هزینه‌های زندگی در افغانستان

اندازه‌گیری رسمی هزینه‌ها در افغانستان پراکنده است. نهاد ملی مستندی که نرخ ثابت عمومی هزینهٔ خانوار یا فهرست کامل قیمت‌های جاری منتشر کند وجود ندارد. برای مقایسه می‌توان سبد حداقل مصارف (MEB)، داده‌های قیمت ادارهٔ ملی احصائیه و معلومات، مشاهدات بازاری برنامهٔ جهانی غذا و سازمان خواربار و کشاورزی و اطلاعات ارائه‌دهندگان محلی را کنار هم گذاشت. معیارهای قیمت موجود در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ و با داده‌های تا ژوئیهٔ ۲۰۲۶ بررسی شده‌اند. در اکتبر ۲۰۲۵، سبد حداقل مصارف خانوار هفت‌نفره حدود ۸۶ دلار برای غذا، ۵۶ دلار برای سلامت، ۷۱ دلار برای مسکن و خدمات پایه، ۲۵ دلار برای آب، بهداشت و نظافت، ۱۴ دلار برای آموزش، ۱۰ دلار برای حمل‌ونقل و ۶ دلار برای ارتباطات بود. با افزودن ۲۷ دلار حاشیه، ارزش مرجع ماهانه به ۲۹۵ دلار رسید. درآمد فرض‌شدهٔ خانوار ۱۲۵ دلار بود و شکاف محاسبه‌شده ۱۷۰ دلار شد. این ارزش مرجع بشردوستانه معیار عمومی ملی برای خانوار نیست و استحقاق قانونی ایجاد نمی‌کند. قیمت‌ها بر اساس نوع کالا و محل فرق می‌کنند. در ژوئیهٔ ۲۰۲۶، قیمت‌های مصرف‌کننده در مجموع نسبت به ماه پیش ۰ درصد و نسبت به همان ماه سال پیش ۷٫۵ درصد تغییر کردند. قیمت غذا در یک سال ۷٫۰ درصد، مسکن ۱۳٫۱ درصد، سلامت ۱۹٫۲ درصد و حمل‌ونقل ۸٫۲ درصد افزایش یافت. نرخ ارز تقریباً ۶۵٫۹ افغانی در برابر هر دلار آمریکا بود. بنابراین مبالغ افغانی همیشه باید با محل و تاریخ ثبت شوند؛ تبدیل آن‌ها به دلار جای مقایسهٔ قدرت خرید محلی را نمی‌گیرد. هزینهٔ مسکن شامل کرایه، تضمین، ترمیم، سوخت، کیفیت خانه، اقلیم، امنیت و شرایط سکونت است. در کابل و دیگر شهرهای بزرگ، ورود افراد بازگشته فشار بر کرایه‌ها و استطاعت پرداخت را افزایش می‌دهد. در مناطق روستایی، خانواده‌ها ممکن است در خانهٔ خود، نزد خویشاوندان یا در ترتیبات غیررسمی زندگی کنند. بار واقعی هزینه به ملک، محل، اندازهٔ خانوار و زمان مذاکره بستگی دارد. هزینهٔ برق از جمله به تعرفهٔ شرکت برق‌رسانی افغانستان (Da Afghanistan Breshna Sherkat)، مصرف و دسترسی شبکه بستگی دارد. شرکت برق‌رسانی ممکن است برای اتصال تازه مدرک هویتی و مدرک مالکیت یا حق استفاده بخواهد. مسئولیت شرکت تا جعبهٔ کنتور است و از آنجا به بعد تأسیسات خانه بر عهدهٔ مشتری است. پس از بیش از دو دورهٔ قرائت کنتورِ پرداخت‌نشده، برق ممکن است قطع شود. چون شبکهٔ برق همه‌جا به‌طور قابل‌اتکا در دسترس نیست، ژنراتور، سامانهٔ خورشیدی، سوخت یا گرمایش فصلی هزینه‌های دیگری ایجاد می‌کنند. آب، فاضلاب، زباله و بهداشت در مکان‌های مختلف به شکل‌های متفاوت اداره می‌شوند. سبد حداقل مصارف ماهانه ۲۵ دلار برای این اقلام در نظر گرفت. در نظام‌هایی که به‌صورت جمعی اندازه‌گیری می‌شوند، شورای محلی (شورا) یا جامعهٔ محلی اغلب سامانه را اداره می‌کند. نمونه‌های محلی شامل ۱۵ افغانی برای هر ۱٬۰۰۰ لیتر در سروبی و ۱۰۰ تا ۱۵۰ افغانی به‌ازای هر خانوار در ماه در نورستان است؛ از این ارقام نمی‌توان تعرفه‌ای سراسری به دست آورد. در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۱ درصد جمعیت به خدمات پایهٔ آب آشامیدنی دسترسی نداشتند و حدود ۲۵ درصد خانوارها از منبع آب بهبودیافته‌نشده استفاده می‌کردند. افزون بر مبلغ پولی، زمان، حمل‌ونقل و هزینه‌های پیامدی سلامت نیز ممکن است وجود داشته باشد. غذا تقریباً برای همهٔ خانوارها مهم‌ترین نیاز مداوم است. قیمت آرد گندم و دیگر مواد غذایی اصلی از جمله به واردات، نرخ ارز، مسیرهای مرزی و تجاری، برداشت محصول، خشکسالی