Kar li Belçîkayê

Kar li Belçîkayê ji kirina karan ji bo pereyê wêdetir e. Ew têkiliyeke di navbera karker û kardêr an xerîdar de çêdike û maf, erk, dahat, bac û parastina ewlehiya civakî bi xwe re tîne. Karmend di bin desthilatdariya kardêrekî de dixebite, bi gelemperî li gorî peymaneke kar. Kesê xwe-serkar karê bi serê xwe rêxistin dike û xetereya karsaziyê ya mezintir werdigire; li herêmê jê re indépendant an zelfstandige tê gotin. Peymanên kar dikarin bêdem, dem-sînorkirî, demkurt, an girêdayî peywireke diyarkirî bin. Kar dikare tam-dem an nîv-dem be, û şertên nivîskî bi gelemperî fonksiyon, mûçe, bername û cihê kar rave dikin. Jiyana karê ya Belçîkayê gelek qatên rêzikan dihewîne. Zagonsazî, peymanên kolektîf ên asta sektorê, peymanên pargîdanî, rêzikên cihê kar û peymana takekesî hemû dikarin bandorê li kar bikin. Mûçe bi gelemperî wek mûçeya berî-kêmkirinan û mûçeya piştî-kêmkirinan tê gotûbêjkirin. Mûçeya berî-kêmkirinan ew mîqdar e ku berî daxistinên diravî tê dayîn, lê mûçeya piştî-kêmkirinan ew e ku piştî beşdariyên ewlehiya civakî, bacê ku ji mûçeyê tê girtin û daxistinên din ên qanûnî digihîje karker. Di Belçîkayê de diyaloga civakî cihê girîng digire. Rêxistinên kardêran û sendîkayên karkeran alîkariya şekildana şertan li sektoran dikin, lê nûnerên karkeran dikarin di cihên kar ên mezin de beşdarî şêwirdariyê bibin. Belçîka herêmên holendîaxêv, fransîaxêv û almanîaxêv hene, û Bruksel di fermî de bi holendî û fransî duzimanî ye. Ji ber vê yekê zimanê bikêrhatî yê kar bi tundî bi herêm, kardêr, pîşe û xerîdaran ve girêdayî ye. Kar dikare dahat, şiyan, têkilî û parastina civakî bîne, lê erk jî tîne. Karker divê karên lihevkirî pêk bînin û rêwerzên rewa bişopînin; kardêr jî divê mûçeyê rast bidin û cihê karekî ewle û bi rêz peyda bikin.