MuZimbabwe hapana chinzvimbo chepamutemo kana chekutonga chakasiyana chevanhu vanozivana, uye hapana hurongwa hwehurumende hunotsvaga vanhu kuti vazivane. Vanhu vanowanzotanga kuonana kuburikidza nekusangana kakawanda muupenyu hwezuva nezuva, chiitiko chavanoita pamwe chete, boka kana chirongwa. Vavakidzani, hama nemasangano enharaunda, zvikoro, makoreji nemayunivhesiti, nzvimbo dzebasa, machechi anosanganisira eApostolic nePentecostal, makirabhu emitambo nenhandaro, mitambo netsika, misika, nzvimbo dzemabhazi nemapaki zvinogona kupa mikana yakadaro. Nharembozha neWhatsApp zvinobatsirawo kuti vanhu vataurirane, asi kuwana nharembozha uye kuchengetedzeka kwezvakavanzika hazvina kuenzana. Chirungu chinoshandiswa zvakanyanya, asi chiShona, chiNdebele nemimwe mitauro yemuno zvinogona kukanganisa kukwazisana, misoro yokukurukura, kuva pedyo uye kuvimbana. Zimbabwe inocherechedza mitauro yepamutemo 16, uye mutauro unosarudzwa unosiyana nedunhu uye nzvimbo yemagariro. Ubuntu kana Unhu, ukama hwemhuri nenharaunda, machechi uye hutungamiriri hwetsika zvinogona kukanganisa masanganiro nekutaurirana, asi tsika hadzina kufanana munyika yose. Mumaguta kazhinji mune makirabhu, makoreji, mayunivhesiti, horo, mapaki, misika nenzira dzepaindaneti zvakawanda. Mumaruwa, vanhu vanowanzovimba zvikuru nemasangano enharaunda, zvikoro, machechi nezviitiko zvemuno. Mikana yakarongeka kana yakarongeka zvishoma inosanganisira horo dzemakanzuru, nzvimbo dzenharaunda, nhandare, zvirongwa zvemitambo nenhandaro, zvirongwa zvevechiduku nezvemabasa emaoko, zviitiko zvounyanzvi, mitambo netsika nemapaki. Ministry of Youth Empowerment, Development and Vocational Training inotsigira basa revechiduku, kudzidziswa unyanzvi, hutungamiriri, kurairidzwa uye nzvimbo dzokudzidzira mabasa emaoko nezvemabhizimisi. Ministry inoona nezvemitambo nenhandaro neSports and Recreation Commission zvinotsigira mitemo yemitambo, makirabhu akanyoreswa, zvivako nezvirongwa zvemunharaunda. Makanzuru emuno anotarisira kana kupa nzvimbo dzakaita semahoro, nzvimbo dzenharaunda, nhandare, mapaki nemisika. Vatungamiriri vetsika nemasangano enharaunda vanogona kubatsira kuwana nzvimbo dzemuno, uye ZimParks inotarisira mapaki enyika nenhandaro nemagadheni ezvirimwa. Masangano ounyanzvi netsika nemitambo zvinopawo dzimwe nzvimbo. Kupinda kungada kunyoresa, kusangana nezvinodiwa zvezera kana chirongwa, kubhuka, kubhadhara mari yokupinda kana kuronga chokufambisa; kutora chikamu hakuvimbiswi pachako. Kusangana kusina kurongwa kazhinji hakuna mari yokupinda yakananga, asi chokufambisa, data kana airtime, zvokudya, mari yokupinda uye mari yekirabhu kana yenzvimbo zvinogona kudhura. Nzvimbo dzemakanzuru nenhandare dzinobhadharisa mari dzinotemwa munharaunda, uye ZimParks inobhadharisa mari dzinosiyana dzokupinda, kuchengetedza kana kubhuka. Kubhuka neZimParks kunowanzoda kubhadharwa mukati memazuva 72 kana kuri kubhuka kwemuno uye mukati memazuva 7 ebasa kana kuri kubhuka kwenyika dzapasi pose; kubhuka kusina kubhadharwa kunogona kukanzurwa. Nguva dzezvirongwa uye kuwanikwa kwazvo zvinoenderana nemupi webasa nenzvimbo, uye zvimwe zviitiko zvemakanzuru, zvevechiduku nezvounyanzvi zvinongoitwa zvikuru pamazuva ebasa. Zviteshi, mahofisi nemabhesi eZRP zvinopa rubatsiro rwemapurisa chero nguva. Kusangana kokutanga kunogona kungova kupfupi: zvizivise, taura