و فصل بستگی دارد. در ژوئیهٔ ۲۰۲۶، قیمت نان و غلات نسبت به ماه قبل ۱٫۴ درصد و نسبت به سال قبل ۱۲٫۶ درصد افزایش یافت؛ گروه کلی مواد غذایی نسبت به ماه پیش ۰٫۳ درصد کاهش داشت. دسترسی به بازار، کشت خانگی، سهمیه‌بندی و کمک غذایی نیاز واقعی را تغییر می‌دهند. هزینهٔ رفت‌وآمد به مسیر و دسترسی بستگی دارد و ممکن است کرایهٔ تاکسی اشتراکی، تاکسی، بس، موتورسیکلت یا پیاده‌روی ضروری را شامل شود. سبد حداقل مصارف ماهانه ۱۰ دلار برای آن در نظر گرفت. در ژوئیهٔ ۲۰۲۶، قیمت حمل‌ونقل نسبت به ماه قبل ۶٫۴ درصد و نسبت به سال قبل ۸٫۲ درصد افزایش داشت. سفر به بازار، مکتب یا مرکز سلامت ممکن است در مناطق روستایی، هوای بد، مشکل امنیتی یا محدودیت دسترسی مرتبط با جنسیت بسیار گران‌تر شود. هزینهٔ سلامت علاوه بر درمان شامل تشخیص، دارو، وسایل پزشکی، حمل‌ونقل، همراه، محل اقامت و زمان است. بر اساس حساب ملی سلامت، خانوارها در سال ۲۰۲۲ حدود ۷۸ درصد هزینهٔ سلامت را خود پرداخت کردند؛ بیش از ۸۰ درصد هزینه‌های خانوار در این زمینه صرف تشخیص و محصولات پزشکی شد. مراکز دولتی، ارائه‌دهندگان خصوصی، دواخانه‌ها و درمانگران سنتی از نظر قیمت، دسترسی و دسترسی منطقه‌ای متفاوت‌اند. طبق قانون ملی آموزش (قانون آموزش ۱۳۸۷/۲۰۰۸)، صنف‌های ۱ تا ۹ رایگان و اجباری محسوب می‌شوند. بااین‌حال، برای لوازم‌التحریر، یونیفورم، میان‌وعده، حمل‌ونقل، گواهی، امتحان یا آموزش خصوصی هزینه وجود دارد. سبد حداقل مصارف ماهانه ۱۴ دلار برای آموزش در نظر گرفت و میان‌وعده و لوازم‌التحریر را شامل شد. طبق نظام اطلاعات مدیریت آموزش یونیسف در سال ۲۰۲۴، ۸۱ درصد مکاتب دولتی برق نداشتند. فاصله، فقر، آوارگی و محدودیت دسترسی دختران از صنف ششم به بعد می‌تواند هزینه‌های اضافی رفت‌وآمد، مراقبت، یادگیری و فرصت را به همراه داشته باشد. هزینه‌های دیگر خانوار شامل مراقبت از کودک، بارداری و زایمان، مراقبت از افراد دارای ناتوانی یا خویشاوندان سالمند، عروسی، مراسم سوگواری و کمک نقدی یا جنسی به خانواده است. در افغانستان این پشتیبانی اغلب درون خانواده یا جامعه سازمان‌دهی می‌شود و از برنامهٔ هزینهٔ ملی یکسانی پیروی نمی‌کند. کارمزد حواله و دیگر انتقال‌های پولی هزینه‌های پرداخت مشخصی هستند و به بودجه تعلق دارند؛ بانک، بدهی و مالیات فقط تا جایی مرتبط‌اند که مخارج را تغییر دهند. ارتباطات شامل سیم‌کارت اعتباری، تماس، دادهٔ موبایل، خدمات ثابت و شارژ است. نمونه‌های کنونی ارائه‌دهندگان شامل ۱ گیگابایت با قیمت ۹۵ افغانی و ۳۵ گیگابایت با قیمت ۱٬۴۹۹ افغانی برای ۳۰ روز از ATOMA بود؛ روشن تزنت برای ۴ مگابیت در ثانیه ماهانه ۵٬۰۰۰ افغانی و برای ۱۰ مگابیت در ثانیه ۹٬۰۰۰ افغانی هزینه داشت. قیمت، پوشش شبکه و قطعی به ارائه‌دهنده و محل بستگی دارد. زنان و دختران ممکن است دسترسی کمتری به تلفن یا اینترنت داشته باشند و این مسئله هزینهٔ دسترسی به اطلاعات را افزایش دهد. تفریح معمولاً در خانوارهای به‌شدت آسیب‌پذیر نسبت به غذا، مسکن، انرژی و سلامت اولویت کمتری دارد. بااین‌حال، دیدارهای اجتماعی، عروسی، ورزش، رسانه و گردش محلی می‌توانند هزینه داشته باشند و به امنیت، هنجارها، جنسیت و فصل بستگی دارند. برای برنامه‌ریزی خانوار، هزینه‌های ثابت، متغیر، فصلی و پیش‌بینی‌نشده را جدا کنید: کرایه و تضمین، برق و سوخت، آب، غذا، رفت‌وآمد، دارو، آموزش، ارتباطات، تعهدات خانوادگی و ذخیرهٔ ترمیم و اضطرار. بار مالی یک خدمت شامل پول، زمان، فاصله، امنیت، دسترسی، مدارک و مشارکت احتمالی جامعه است؛ رایگان یا یارانه‌ای بودن الزاماً به معنای بی‌هزینه بودن نیست.