Verkiezinge in Oostenriek

Verkiezinge zeen 'n centraal deil van de democratie in Oostenriek. Stemgerechtigde mense brenge hun stem vrie, persoonlik en geheim oet. Niemand hooft bekend te make welke partij of persoon hae gekozen heet. In Oostenriek zeen d'r versjillende soorte verkiezinge. Daartoe heure veural verkiezinge veur 't nationaal parlement, deilstaatsparlemente, gemeenteroads, de bondspresident en 't Europees Parlement. Ze betreffe versjillende niveaus van de staot en vervulle daorum versjillende take. Bij de verkiezing veur de Oostenrijkse parlementskaomer (Nationalrat) waere de afgevaardigden van 't nationaal parlement bepaald. 't Resultaat beïnvloedt welke politieke meerderheide in 't parlement meugelik zeen. De bondesregering waert neet rechtstreeks as één team door 't volk gekozen, mer kump tot stand door 't samensjpel van de grondwettelike organen en de politieke meerderheide. Deilstaatsverkiezinge bepaole de samenstelling van 't parlement van 'n deilstaot. Gemeenteraodsverkiezinge bepaole de lokale politieke vertegenwoordiging. Wie 't ambt van burgemeester bekleedt, is neet overal hetzelfde geregeld en hangt van 't recht van de betrokkene deilstaot aaf. Bij de verkiezing veur de bondspresident waert 't staotshoofd rechtstreeks gekozen. Bij de Europese verkiezinge kieze de stemgerechtigde mense de Oostenrijkse lede van 't Europees Parlement. Deze verkiezinge hebbe daorum andere take es 'n verkiezing veur 't nationaal parlement of de gemeenteraod. Veul vertegenwoordigende lichame waere volgens de beginsels van de evenredige vertegenwoordiging gekozen. Partije zulle dan ongeveer in verhouding tot hun aandeel in de stemme zetels kriege, veur zoe ver aan de geldende veurwaerde voldoon is. Persoonlike voorkeurstemme kinne, aafhankelijk van de verkiezing, ouch 'n rol speule. Veur 'n verkiezing waert d'r 'n kiezersregister bijgehaole. Op de verkiezingsdaag waert de stem normaal in 'n toegewezen stembureau uitgebrach; met 'n kieskaart (Wahlkarte) zeen d'r extra meugelikhede. Belangrijk is dat 't stembiljet volgens de veursjrifte ingevuld en ongezien afgegeve waert. Nao 't sluite van de stembureaus waere de stemme volgens vaste regels geteld en de resultate samengevoegd. Controleurs, verkiezingsautoriteite en vastgelegde procedures motte 'n correcte uitvoering zekere. Veur de verdeling van zetels gelde de regels van de betreffende verkiezing. Verkiezinge geve 'n politieke richting aan, mer losse neet elke inhoudelike vraog rechtstreeks op. Gekoze organen motte beraodslaoge, meerderheide vorme en rekening houde met juridische en financiële greze. Wie geïnformeerd stemt en ouch tusje verkiezinge door meedoet, versterkt de democratische controle.