حیوانات خانگی در افغانستان

نظام نگهداری حیوانات خانگی در افغانستان پراکنده است. وزارت زراعت، آبیاری و مالداری (Ministry of Agriculture, Irrigation and Livestock (MAIL)) و ریاست عمومی صحت حیوانی (ریاست صحت حیوانی) به سلامت حیوانات، بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، قرنطینه، داروهای دامپزشکی، واکسن‌ها و نظارت حرفه‌ای بر دامپزشکان رسیدگی می‌کنند. قانون سلامت حیوانات (دامپزشکی) که در حوزهٔ مسئولیت وزارت زراعت، آبیاری و مالداری اجرا می‌شود، چارچوبی برای مراجع دامپزشکی، واردات و صادرات، قرنطینه و رفاه حیوانات فراهم می‌کند؛ میزان اجرای کنونی مقررات اجرایی جداگانه به‌طور یکسان در منابع عمومی تأیید نشده است. وزارت عدلیه چارچوب قانونی و پایگاه اطلاعات حقوقی را فراهم می‌کند. هیچ ثبت سراسریِ تأییدشده برای حیوانات خانگی، جواز شهری نگهداری حیوان، نظام یکسان اجرای رفاه حیوانات یا جدول عمومی هزینه‌ها در سراسر کشور یافت نشد. مدخل تاریخی وزارت زراعت در سال ۱۳۹۹ از ۱٬۲۸۲ جواز برای کلینیک‌های خصوصی و ۲۱۰ توافق گزارش‌دهی در ۳۴ ولایت یاد می‌کند، اما فهرست کنونی کلینیک‌ها در سراسر کشور را ثابت نمی‌کند. در کابل، کلینیک‌ها و سازمان‌های غیردولتی نسبت به بسیاری از مناطق دیگر کشور همکاری نزدیک‌تری دارند. KSAR کلینیک دامپزشکی دارای جواز با ساعات معمول شنبه تا پنجشنبه، ۸ تا ۱۷، و خدمات اضطراری شبانه‌روزی دارد. Tahya Maskan نیز در کابل معاینه و جراحی دامپزشکی خصوصی ارائه می‌کند. بیرون از کابل، درمان، دارو، خوراک، پناهگاه و حمل‌ونقل بیشتر به ارائه‌دهندگان محلی و امکان دسترسی بستگی دارد. حیوانات اغلب از راه واگذاری محلی، نجات، معرفی کلینیک یا تماس‌های غیررسمی تهیه می‌شوند. KSAR حیوانات را در داخل افغانستان و خارج از کشور واگذار می‌کند. معیار یکسان سراسری برای پرورش‌دهندگان یا حمایت از مصرف‌کننده وجود ندارد. منشأ سگ و گربه باید قابل‌پیگیری باشد و معاینهٔ دامپزشکی همراه با سوابق واکسیناسیون و درمان دریافت شود. مالکیت یا تجارت حیات‌وحش و حیوانات غیربومی بخشی از بخش معمول حیوانات خانگی نیست؛ مرجع حفاظت محیط زیست افغانستان، NEPA، برای مجوزهای کنوانسیون تجارت بین‌المللی گونه‌های در معرض خطر (CITES) مرتبط است. هاری یک بیماری مشترک انسان و حیوان با اولویت بالاست. به‌گفتهٔ سازمان جهانی بهداشت، بیش از ۹۹ درصد موارد هاری انسانی از سگ‌های اهلی منتقل می‌شود؛ جوامع روستایی به‌ویژه آسیب‌پذیرند و دسترسی به درمان ضروری پس از گازگرفتگی ممکن است محدود باشد. مناقصهٔ تهیهٔ وزارت زراعت در سال ۲۰۲۵ مربوط به ۱۰٬۰۰۰ دوز واکسن هاری با ارزش قراردادی اعلام‌شدهٔ ۱٬۱۹۵٬۰۰۰ افغانی بود. این امر دسترسی به واکسن در همه‌جا را تضمین نمی‌کند. صاحبان باید حیوان را به دامپزشک نشان دهند، واکسیناسیون هاری و دیگر واکسن‌ها را با توجه به دسترسی محلی ثبت کنند و از گازگرفتگی، انگل‌ها و بیماری‌های عفونی پیشگیری کنند. برنامهٔ رسمی و یکسان سراسری برای واکسیناسیون حیوانات خانگی یافت نشد. چارچوب حقوقی، مسئولیت واردات، صادرات، قرنطینه و گواهی سلامت را به مرجع دامپزشکی واگذار می‌کند. اسناد وزارت زراعت به گواهی‌های سلامت دامپزشکی در گذرگاه‌های رسمی مرزی یا میدان‌های هوایی و گواهی صادرات سگ اشاره می‌کنند. فهرست کامل و کنونی شرایط سفر حیوانات خانگی از افغانستان به‌طور قابل‌اتکا در دسترس عموم نیست. کشور مقصد شرایط ورود را تعیین می‌کند؛ مقررات شرکت هوایی و شرایط ایستگاه‌های قرنطینهٔ افغانستان نیز اعمال می‌شوند. پیش از رزرو، دربارهٔ گواهی سلامت، مدرک واکسیناسیون هاری، شناسایی، آزمایش‌ها، مجوزها و قرنطینه از یک کلینیک دامپزشکی دارای جواز، وزارت زراعت یا ایستگاه قرنطینه و شرکت هوایی بپرسید. وزارت عدلیه در قانون اخلاقی منتشرشده در سال ۲۰۲۴ ممنوعیت صریح جنگ حیوانات را ذکر کرده است. مجازات‌های گزارش‌شدهٔ عمومی از اخطار و تهدید تا ضبط اموال و بازداشت یک تا سه‌روزه یا ارجاع به محکمه را در بر می‌گیرد. آسوشیتدپرس در سال ۲۰۲۶ دربارهٔ فرمان شمارهٔ ۱۲ با ۱۱۹ ماده و امکان محکومیت به پنج ماه زندان گزارش داد؛ متن رسمی فرمان در دسترس نبود. بنابراین پیش از تصمیم حقوقی باید وضعیت دقیق کنونی را در محل بررسی کرد. در منابع رسمیِ بررسی‌شده، ممنوعیت کلی نگهداری حیوان خانگی تأیید نشد. نظام واگذاری یا پناهگاه حیوانات شهریِ تأییدشده‌ای در سراسر کشور وجود ندارد. KSAR مراقبت پزشکی، پناهگاه، واگذاری دوباره و پذیرش سرپرستی ارائه می‌کند؛ خدمات دیگر نجات و پناهگاه ناپیوسته‌اند و به ظرفیت وابسته هستند. حیوان را فقط پس از تأیید پذیرش، تحویل سوابق دامپزشکی و فراهم‌کردن حمل‌ونقل واگذار کنید. هزینهٔ معاینه، دارو، خوراک، پناهگاه، حمل‌ونقل، گواهی و مجوز به ارائه‌دهنده و مسیر مشخص بستگی دارد.