ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ਏਟੀਐਮ, ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਾਤੇ, ਭੁਗਤਾਨ, ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪਹੁੰਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਬੈਂਕ ਫੀਸਾਂ, ਉਪਲਬਧ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਰ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਜਮ੍ਹਾਕਰਤਾ BDT 200,000 ਤੱਕ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ, ਬਚਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਫੰਡ, ਅਚਲ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਲਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰੋਕਰ, CDBL ਨਾਲ ਬੀਓ ਖਾਤਾ (BO account with CDBL), ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਡੀਲਰ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ, ਕਰ, ਫੀਸਾਂ, ਤਰਲਤਾ ਅਤੇ ਟਾਕਾ ਦੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਅਸਲ ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਖਰਚੇ ਸਥਾਨ, ਰਹਾਇਸ਼, ਭੋਜਨ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। 2022 HIES ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਔਸਤ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਘਰੇਲੂ ਖਰਚਾ BDT 31,500, ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ BDT 26,842 ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ BDT 41,424 ਦਰਜ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਔਸਤ ਹਨ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬਜਟ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋਣ। ਕਰਜ਼ਾ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਾਂ ਰਾਜ ਲਈ ਅਦਾਇਗੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਬੋਝ ਵਿਆਜ ਜਾਂ ਸੇਵਾ-ਸ਼ੁਲਕ, ਫੀਸਾਂ, ਜ਼ਮਾਨਤ, ਅਦਾਇਗੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਡਿਫਾਲਟ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਸਮੀ ਕਰਜ਼ਦਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ, ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫ਼ਾਇਨੈਂਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ, ਸੂਦਖੋਰ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਸਵ ਬੋਰਡ (National Board of Revenue (NBR)) ਆਮਦਨ ਕਰ, ਮੂਸ਼ਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Mushak system) ਰਾਹੀਂ ਵੈਟ, ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਪੂਰਕ ਡਿਊਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਰ-ਵਰ੍ਹਾ 1 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 30 ਜੂਨ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਬੀਮਾ ਉਹਨਾਂ ਕਰਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ, ਸਿਹਤ, ਸੰਪਤੀ, ਮੋਟਰ ਵਾਹਨਾਂ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੀਮਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਨਿਯਾਮਕ ਅਥਾਰਟੀ (Insurance Development and Regulatory Authority (IDRA)) ਬੀਮਾਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਕਾਫੁਲ (Takaful) ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੀਮਾ ਬੀਮੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (Universal Pension Scheme) ਆਮ ਬੀਮੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾ ਉਪਲਬਧ ਪੈਸੇ, ਨਿਯਮਿਤ ਖਰਚਿਆਂ, ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਕਰ-ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇਕੱਠੇ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵਿੱਤ — ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿੱਤ ਉਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੈਸੇ, ਸੰਪਤੀਆਂ, ਭੁਗਤਾਨਾਂ, ਜੋਖਮਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ, ਨਿਵੇਸ਼, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਰਚੇ, ਕਰਜ਼ਾ, ਕਰ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਹੀ ਚੋਣ ਪਹੁੰਚ, ਫੀਸਾਂ, ਵਾਪਸੀ, ਅਦਾਇਗੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਕਰਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਗੁਆਉਣ ਦੇ ਜੋਖਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਯੋਜਨਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖੋ: ਨਿਯਮਿਤ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਅਦਾਇਗੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰੋ। ਹਰ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਚੋਣ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਪਸੀ ਜਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ, ਪਹੁੰਚ, ਤਰਲਤਾ, ਕਰ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕਰੋ। ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਘੱਟ ਤਰਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਾਂ, ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਪੈਸਾ ਰੱਖੋ।
ਬੈਂਕ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ Bangladesh Bank ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਤਹਿ-ਸ਼ੁਦਾ ਬੈਂਕ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਸ਼ਰੀਅਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ, ATM, ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਖਾਤੇ, ਭੁਗਤਾਨ, ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪਹੁੰਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਚੁਣੀ ਸੰਸਥਾ ਉਪਲਬਧ ਉਤਪਾਦਾਂ, ਫੀਸਾਂ, ਪਹੁੰਚ ਬਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਐਪ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ’ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਜਮ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਰ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਮ੍ਹਾਂਕਰਤਾ ਲਈ BDT 200,000 ਤੱਕ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ, ਬਚਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਫੰਡ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਹੁੰਚ ਕਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰੋਕਰ, CDBL ਨਾਲ BO ਖਾਤਾ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਡੀਲਰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਟੈਕਸ, ਫ਼ੀਸਾਂ, ਨਕਦੀਕਰਨ ਦੀ ਸੌਖ ਅਤੇ ਟਾਕਾ ਦੀ ਵਟਾਂਦਰਾ ਦਰ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਰਚੇ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਆਕਾਰ, ਥਾਂ, ਰਿਹਾਇਸ਼, ਭੋਜਨ, ਆਵਾਜਾਈ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2022 HIES ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਘਰਾਣਾ ਖ਼ਰਚ ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰ ’ਤੇ 31,500 BDT, ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 26,842 BDT ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ 41,424 BDT ਦਰਜ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਔਸਤ ਖ਼ਰਚ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬਜਟ ਨਹੀਂ; ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਇਕ-ਵਾਰੀ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰੋ।
ਉਧਾਰ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ, ਕਾਰੋਬਾਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਪੈਸਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇਣਦਾਰ ਹੋਣ। ਬੈਂਕਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫ਼ਾਇਨੈਂਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰਸਮੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਮਾਲਕਾਂ, ਸਾਹੂਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਕਰਜ਼ਾ-ਬੋਝ ਮੁੜ-ਭੁਗਤਾਨ, ਵਿਆਜ ਜਾਂ ਸੇਵਾ-ਚਾਰਜ, ਫ਼ੀਸ, ਗਿਰਵੀ, ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਸੂਲੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ 'ਤੇ ਆਮਦਨ ਕਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। VAT/Mushak, ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਪੂਰਕ ਡਿਊਟੀ ਕੁਝ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। National Board of Revenue (NBR) ਕੇਂਦਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਰ-ਸਾਲ 1 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ 30 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੀਮਾ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾ ਇਕਰਾਰਨਾਮਿਆਂ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜੀਵਨ, ਸਿਹਤ, ਸੰਪਤੀ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Insurance Development and Regulatory Authority (IDRA) ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਏਜੰਟਾਂ, ਸਰਵੇਅਰਾਂ, ਉਤਪਾਦਾਂ, ਪ੍ਰੀਮੀਅਮਾਂ, ਭੁਗਤਾਨ-ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ, ਗੈਰ-ਜੀਵਨ, ਮੋਟਰ, ਅੱਗ, ਸਮੁੰਦਰੀ, ਸਮੂਹ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੀਮਾ ਅਤੇ Takaful ਉਤਪਾਦ ਹਨ; Universal Pension Scheme ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਲਈ ਹੈ, ਆਮ ਬੀਮਾ ਨਹੀਂ।
VivAVia can make mistakes. Check important information.