di çandinî, avakirin, karê demsalî û çalakiyên din ên xeternak de.

Qanûna koçberiyê

Qanûna koçberiyê li Tirkmenîstanê ketin, vîze, tomarkirin, rûniştin, kar, xwendin, koçberiya malbatê, parastin û hemwelatîbûnê rêve dibe. Xizmeta Koçberiya Dewleta Tirkmenîstanê (SMS) piraniya pêvajoyên koçberiyê dimeşîne; Wezareta Karên Derve û konsulxaneyan jî li derveyî welêt bi vîze û serlêdanên hemwelatîbûnê mijûl dibin. Bi giştî, hemwelatiyên biyanî xwedî heman maf û erkên bingehîn ên hemwelatiyan in, lê hin sînorkirinên qanûnî li ser wan tên sepandin; di nav de sînorkirina dengdanê, tevgera li deverên qedexekirî û kar kirin.

Hiqûqa sûcê

Hiqûqa sûcê li Türkmenistanê kiryarên sûcdar, lêkolîn, pêvajoyên dadgehê, ceza û mafên kesên tawanbar û yên zirar dîtî diyar dike. Qanûna Sûcan li seranserê welêt tê sepandin û qanûnîbûn, wekhevî, sûcdariya kesane, dadperwerî û muameleya mirovane nas dike. Tenê dadgeh dikare cezayek sûcê bide, û heta mehkûmkirina dawî kes bêguneh tê hesibandin.

Parastina xerîdaran

Parastina xerîdaran li Tirkmenîstanê kiriyar û bikarhênerên kesane diparêze dema ku ew ji pêşkêşkerên bazirganî mal, karûbar, hilberên darayî, karûbarên rêwîtiyê an pêşniyarên dîjîtal dikirin. Çarçove li ser Destûra Bingehîn, Qanûna Medenî, Qanûna Parastina Xerîdaran a Tirkmenîstanê ya 2014-an û qanûnên taybet ên her sektorê ava bûye. Ew mafên agahdariyê, parastina kalîteyê, çareseriyên kêmasiyan, rêyên gilîkirinê û gihîştina dadgehê peyda dike.

Hiqûqa sivîl

Hiqûqa sivîl li Turkmenistanê têkiliyên hiqûqî yên di navbera kesên taybet û rêxistinan de rêk dixe. Ew şiyana hiqûqî, peyman, milk, mijarên malbatê, mîras, telafîkirina zirarê, dozên dadgeha sivîl û pêkanînê digire nav xwe. Qanûna Medenî ya heyî di 28 Hezîrana 2025-ê de hate pejirandin, di 1 Çileya 2026-ê de ket meriyetê û şûna Qanûna Medenî ya 1998-ê girt.

VivAVia can make mistakes. Check important information.