ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼

ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਸਮੀ ਪੂੰਜੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀ ਨਿਯੰਤਰਕ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਿਕਿਉਰਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਕਮਿਸ਼ਨ (BSEC), ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰ, ਕਰਜ਼ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡ ਢਾਕਾ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (DSE), ਚਿੱਟਾਗੋਂਗ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (CSE) ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਕਲਪੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡ (AIF), ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਇਕਵਿਟੀ ਜਾਂ ਵੈਂਚਰ ਕੈਪੀਟਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਓਪਨ-ਐਂਡ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ (OMF) ਇਕ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੰਡ ਹਨ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੀਮਿਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ (Bangladesh Bank) ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਵਿੱਚ 91, 182 ਜਾਂ 364 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੇ T-Bill ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਬਾਂਡ (BGTB) ਦੀ ਮਿਆਦ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 2, 5, 10, 15 ਜਾਂ 20 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਲੋਟਿੰਗ-ਰੇਟ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਬਾਂਡ (FRTB) ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਗਭਗ 3 ਸਾਲ ਹੈ। ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੁਕੂਕ (BGIS) ਇਸ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਚਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਚਯਪਾਤਰਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (Sanchayapatra), ਅਤੇ ਸਾਂਚਯਾਬਾਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਖੁਦਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਸ਼ੇਅਰਾਂ, ਫੰਡਾਂ ਜਾਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਬ੍ਰੋਕਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ (CDBL) ਜਾਂ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਭਾਗੀਦਾਰ (DP) ਨਾਲ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮਾਲਕ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਖਾਤਾ (BO ਖਾਤਾ) ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਧਾਰਤ BO ਖਾਤਾ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਖਾਤੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੱਕੇ ਕੀਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਧੀਨ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। DP ਗਾਹਕ ਦੀਆਂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਲਡਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾ ਸਕਦਾ। ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੋਣ ’ਤੇ ਖਾਤਾ-ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿਮਾਹੀ ਬਿਆਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਕਾਇਆ ਪੁੱਛਗਿੱਛ, SMS ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਸੁਚਨਾਵਾਂ, ਲਾਭਾਂਸ਼ ਜਮ੍ਹਾਂ, ਤਬਾਦਲੇ, ਡੀਮੈਟੀਰੀਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਰੀਮੈਟੀਰੀਅਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਬਲਾਕ ਕਰਨਾ, ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਛੁਡਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। BO ਖਾਤਾ ਆਨਲਾਈਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਈਮੇਲ, NID ਜਾਂ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ, ਬੈਂਕ ਦਾ ਸਬੂਤ, ਤਸਵੀਰ ਅਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਪੋਰਟਫੋਲਿਓ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਡੀਲਰ ਬੈਂਕ (AD) ਨਾਲ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਟਾਕਾ ਖਾਤਾ (NITA) ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਫੰਡਿੰਗ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਬਦਲੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਤੋਂ ਆਮ ਬੈਂਕਿੰਗ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ, BGTB, AIF ਅਤੇ OMF ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਾਂਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ Bangladesh Bank ਦੇ FPI ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਕੋਈ ਆਮ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਮਾ ਦਰਜ ਨਹੀਂ; AD, KYC ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਜਾਂਚ ਫਿਰ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਲਾਗੂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਰਕਮ NITA ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਭੇਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਐਕਸਚੇਂਜ ਰਾਹੀਂ ਪੋਰਟਫੋਲਿਓ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ Bangladesh Bank ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ AD ਰਾਹੀਂ ਨਿਪਟਾਰਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਦਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਡੀਲਰ (PD) ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਾਂਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਲਾਮੀ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਬੋਲੀ 100,000 ਟਾਕਾ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਗੁਣਕ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮੌਜੂਦਾ Bangladesh Bank ਕੈਲੰਡਰ ਜਾਂਚਣ। ਦੂਜੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਬੈਂਕਾਂ, PD, ਗੈਰ-ਬੈਂਕ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਂ ਐਕਸਚੇਂਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਬਿੱਲ ਮੂਲ ਮੁੱਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ’ਤੇ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਆਦ ’ਤੇ ਪੂਰੇ ਮੂਲ ਮੁੱਲ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। BGTB ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅੱਧ-ਸਾਲਾਨਾ ਕੂਪਨ ਅਤੇ ਮਿਆਦ ’ਤੇ ਮੂਲ ਰਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਯੀਲਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਨਿਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਢੁਕਵਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਉਦੇਸ਼, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ, ਨਕਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਪਤੀ ਵਰਗਾਂ, ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿਆਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਇਕਾਗਰਤਾ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸੂਚੀਕਰਨ, ਪ੍ਰਾਸਪੈਕਟਸ, ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ, ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਨਕਦੀ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਲਾਭਾਂਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ, ਮੁੱਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਫ਼ਰਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਫੰਡ ਅਤੇ AIF ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕੰਪਨੀ, ਟਰੱਸਟੀ, ਕਸਟੋਡੀਅਨ, ਨਿਵੇਸ਼ ਮੰਡੇਟ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੰਪਤੀ ਮੁੱਲ, ਫ਼ੀਸਾਂ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਤੇ ਲਾਕ-ਅੱਪ ਮਿਆਦ ਜਾਂਚੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਅਸਲ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਨਾਮਾਤਰ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਫ਼ੀਸਾਂ ਘਟਾ ਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਬ੍ਰੋਕਰ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਵਿਕਰੀ ਨੋਟ ਅਤੇ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਨੋਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਨੋਟ ਵਪਾਰ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ, ਫ਼ੀਸ ਅਤੇ ਨਿਪਟਾਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਖਰੀਦ ਵੇਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ, ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਦੇਣ, KYC ਅਤੇ ਖਾਤਾ ਵੇਰਵੇ ਸਹੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਤੈਅ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚਯੋਗ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਰਿਕਾਰਡ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨਿਪਟਾਰਾ, ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰੋਕਰ, ਫਿਰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਅਤੇ ਫਿਰ BSEC ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਚੈਨਲ (BSEC Complaint Box) ਨੂੰ ਦਿਓ। BSEC ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਗਾਈਡ ਵਪਾਰ ਮੁੱਲ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਦੀ ਹੱਦ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਲਾਗੂ ਦਰ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ, ਟੈਕਸ, ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਖ਼ਰਚਾਂ ਸਮੇਤ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੱਕਾ ਕਰੋ। CDBL ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ BO ਧਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ ਲਾਗਤਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; DP ਫ਼ੀਸ ਅੱਗੇ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 2025 ਦੀ ਫ਼ੀਸ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲਾਨਾ BO ਖਾਤਾ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਫ਼ੀਸ 150 ਟਾਕਾ ਹੈ। ਲਾਗੂ CDBL ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਖਾਤਾ ਬਲਾਕ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਂਚੇ ਗਏ ਆਮਦਨ ਕਰ ਐਕਟ 2023 ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਅਧੀਨ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਰਦਾਤਿਆਂ—ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟਾਂ ਸਮੇਤ ਨਹੀਂ—ਲਈ ਸੂਚੀਬੱਧ ਪ੍ਰਤੀਭੂਤੀਆਂ ਦੇ ਪੂੰਜੀ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ’ਤੇ ਟੈਕਸ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਾਂਸ਼, ਕੂਪਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਰਕਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਟੈਕਸ ਸੰਧੀ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਣਕਾਰੀ NBR ਅਤੇ AD ਤੋਂ ਲਵੋ। ਜੋਖ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਘਟਣਾ, ਵੱਡਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਜਾਰੀਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਭੁਗਤਾਨ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਵਿਆਜ ਦਰ ਅਤੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ, ਮਹਿੰਗਾਈ, ਟਾਕਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਘੱਟ ਨਕਦੀਕਰਨ, ਵੱਡਾ ਕੀਮਤੀ ਫ਼ਰਕ, ਇਕਾਗਰਤਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਬ੍ਰੋਕਰ, ਡਿਪਾਜ਼ਟਰੀ, ਸਾਈਬਰ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਜੋਖ਼ਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਰੀਕਰਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਆਜ ਦਰ, ਮਹਿੰਗਾਈ, ਨਕਦੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਟਾਂਦਰਾ ਜੋਖ਼ਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਬਾਂਡ ਅਤੇ AIF ਵੇਚਣਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਖਰੀਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਕ-ਅੱਪ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਨਿਯਮ ਜਾਂਚੋ। Bangladesh Bank ਵਰਚੁਅਲ ਸੰਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਦਰਾ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। 15 ਸਤੰਬਰ 2022 ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਸਰਕੂਲਰ 24 (FE Circular 24) ਅਧੀਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ, ਵਟਾਂਦਰੇ, ਤਬਾਦਲੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਮਨਾਹੀ ਹਨ। ਜਾਣਕਾਰੀ 5 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਖੋਜੀ ਸਥਿਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।