ارتباطات در افغانستان

ارتباط موبایلی کانال عملی غالب در افغانستان است. افغان وایرلس (AWCC)، روشن، اتصالات، ATOMA و سلام/افغان تیلی‌کام خدمات 2G، 3G و 4G ارائه می‌کنند، اما پوشش و کیفیت در سراسر کشور یکسان نیست. داشبورد موجود ادارهٔ تنظیم خدمات مخابراتی افغانستان ۳۰٫۴ میلیون اتصال فعال، ۱۷ میلیون کاربر اینترنت، ۹٬۷۳۸ برج مخابراتی، ۹٬۷۴۸ کیلومتر فیبر و ۲۳۱٬۰۰۰ اتصال ثابت را فهرست می‌کند؛ تاریخ این ارقام در داشبورد نشان داده نشده است. دسترسی تلفن ثابت در عمل بسیار کم‌اهمیت‌تر از موبایل است. فیبر، 4G، ظرفیت ماهواره‌ای و وی‌ست می‌توانند در مکان‌های مشخص مفید باشند، اما دسترسی به آن‌ها به زیرساخت بستگی دارد و تضمین سراسری خدمت محسوب نمی‌شوند. ثبت سیم‌کارت اجباری است. مشتریان باید سیم‌کارت را از فروشگاه‌ها یا محل‌های فروش مجاز اپراتور تهیه کنند، زیرا سامانهٔ سال ۲۰۲۴ فروش خدمات مخابراتی را با نظام هویت ملی و تذکرهٔ الکترونیکی پیوند می‌دهد. فروش سیم‌کارت ثبت‌نشده در خیابان مجاز نیست. اطلاعات هویتی پیوندخورده با سیم‌کارت خطر حریم خصوصی و امنیتی ایجاد می‌کند، به‌ویژه اگر تلفن حاوی تماس‌ها، پیام‌ها یا فایل‌های حساس باشد. گزارش‌های مستند یوناما از بازرسی تلفن‌های هوشمند در برخی ایست‌های بازرسی، از جمله حذف برنامه‌ها یا محتوای ارتباطی و در مواردی ضبط دستگاه، حکایت دارند. این گزارش‌ها ثابت نمی‌کنند که این رویه در همهٔ ولایت‌ها یکسان است؛ بنابراین ارتباطات حساس را با توجه به وضعیت امنیتی محل تنظیم کنید. هزینه‌ها به اپراتور، بسته و نوع خدمت بستگی دارند. وزارت مخابرات و فناوری اطلاعات قیمت‌های فهرست‌شدهٔ تماس، اینترنت و پیامک را از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵ کاهش داد، اما قیمت نهایی یکسانی برای همهٔ اپراتورها و بسته‌ها وجود ندارد. ادارهٔ تنظیم خدمات مخابراتی، شفافیت تعرفه، قیمت مناسب و حفاظت در برابر فعال‌سازی بدون اجازهٔ خدمات ارزش‌افزوده یا بسته‌ها را از مسائل مصرف‌کننده می‌داند. مشتری باید هنگام اعتراض به هزینهٔ غیرمنتظره، پیام فعال‌سازی، جزئیات بسته و سوابق پرداخت را نگه دارد. روند معمول شکایت، تماس با خدمات مشتری اپراتور و سپس مراجعه به ادارهٔ تنظیم خدمات مخابراتی در صورت حل‌نشدن مشکل است. افغان پست نامه‌ها و بسته‌های داخلی و بین‌المللی، بستهٔ هوایی، نامهٔ زمینی، پست سفارشی، EMS، صندوق پستی، کد پستی، رهگیری و رهگیری گذرنامه را ارائه می‌کند. گفته شده شبکهٔ پستی ۴۶۳ دفتر دارد، از جمله یک دفتر مرکزی در هر ولایت و یک دفتر مرکزی به‌علاوهٔ ۲۵ دفتر پستی شهری در کابل. طبق شرایط اعلام‌شده، پست سفارشی به نشانی فیزیکی تحویل نمی‌شود؛ افغان پست اطلاع می‌دهد و گیرنده با مدرک هویتی و امضا بسته را از شعبه دریافت می‌کند. برای EMS ورودی، اطلاعات ارائه‌دهنده زمان رسیدن صفر تا پنج روز کاری، دو نوبت تحویل و نگهداری تا ۱۵ روز پس از تلاش‌ها را اعلام می‌کند. قیمت به تعرفهٔ پستی و خود مرسوله بستگی دارد، بنابراین نمی‌توان قیمت کلی واحدی فرض کرد. ارتباط دولت از ترکیبی از وب‌سایت، ایمیل، تلفن، فرم آنلاین، پیامک، USSD و مراجعهٔ حضوری