nezvenzvimbo kana chiitiko chamunosangana nacho, bvunza nzira yokukurukurirana yaanoda uye kumbira mvumo usati wakumbira kana kugovera nhamba yefoni, mufananidzo, kuiswa muboka kana nzvimbo yokusangana. Kuramba hakupi chikonzero chokuramba uchikumbira. Munhu waunozivana naye haasungirwi kuva shamwari yepedyo, kuvimbika kumunhu mumwe chete, kupa mari, chokufambisa, pekugara, rubatsiro kana kupindura nokukurumidza. Kubvumirana pamusoro pemisoro yokukurukura, kuwanda kwokutaurirana, nzvimbo dzokusangana, mifananidzo nezvinotumirwa paindaneti kunobatsira kuisa miganhu. Ushamwari hwepedyo kana kudanana zvinongokura kuburikidza nematanho akajeka uye anobvumiranwa; kusangana kwokutanga hakuratidzi kuti chimwe chazvo chatovapo. Nharembozha dzinoshandiswa nevanhu vakawanda asi hadziwanikwi kune vose. Census yeZIMSTAT ya2022 yakaratidza kuti mhuri 87.3% dzaikwanisa kushandisa nharembozha; mumaguta dzaiva 95.3%, mumaruwa 83.4%, asi mhuri 11.3% chete dzaiva nekombiyuta. Kufona nenharembozha neSMS zvinogona kuramba zvichibatsira kana data kana network zvisipo. Cyber and Data Protection Act [Chapter 12:07] inodzora ruzivo rwemunhu oga, uye POTRAZ ndiyo Data Protection Authority. Mazita, nhamba dzenhare, email, nzvimbo, IP address nedata remudziyo zvinogona kuzivisa munhu. Govera chete zvinodiwa nemamiriro acho, simbisa kuti mumwe munhu ndiani uye usape munhu waunenge uchangozivana naye chitupa, ruzivo rwemari, kero yepamba, nzvimbo yauri pari zvino kana mashoko epedyo. Pazvinenge zvichibvira, vanhu vanogona kukumbira kuona, kugadzirisa kana kubviswa kweruzivo, kurambidza kana kupikisa mashandisirwo arwo uye kubvisa mvumo. Pamunenge muchisangana kekutanga muri pamwe chete, sarudza nzvimbo ine vanhu masikati, ronga chokufambisa chako, udza munhu waunovimba naye kwauri kuenda uye dzivisa nzvimbo dziri dzoga, nguva dzisina kujairika uye kukwidzwa nemotokari yemunhu wausinganyatsozivi. Kuenda neboka kwakachengeteka pazviitiko zvausingazivi; vana havafaniri kusangana nomunhu mutsva vari voga, kugamuchira zvipo kana kugara mumba memunhu iyeye pasina munhu mukuru anovaperekedza wavanovimba naye. Chengeta mifananidzo yezvakanyorwa uye humwe uchapupu hwokumanikidzwa paindaneti, wozovhara kana kumhan'ara account pazvinenge zvakakodzera. Tevedzera mitemo yokuchengeteka yenzvimbo kana yepaki. Kana pane njodzi, bata chiteshi cheZimbabwe Republic Police chemuno kana control room, uye simbisa nhamba yenjodzi yemuno iripo iye zvino. Victim Friendly Unit inowanikwa pachiteshi chega chega chemapurisa kuti ibatsire nyaya dzinoda kubatwa zvine hungwaru uye kuronga kubatwa kwezvakavanzika nekupangwa mazano, kunyanya kuvakadzi nevana. Kushungurudzwa pabonde kunodawo rubatsiro rwechiremba nemapurisa nokukurumidza.
Vazivikanwi muZimbabwe
Munhu waunozivana naye muZimbabwe munhu wamunosangana naye zvishoma kana kuti muchangotanga kuonana naye nokuda kwenzvimbo, chiitiko kana munhu wamunoziva mose, pasina kuzvipira kwakafanana nekweushamwari hwepedyo kana kudanana. Munowanzosangana munharaunda, kubasa, kuchikoro, kuchechi, mumitambo, mumisika, pazviitiko zvemunharaunda uye panhare dzakadai sekufona kana WhatsApp. Maitiro okusangana anosiyana pakati pemaguta nemaruwa, uye zvinoenderana nemutauro, zera, munhurume kana munhukadzi, chitendero, zvokufambisa uye kuwana data.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

