বাংলাদেশত গ্ৰাহক সুৰক্ষা

Consumers’ Right Protection Act, 2009-এ ভেজাল, নকল বা মেয়াদ উকলি যোৱা সামগ্ৰী আৰু ঔষধ বিক্ৰী, নিৰ্ধাৰিত বা প্ৰদৰ্শিত মূল্যতকৈ অধিক লোৱা, মিছা বিজ্ঞাপন, ওজন বা জোখত হেৰফেৰ, আৰু প্ৰতিশ্ৰুতি অনুসৰি সামগ্ৰী বা সেৱা নিদিয়া আদি কাৰ্য নিষিদ্ধ কৰে। সামগ্ৰীৰ লেবেলত সাধাৰণতে ওজন বা পৰিমাণ, উপাদান, ব্যৱহাৰৰ নিৰ্দেশ, সৰ্বোচ্চ খুচুৰা মূল্য, উৎপাদন বা পেকেজিঙৰ বিৱৰণ আৰু মেয়াদৰ তথ্য আদি দেখুওৱা লাগে। ব্যৱসায়ীয়ে প্ৰযোজ্য সামগ্ৰী বা সেৱাৰ মূল্য প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগে। অপৰাধ অনুসৰি আইনখনে একৰ পৰা তিনিবছৰলৈ কাৰাদণ্ড, প্ৰায় Taka 50,000-ৰ পৰা Taka 200,000-লৈ জৰিমনা, আৰু জব্দ বা বাজেয়াপ্ত কৰাৰ ব্যৱস্থা ৰাখিছে; পুনৰ অপৰাধত প্ৰাসংগিক শাস্তিৰ দুগুণলৈ হ’ব পাৰে। Directorate of National Consumers’ Right Protection, চমুকৈ DNCRP, আৰু National Consumers’ Complaint Centre-এ সাধাৰণ গ্ৰাহক অভিযোগ চম্ভালে। অভিযোগ লিখিত বা ইলেক্ট্ৰনিকভাৱে দাখিল কৰিব লাগে; ক্ৰয়ৰ ৰচিদ বা আন প্ৰমাণ, অভিযোগকাৰীৰ সম্পূৰ্ণ নাম, ঠিকনা আৰু ফোনৰ তথ্য, আৰু বিক্ৰেতা বা সেৱাদাতাক চিনাক্ত কৰা তথ্য দিব লাগে। সাধাৰণ সময়সীমা হৈছে অভিযোগৰ কাৰণ সৃষ্টি হোৱাৰ পৰা 30 কৰ্মদিন। DNCRP হটলাইন 16121 দিনে-নিশাই উপলব্ধ; nccc@dncrp.gov.bd-লৈ ইমেইল বা ccms.dncrp.com-ৰ CCMS-যোগেও অভিযোগ কৰিব পাৰি। জিলা মেজিষ্ট্ৰেট আৰু DNCRP-ৰ বিভাগীয় বা জিলা কাৰ্যালয়ো জড়িত হ’ব পাৰে। পৰ্যালোচিত DNCRP তথ্যত দাখিলৰ মাচুল উল্লেখ নাই; অৱশ্যে পৰীক্ষাগাৰৰ বিশ্লেষণৰ বাবে আদালতে জামানত বিচাৰিব পাৰে। DNCRP-ৰ প্ৰক্ৰিয়া প্ৰশাসনিক বা অপৰাধমূলক বলৱৎকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া; ইয়াৰ ফলত স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে ধন ঘূৰাই পোৱা নাযায়। অভিযোগ সফল হ’লে আদায় কৰা জৰিমনাৰ 25% অভিযোগকাৰীক দিয়া হ’ব পাৰে; অভিযোগকাৰী DNCRP-ৰ কৰ্মচাৰী হ’লে এই ব্যৱস্থা প্ৰযোজ্য নহয়। এই ধন এটা প্ৰেৰণা, ক্ৰয়মূল্য ঘূৰাই দিয়াৰ নিশ্চয়তা নহয়। পৃথক দেৱানী গোচৰত Joint District Judge-ৰ আগত সামগ্ৰী সলনি, ঘূৰাই লোৱা, ধন ঘূৰাই দিয়া বা প্ৰমাণিত আৰ্থিক লোকচানৰ পাঁচগুণলৈ ক্ষতিপূৰণ আৰু গোচৰৰ খৰচ দাবী কৰিব পাৰি। দেৱানী ৰায়ৰ বিৰুদ্ধে আপীলৰ সময়সীমা সাধাৰণতে 90 দিন; মেজিষ্ট্ৰেটৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে সাধাৰণতে 60 দিন। স্বেচ্ছাই পৰিশোধ কৰা প্ৰশাসনিক জৰিমনা সাধাৰণতে পাঁচ কৰ্মদিনৰ ভিতৰত দিব লাগে। বিত্তীয় অভিযোগৰ বাবে পৃথক ব্যৱস্থা আছে। গ্ৰাহকে প্ৰথমে বেংক, বিত্তীয় কোম্পানী বা mobile financial service provider-ৰ Complaint Cell-ত অভিযোগ কৰিব লাগে। উত্তৰ সন্তোষজনক নহ’লে Bangladesh Bank Customer Interest Protection Centre-ৰ সৈতে কৰ্মদিনৰ কাৰ্যালয়-সময়ত 16236-ত যোগাযোগ, bb.cipc@bb.org.bd-লৈ ইমেইল, অনলাইন প্ৰ-পত্ৰ বা ডাকযোগে কাগজী আবেদন কৰিব পাৰি। আবেদনত পৰিচয় আৰু যোগাযোগৰ তথ্য, ঘটনাৰ বিশদ বিৱৰণ, সেৱাদাতাৰ অন্তিম উত্তৰ আৰু সমৰ্থক প্ৰমাণ দিব লাগে। Centre-এ সাধাৰণতে বেনামী, স্বাক্ষৰবিহীন বা অসম্পূৰ্ণ অভিযোগ, নিজৰ পৰিসৰৰ বাহিৰৰ বিষয়, অনুমোদনবিহীন তৃতীয় পক্ষৰ অভিযোগ বা আদালতত থকা গোচৰ গ্ৰহণ নকৰে। ধন ঘূৰাই পোৱা বা chargeback-ৰ নিশ্চয়তা নাই। অনলাইনত সামগ্ৰী নিদিয়া, মিছা অফাৰ আৰু অতিৰিক্ত মূল্য লোৱাৰ অভিযোগ DNCRP-ত লিখিতভাৱে বা CCMS-ৰ জৰিয়তে কৰিব পাৰি। অৰ্ডাৰৰ নথি, পৰিশোধৰ নিশ্চিতকৰণ, বিক্ৰেতাৰ পৰিচয়, ডেলিভাৰীৰ তথ্য, বাৰ্তা আৰু সামগ্ৰী নিদিয়া বা অস্বীকাৰৰ প্ৰমাণ ৰাখক। পৰিশোধ বা mobile-finance-ৰ বিবাদ সেৱাদাতাৰ ওচৰতো তুলি ধৰক, তাৰ পিছত Bangladesh Bank-ৰ ওচৰলৈ যাব পাৰে। টেলিকম বা সংযোগৰ অভিযোগ প্ৰথমে operator-ৰ ওচৰত, তাৰ পিছত Bangladesh Telecommunication Regulatory Commission-ৰ ওচৰত কৰিব লাগে। সন্দেহজনক অপৰাধ বা অনলাইন জালিয়াতিৰ বিষয়ে Bangladesh Police-ৰ Online GD-যোগে জনাব পাৰি; জৰুৰী অৱস্থাত 999 ব্যৱহাৰ কৰক। আন গ্ৰাহক সমস্যাৰ বাবে খণ্ডভিত্তিক সংস্থা আছে। Bangladesh Energy Regulatory Commission-এ প্ৰতিজন licensee-ক অভিযোগ কেন্দ্ৰ ৰাখিবলৈ কয়; সেয়ে শক্তি-সম্পৰ্কীয় অভিযোগ সাধাৰণতে যোগানদাতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পিছত ফোনে বা লিখিতভাৱে BERC-লৈ নিব পাৰি। গ্ৰাহকৰ যোগাযোগৰ বাবে BERC-এ +880255110308 আৰু 09:00–17:00, লগতে chair.berc.bd@gmail.com উল্লেখ কৰে। খাদ্য সুৰক্ষাৰ অভিযোগ Bangladesh Food Safety Authority-লৈ 08:00-ৰ পৰা 24:00-লৈ উপলব্ধ টোল-ফ্ৰী 16155-ত দিব পাৰি। Bangladesh Standards and Testing Institution-এ মান, মেট্ৰ’লজি আৰু পেকেজিঙৰ অভিযোগ 16119 হটলাইন আৰু dg@bsti.gov.bd-যোগে চম্ভালে। Directorate General of Drug Administration-এ পঞ্জীয়নবিহীন, নকল, নিম্নমানৰ বা জাল ঔষধ আৰু ভুল পেকেজিঙৰ অভিযোগ গ্ৰহণ কৰে। ব্যক্তিগত স্বাস্থ্যসেৱাৰ অভিযোগত DNCRP-এ পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰে বা Ministry of Health বা Directorate General of Health Services-লৈ পঠাব পাৰে; কিন্তু পৰ্যালোচিত তথ্যত প্ৰতিটো স্বাস্থ্যসেৱা বিবাদৰ বাবে DNCRP-ৰ সুনিৰ্দিষ্ট প্ৰতিকাৰ উল্লেখ নাই। পৰ্যটন সেৱাদাতাৰ অভিযোগ Bangladesh Tourism Board-ৰ grievance system-ৰ জৰিয়তে দিব পাৰি; ইয়াত নিষ্পত্তিৰ লক্ষ্য 30 কৰ্মদিন আৰু আপীলৰ সময় 20 কৰ্মদিন বুলি কোৱা হৈছে। বিমান আৰু বিমানবন্দৰৰ বিষয় Civil Aviation Authority of Bangladesh-ৰ grievance system আৰু আপীল বিষয়াৰ অধীনত পৰে। ব্যক্তিগত booking-ৰ ধন ঘূৰাই পোৱা বা চুক্তিৰ বিবাদ সেৱাদাতা, প্ৰযোজ্য নিয়ন্ত্ৰক আৰু দেৱানী আইনী বিকল্পৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; পৰ্যালোচিত তথ্যত EU-ধৰণৰ সাধাৰণ package-travel বাতিলৰ ব্যৱস্থা প্ৰতিষ্ঠিত হোৱা নাছিল। স্থানীয় ব্যৱহাৰত ভোক্তা-অধিকার সংরক্ষণ আইন, ২০০৯, জাতীয় ভোক্তা-অভিযোগ কেন্দ্র, ভোক্তা-বাতায়ন আৰু CCMS শব্দসমূহ দেখা যায়।