अमेरिकेतील दिवाणी कायदा

संयुक्त राज्यांतील दिवाणी कायदा म्हणजे देशात खंडीय नागरी कायद्याची संहिता वापरली जाते असा अर्थ होत नाही. संयुक्त राज्यांची व्यवस्था प्रामुख्याने कायदे आणि न्यायालयीन निर्णयांतून विकसित झालेली कॉमन लॉ तत्त्वे यांचा मेळ घालते; संघीय आणि राज्य व्यवस्थांतील नियम वेगवेगळे असतात. दिवाणी खटल्यात दावा दाखल करणारा वादी आणि त्याला उत्तर देणारा प्रतिवादी असतो. दावा करार, निष्काळजीपणा, मालमत्ता, वैयक्तिक दुखापत, व्यावसायिक वर्तन, कर्ज, गोपनीयता किंवा इतर खासगी हक्काशी संबंधित असू शकतो. सामान्य प्रक्रियेत मागणी किंवा तक्रार, कागदपत्रांची बजावणी, उत्तर, सुरुवातीचे अर्ज, पुराव्यांची देवाणघेवाण, समझोत्याची चर्चा, खटला, निकाल आणि संभाव्य अपील यांचा समावेश होतो. अनेक खटले खटल्यापूर्वी वाटाघाटी, मध्यस्थी, लवाद किंवा स्वेच्छेने दावा मागे घेण्याद्वारे संपतात. लागू निकषानुसार दाव्याचे घटक सिद्ध करण्याची जबाबदारी साधारणपणे वादीची असते; अनेकदा पुराव्यांचा अधिक संभवनीयतेचा निकष लागू होतो. याचा साधारण अर्थ दावा खरा असण्याची शक्यता खोटा असण्यापेक्षा अधिक आहे हे दाखवणे; काही बाबींमध्ये वेगळे निकष वापरले जातात. संभाव्य उपायांमध्ये भरपाईची रक्कम, मालमत्ता परत मिळवणे, कराराची अंमलबजावणी, मनाई आदेश, हक्कांची घोषणा किंवा कायद्याने परवानगी दिलेला खर्च यांचा समावेश होतो. दंडात्मक नुकसानभरपाई मर्यादित असते आणि प्रत्येक खटल्यात उपलब्ध नसते. ठिकाण, पक्षकार, वादाचा विषय आणि कधी कधी वादातील रक्कम यांवर आधारित न्यायालयांच्या अधिकारक्षेत्राचे नियम असतात. करारात न्यायालयाच्या ठिकाणाची अट, लवादाची अट, सूचना देण्याची अट किंवा कोणत्या कायद्याची निवड याबाबतची अटही असू शकते. पुराव्यांमध्ये करार, बिले, छायाचित्रे, वैद्यकीय नोंदी, तपासणी अहवाल, संदेश, साक्षीदारांची साक्ष आणि तज्ज्ञांची मते असू शकतात. संबंधित सामग्री जतन करावी आणि तिच्यात बदल, नाश किंवा लपवाछपवी करू नये. दिवाणी दाव्यांना दाखल करण्याच्या मुदती, न्यायालयीन शुल्क, प्रक्रियात्मक नियम आणि निकालानंतर पैसे वसूल करण्याच्या अडचणी असू शकतात—या मुख्य मर्यादा आहेत. खटल्यासाठी वेळ किंवा पैसा खर्च करण्यापूर्वी योग्य न्यायालय, संभाव्य उपाय आणि दाव्याचे मूल्य ठरवावे.