Kar Ermenistan de

Ermenistan de, kar Ermenî ziwan de “kar (աշխատանք)” beno; nameyê “ashkhatank” zî bi tîpê Latînî gelek caran nusîyeno. Merdimî şımaşê şirketê taybetî, kurumê dewletî, rêxistina ne-qezencî, biznesê xo yan müşterîyê ferdî rê kar bikerê. Karê fermî normalî yew têkiliyê nav karwan û karverenî vırazê. Dokumentê wî yê merkezî peymanê karî (աշխատանքային պայմանագիր) yo, ke zî “ashkhatankayin paymanagir” name beno. Ew divê kar, pere, şertê karî û mesuliyetê rê zelal bikerê. Kar beno ke domdar, demkî, mewsimî, nîme-demî yan girêdayî yew wezîfeyê taybetî bıbo. Tabîetê rastê karî girîng o, ne tenê nameyê ke herdu alîyan dano. Kesê ke serbixwe müşterîyan rê kar keno, şımaşê peymankar, kesê xweser yan entrepreneurê qeydkirî bıbo. Prosesê tipîkê gırotışê karî ra peyda kerdışê cıgeyê vala, şandışê CV, şırê mışewereyê karî, qewilnayışê şertan û temam kerdışê dokumentanê karî pêk tê. Hin karverenî zî delîlê perwerdeyî, tecrubeyî, nasnameyî yan şarezayîya profesyonelî waz kenê. Meslekê rêzdarî şımaşê şertê zêde yê destpêkerdışî bıvazê. Pere gelek caran wek maaş yan şekilê bînê telafîya karê temamkirdî qebul beno. Karwanî divê bizanê ke meblağê beyanbiyayî berî yan piştî kêmkerdışan o, pere çawa dano û kîjan qeyd nîşan dano ke pere daye. Muameleya pereyî ya destî bê dokumentê bawerbar şımaşê nêzanişanê paşerojî zêde zehmet kerê. Demê karî, bêhnvedanî, îzn, ewlehîya cıgeyê karî û muameleyê adilî parçeyê girîngê karî yê. Şertê rastî şımaşê peyman, cinsê karî û rêzê qewimîyan ra biguhere. Karwanî zî mesuliyetanê xo esta, wekî karê peymankerdişî bi baldarî kerê û prosedurê qanûnî yê cıgeyê karî bişopê. Karê fermî bi qeydê bacî û sosyalî têkildar o. Karverenî normalî raporkerdış û kêmkerdışê girînganê karwanan rê xo handle kenê, la karwanê serbixwe gerek o qeydkırış, raporkerdış û dayışanê xo bixebitnê. Qeydê rastî şımaşê delîlê amadeyî, xizmetê giştî û faydeyê paşerojî rê girîng bıbo. Pirsgirêkê cıgeyê karî şımaşê pereyê nêdayî, mesuliyetê nêzelal, derxistış, cudakerdiş, ewlehî yan dokumentê kêm ra têkildar bıbo. Gelek mesele pêşî bi nivîsî karverenî rê vıraştışê, la nîqaşê girîng şımaşê alîkarîya makamê giştî yê yetkîdar, huqûqnas, sendîka yan mahkeme bıvazê. Delîl wek peyman, mesaj, cetwelê karî û qeydê dayışê pereyî qıymetdar o. Ermenî cıgeyê karî de bi berfirehî tê xebitnayış; Ruski yan Îngilizki zî di hin sanayîyan û rêxistinê navneteweyî de faydeyî bıbo. Têkiliyê şexsî şımaşê merdiman rê agahîya cıgeyanê karî bıde, la divê serlêdanî zî bi baldarî bêne nirxanayış. Peymanê zelal û karverenê ke merdim şınasîyayî, ji sozê tenê yê devkî bawertir o.