Фаъолияти касбӣ дар Афғонистон кишоварзӣ ва чорводорӣ, истихроҷи маъдан, истеҳсолот, сохтмон ва таъмир, савдои яклухт ва чакана, меҳмоннавозӣ, нақлиёт, маориф, тандурустӣ ва кори иҷтимоӣ, молия, муҳосибӣ, хизматрасонии ҳуқуқӣ, муҳандисӣ, илм, расонаҳо, фарҳанг, амният, кори хонагӣ ва фаъолияти башардӯстонаро дар бар мегирад. Истилоҳҳои маҳаллӣ کار (kar) барои кор, وظیفه (wazifa) барои вазифа, مسلک (maslak) ва حرفه (herfa) барои касб ё ҳунар, ва کارگر (kargar) барои коргарро дар бар мегиранд. Роҳҳои маъмули дастрасӣ робитаҳои оилавӣ ва ҷомеавӣ, корхонаҳои хонаводагӣ, кори мустақилона, омӯзиш дар устохона, шогирдии музднок ё бемузд, омӯзиш дар ҷойи кор ва кори муздноки рӯзона ё мавсимиро дар бар мегиранд. Ихтисоси расмӣ метавонад аз таҳсилоти техникӣ ва касбӣ, курсҳои кӯтоҳмуддат, донишгоҳ ё шаҳодатномаи касбӣ ба даст ояд ва баъдан бо қабули корманд ба вазифаи муайян идома ёбад. Касбҳои танзимшаванда бозбинии ҳуҷҷати ихтисос, қарори арзёбӣ ва бақайдгирӣ ё иҷозатнома талаб мекунанд. Касбҳои тиббӣ ҳуҷҷатҳои таълимӣ ва шахсиятро талаб мекунанд; гуфта мешавад, ки бозбинии ҳуҷҷатҳои ихтисос тақрибан 3–5 рӯзи корӣ мегирад, аммо арзёбӣ ва қарори иҷозатномадиҳӣ ба мақомоти масъул вобаста аст. Табибон ва дигар кормандони соҳаи тандурустӣ ба иҷозатнома ниёз доранд, дар ҳоле ки талабот барои омӯзгорон, вазифаҳои хизмати давлатӣ ва ронандагон вобаста ба соҳа фарқ мекунад. Вазорати меҳнат ва корҳои иҷтимоӣ, Вазорати маориф ва мақомоти таҳсилоти техникӣ ва касбӣ, Вазорати тандурустии ҷамъиятӣ, Шӯрои тиббӣ, идораҳои иҷозатномадиҳӣ ва бақайдгирӣ, мақомоти нақлиёт ва идораҳои вилоятӣ метавонанд масъулиятҳои гуногун дошта бошанд. Ихтисосҳои хориҷӣ ва иҷозатномаи кор низ аз мақомот ва соҳаи дахлдор вобастаанд. Шароити кор аксар вақт кори ғайрирасмӣ, мустақилона, оилавӣ, рӯзона ё мавсимиро дар бар мегирад, ки бо даромади номунтазам ва фарогирӣ ё назорати маҳдуд ҳамроҳ аст; сохтмон, истихроҷи маъдан, кишоварзӣ, устохонаҳо ва нақлиёт хатарҳои махсуси бехатарии меҳнат доранд. Занон бо маҳдудиятҳои шадид дар дастрасии расмӣ ба иқтисод рӯ ба рӯ мешаванд. Маълумоти хонаводаҳои UNDP дар соли 2024 шуғли тақрибан 6–7%-и занони синни қобили корро дар муқоиса бо 83–84%-и мардон нишон дод; ширкатҳои моликияти занон, истеҳсоли хонагӣ ва лоиҳаҳои башардӯстона ё воситаҳои рӯзгор ҳамчун роҳҳои алтернативии ҳуҷҷатшуда вуҷуд доранд, ҳарчанд дастрасӣ аз вилоят, ҳуҷҷатҳо, амният ва қоидаҳои маҳаллӣ вобаста аст. Раванди маъмули пешрафт аз шогирд ба коргари соҳибмаҳорат, усто ё коргари мустақил ва сипас ба корхонаи хурд мегузарад; шаҳодатномаи расмӣ метавонад гузаштан ба вазифаҳои тахассусӣ ё танзимшавандаро дастгирӣ кунад. Системаҳои эътироф ва сертификатсия ҳуҷҷатгузорӣ шудаанд, аммо татбиқи умумимиллӣ пароканда боқӣ мемонад. Тариф, муҳлати баррасӣ ё зинаҳои касбии ягонаи миллӣ исбот нашудаанд, бинобар ин хароҷоти омӯзиш, ҳуҷҷатҳо, иҷозатнома, нақлиёт ва арзёбии ихтисосро бояд дар маҳал тасдиқ кард. Далелҳои дастрас пароканда ва баъзе ҳисобҳо кӯҳнаанд; бинобар ин онҳо барои баровардани хулоса дар бораи шумораи кунунии миллӣ асос намедиҳанд.
Касбу ҳунарҳо дар Афғонистон
Кор дар Афғонистон соҳаи кишоварзӣ, савдо, сохтмон, нақлиёт, маориф, тандурустӣ, идораи давлатӣ, хадамоти техникӣ, технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ, фаъолияти башардӯстона ва гурӯҳҳои зиёди дигари касбиро фаро мегирад. Далели мавҷудияти феҳристи ҳамаҷониба ва яксон татбиқшавандаи тамоми касбҳо дар Афғонистон вуҷуд надорад; бинобар ин дастрасӣ одатан аз вазифа, соҳа ва вилоят вобаста аст, на аз як меъёри миллии воридшавӣ. Одамон маъмулан тавассути робитаҳои оилавӣ ё ҷомеавӣ, кори мустақилона, шогирдӣ ё омӯзиш дар ҷойи кор ба касб ворид мешаванд; барои касбҳои танзимшаванда санҷиши иловагии ихтисос ва иҷозатнома лозим аст.
VivAVia can make mistakes. Check important information.