Түрікменстанның Жұмысшылар кәсіптері мен қызметшілер лауазымдарының мемлекеттік жіктеуіші кәсіп пен қызмет атауларын жүйелейді; оның өзі әр кәсіпке ортақ лицензия бермейді. Еңбек шарты мен лауазымдық нұсқаулықта әдетте кәсіп, кәсіби деңгей, лауазым, міндеттер, жауапкершілік, еңбек жағдайлары мен ақы белгіленеді. Мемлекеттік мекемелер, мемлекеттік кәсіпорындар мен жеке компаниялар жұмысқа қатысты қосымша талаптар қоя алады. Кәсіби жолдарға шамамен 1–1,5 жылдық кәсіби-техникалық білім, 6 айға дейінгі кәсіби даярлық, 2–4 жылдық орта кәсіптік білім және маман, бакалавр не магистр біліктілігін беретін жоғары кәсіптік білім кіреді. Жоғары оқу орнынан кейінгі оқу, біліктілікті арттыру және қайта даярлау да мүмкін. Қабылдау жоспары мен түсу емтихандары әдетте жыл сайын ұйымдастырылады; мерзімдер, квоталар мен емтихандар оқу орны мен жылға байланысты. 2024 жылы Түрікменстанда мұнай-газ, ауыл шаруашылығы, құрылыс, көлік, энергетика, сауда және туризм бағыттарын қамтыған 45 орта кәсіптік оқу орны болды. Орта және жоғары кәсіптік білім түлектері мемлекеттік бөлу ережелері бойынша жұмысқа жіберілуі мүмкін; басқа үміткерлер жұмыс берушіге тікелей хабарласа алады немесе тегін Жұмыспен қамту қызметі мен Халықты жұмыспен қамту порталын пайдалана алады. Халықты еңбекпен қамту және әлеуметтік қорғау министрлігі, оның Жұмыспен қамту қызметі және аймақтық жұмыспен қамту бөлімдері жұмысқа орналастыруға көмектеседі. Білім министрлігі білім беру стандарттарын белгілеп, оқу және даярлау ұйымдарының лицензиялануы мен аккредиттелуін қадағалайды. Статистика жөніндегі мемлекеттік комитет кәсіптік жіктеу мен жұмыспен қамту статистикасын жүргізеді. Салалық министрліктер, жұмыс берушілер мен кәсіби мекемелер кәсіпке тән көптеген талаптарды белгілейді. Ашғабатта мекеме және қызмет көрсету салаларындағы кәсіптердің үлесі көбірек, ал уелаяттар мен ауылдық жерлерде ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, энергетика, құрылыс және көлік басымырақ. Жұмысқа орналасу үшін әдетте жеке куәлік немесе паспорт, қажет болғанда әскери есеп құжаты, бар болса еңбек кітапшасы, ал кәсіп белгілі бір біліктілікті талап етсе диплом не өзге білім туралы куәлік керек. Заң немесе кәсіп талап еткен жағдайда медициналық қорытынды қажет. Жұмыс берушілер жалпы алғанда жұмысқа орналасу үшін заңда көрсетілмеген құжаттарды талап ете алмайды, алайда мемлекеттік немесе арнаулы қызмет лауазымдарына қосымша дәлелдер сұралуы мүмкін. Кәмелетке толмағандарға қысқартылған жұмыс уақыты мен медициналық тексерулерді қоса алғанда арнайы ережелер қолданылады. Шетелдік біліктілікті тану кәсіпке қарай анықталады; қолда бар дерек бойынша біртұтас жалпы тану тәртібі белгіленбегендіктен, оны жұмыс беруші мен тиісті министрліктен тексеру керек. Заңда көзделген біліктілік талаптары орындалған жағдайда мемлекеттік білім туралы құжат кәсіби қызметке негіз болады. Медициналық, фармацевтикалық және медициналық-техникалық қызметке лицензия қажет. Дәрігерлерге жоғары медициналық білім мен дәрігерлік қызмет атқару құқығы керек; Денсаулық сақтау және медицина өнеркәсібі министрлігі кәсіби сертификаттау мен қосымша медициналық оқытуды жүргізеді. Мұғалімдікке әдетте тиісті педагогикалық немесе пәндік дәреже керек; кей жағдайда қосымша педагогикалық біліктілік не аттестаттау талап етіледі. Барлық кәсіпке ортақ сектораралық лицензия белгіленбеген. Еңбек кодексі қызметкерлердің кәсіп, жұмыс түрі мен жұмыс орнын таңдау құқығын береді. Қалыпты жұмыс уақыты аптасына 40 сағаттан аспайды; зиянды не қауіпті еңбек жағдайларында жұмыс істейтіндер мен мүгедектігі бар адамдар үшін апталық шек әдетте 36 сағат. Икемсіз жұмыс күні тәулігіне 12 сағаттан аспауы керек. Негізгі жыл сайынғы демалыс — 30 күнтізбелік күн, ал мұғалімдерге, білім беру басшыларына және мүгедектігі бар адамдарға 45 күнтізбелік күн. Заң талап ететін бастапқы және мерзімдік медициналық тексерулерді жұмыс берушілер төлейді. Қызметкерлер қауіпсіздік ережелерін сақтап, қауіп пен жазатайым оқиға туралы хабарлап, міндетті медициналық тексеруден өтуі керек; тікелей қауіп төнген немесе жеке қорғаныс құралдары жоқ жұмысқа барудан бас тарта алады. Кәсіби даму көбіне тәжірибе жинау, жоғарылау, ішкі ауысу, біліктілікті арттыру, қайта даярлау, жоғары біліктілік алу немесе басқа салаға ауысу арқылы жүреді. Мұғалімдер аттестаттау мен кәсіби санаттар бойынша өсе алады, медицина қызметкерлері сертификаттау мен мамандандырылған оқуды пайдалана алады. Түрікменстанда барлық кәсіпті қамтитын бірыңғай ұлттық мансаптық сатылар моделі жоқ. 2022 жылғы халық санағында кәсіпорындарда, ұйымдарда, мекемелерде, фермер бірлестіктерінде, жеке кәсіпте, үй шаруашылықтары мен жеке қосалқы шаруашылықтарда жұмыс істейтін еңбек жасындағы 2 311 192 адам тіркелген.
Түрікменстандағы кәсіптер
Түрікменстандағы кәсіптер мемлекеттік қызмет, білім беру, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы, мұнай-газ, энергетика, өнеркәсіп, құрылыс, көлік, сауда, қаржы, туризм, ғылым, мәдениет және цифрлық қызметтер салаларын қамтиды. Кәсіпке кәсіби-техникалық оқу, орта немесе жоғары білім, жұмыс берушінің тікелей жұмысқа қабылдауы не мемлекеттік жұмыспен қамту қызметі арқылы келуге болады. Талаптар кәсіпке, жұмыс берушіге және салаға қарай өзгереді; медицина мен фармацевтика сияқты бағыттарда лицензиялау және сертификаттау қолданылады.
VivAVia can make mistakes. Check important information.