استفاده می‌کند. وزارت مخابرات و فناوری اطلاعات خدماتی از جمله رهگیری گذرنامه، تذکرهٔ الکترونیکی، آسان وظیفه و پرداخت معاش موبایلی را اداره می‌کند یا به آن‌ها پیوند می‌دهد. شمارهٔ تماس فهرست‌شدهٔ آن ‎+93(0)20 210 4224 و ساعات اعلام‌شده شنبه تا چهارشنبه از ۰۸:۳۰ تا ۱۵:۰۰ و پنجشنبه تا ۱۳:۰۰ است. ادارهٔ تنظیم خدمات مخابراتی شمارهٔ ‎+93(0)20 210 1130 و ادارهٔ تنظیم خدمات پستی افغانستان شمارهٔ ‎+93(0)20 210 6012 را اعلام کرده‌اند. ممکن است هنگام اختلال شبکه یا برق درگاه‌های دیجیتال در دسترس نباشند؛ در نتیجه تماس تلفنی، مدرک کاغذی یا مراجعهٔ حضوری به دفتر می‌تواند لازم شود. چند کانال تخصصی برای نیازهای فوری یا عمومی وجود دارد. آمبولانس کابل با شمارهٔ ۱۰۲ در دسترس است و خدمت آن رایگان و شبانه‌روزی اعلام شده است. مرکز اطلاعات پولیس از شمارهٔ ۱۱۹ استفاده می‌کند و شبانه‌روزی اعلام شده است. افغان پست ۱۹۹ را به‌عنوان مرکز تماس فهرست می‌کند. آوآز افغانستان برای بازخورد بشردوستانهٔ محرمانه از ۴۱۰ استفاده می‌کند؛ این خدمت رایگان است، هفت روز هفته کار می‌کند و به دری، پشتو، اردو و انگلیسی پاسخ می‌دهد. به‌هرحال، به‌ویژه هنگام اختلال شبکه، دسترسی را در محل بررسی کنید. ارتباط دیجیتال شامل دادهٔ موبایل، USSD، پیامک، ایمیل، فرم آنلاین، واتس‌اپ یا دیگر پیام‌رسان‌ها و اطلاعیه‌های وب‌سایت یا شبکه‌های اجتماعی است. USSD و خدمات ارزش‌افزوده می‌توانند به مدیریت بسته و پرداخت کمک کنند، اما کانال‌های دیجیتال برای همیشه جای تماس صوتی، پست یا ارتباط حضوری را نمی‌گیرند. قطعی سراسری اینترنت و مخابرات که از ۲۹ سپتامبر تا ۱ اکتبر ۲۰۲۵ نزدیک به ۴۸ ساعت طول کشید، ارتباطات خانوادگی، کسب‌وکار، بانکی، سلامت، بشردوستانه و دولتی را مختل کرد. بنابراین داشتن بیش از یک کانال قابل‌استفاده اقدام حفاظتی عملی است. دسترسی همچنین از جنسیت، درآمد، سواد و مالکیت دستگاه تأثیر می‌گیرد. شاخص جنسیتی سازمان ملل برای زنان، دسترسی اینترنت در سال ۲۰۲۲ را برای مردان ۲۵ درصد و برای زنان ۶ درصد گزارش کرد؛ دسترسی زنان در شهرها ۹ درصد و در مناطق روستایی ۲ درصد بود. در سال ۲۰۲۴ گزارش شد که ۶۰ درصد زنان تلفن داشتند؛ از میان زنانی که تلفن شخصی نداشتند، ۸۹ درصد به دستگاه متعلق به عضو دیگری از خانواده دسترسی داشتند. دستگاه مشترک امکان تماس فراهم می‌کند، اما حریم خصوصی و کنترل مستقل را کاهش می‌دهد. گزارش‌هایی نیز از محدودیت‌های منطقه‌ای بر خرید سیم‌کارت یا تلفن هوشمند توسط زنان، استفادهٔ عمومی از تلفن هوشمند و صدای زنان یا ارتباط رسانه‌ای آنان حکایت دارند. شواهد قابل‌اتکایی از نظام رسمی سراسری تله‌تایپ، رله یا دسترسی ارتباطی هم‌ارز وجود ندارد. خط‌های صوتی، پیامک، USSD، نامهٔ مکتوب، مراجعه به شعبه، صندوق شکایت و پاسخ‌گویی کارکنان زن یا مرد خطوط تلفنی می‌توانند جایگزین‌های کاربردی باشند، اما پوشش متناسب با ناتوانی روشن نیست. نظام‌های ارتباطی و نهادهای مسئول ممکن است زیر ادارهٔ بالفعل تغییر کنند؛ بنابراین پیش از اتکا به شماره، درگاه، روند اداری یا شرایط خدمت برای موضوع زمان‌حساس، آن را تأیید کنید.