Լեզուն Հայաստանում

Հայերենը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի անկախ ճյուղ է։ Նրա առանձնահատուկ քերականությունը, հնչյունական համակարգը, բառապաշարը և գրային համակարգը այն դարձնում են ավելին, քան մեկ այլ լեզվի տարածաշրջանային ձևը։ Հայոց այբուբենը ստեղծվել է հինգերորդ դարի սկզբին և դարձել կրթության, գրականության, պաշտամունքի ու մշակութային շարունակականության կարևոր հիմք։ Ժամանակակից սովորողները պետք է յուրաքանչյուր տառ կապեն թե՛ դրա տպագիր ձևի, թե՛ հնչյունի հետ։ Հայաստանում հիմնական ստանդարտը արևելահայերեն (Eastern Armenian) լեզուն է։ Առօրյա խոսքը տարբերվում է ըստ տարածաշրջանի, տարիքի, սոցիալական խմբի և իրավիճակի, ուստի խոսակցական լեզուն կարող է չհամընկնել դասագրքերի օրինակների հետ։ Պատմականորեն Օսմանյան հայկական աշխարհի հետ կապված համայնքներում զարգացած ձևը արևմտահայերեն (Western Armenian) է, որն այժմ լայնորեն կապվում է սփյուռքի որոշ հատվածների հետ։ Արևելահայերենը և արևմտահայերենը սերտորեն կապված են, սակայն տարբերվում են արտասանությամբ, քերականությամբ և բառապաշարով։ Հայերեն խոսողները հաճախ փոխում են իրենց լեզվական ձևերը պաշտոնական գրության, ընկերական զրույցի, մասնագիտական միջավայրի և ընտանեկան խոսքի միջև։ Դիմելաձևերը, տոնը և քաղաքավարությունը օգնում են հաղորդել տարիքը, մտերմությունը և հարգանքը։ Ռուսերենը շարունակում է լայնորեն հասկանալի լինել շատ միջավայրերում՝ Հայաստանի խորհրդային անցյալի և շարունակվող անձնական ու մշակութային կապերի պատճառով։ Գիտելիքների մակարդակը տարբեր է ըստ սերնդի և անձի, ուստի այն երբեք չպետք է ենթադրվի։ Անգլերենը աճող դեր ունի զբոսաշրջության, տեխնոլոգիաների, կրթության և միջազգային հաղորդակցության ոլորտներում։ Այն կարող է օգնել որոշ քաղաքային կամ մասնագիտական իրավիճակներում, սակայն չի կարող փոխարինել հայերենին առօրյա կյանքի բոլոր ոլորտներում։ Փոքրամասնությունների համայնքները օգտագործում են քրդերենի տարբերակներ, որոնք կապված են բազմաթիվ եզդիների հետ, ինչպես նաև ռուսերեն, ասորերեն և այլ լեզուներ։ Լեզվական ինքնությունը կարող է միավորել տնային խոսքը, համայնքային ավանդույթները, դպրոցական կրթությունը և հանրային հաղորդակցությունը։ Անունները կարող են գրվել հայերեն գրով և լատինատառ տարբեր տառադարձություններով։ Այդ պատճառով նույն հայկական անունը կարող է ունենալ մի քանի ուղղագրական տարբերակ՝ առանց տարբեր մարդկանց կամ վայրերի նշանակելու։ Նույնիսկ հայերենի հիմնական իմացությունը կարող է բարելավել վստահությունն ու ինքնուրույնությունը։ Ողջույնները, շնորհակալության արտահայտությունները, թվերը, ուղղությունները, սննդի հետ կապված բառերը և արտակարգ իրավիճակների արտահայտությունները օգտակար առաջին հիմք են։