Òfin ìṣílọ sí Bẹ̀nẹ̀

Àwọn òfin pàtàkì wá láti Loi N°2025-15 àti Décret N°2026-049. Direction de l’Émigration et de l’Immigration (DEI), tó ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ Ministry of the Interior àti Police républicaine, ń bójú tó fọ́ọ̀sà, àyẹ̀wò ààlà, káàdì ìgbé àti àyẹ̀wò ìṣílọ. Ministry of Labour ń bójú tó àṣẹ iṣẹ́ àti iṣẹ́ àwọn òṣìṣẹ́ àjèjì, Ministry of Justice ń bójú tó ọmọ orílẹ̀-èdè, Commission nationale chargée des réfugiés et des apatrides (CNRA) sì ń bójú tó ọ̀ràn àwọn olùwá ààbò àti àwọn aláìní orílẹ̀-èdè. Ọmọ orílẹ̀-èdè àjèjì sábà nílò ìwé ìrìnàjò tó wúlò tàbí ìwé ìdánimọ̀ tó dọ́gba. A nílò fọ́ọ̀sà àyàfi bí ìyọkúrò tàbí káàdì ìgbé tó wúlò bá kan ẹni náà. Àwọn ará ECOWAS lè wọ Bẹ̀nẹ̀ láìsí fọ́ọ̀sà fún ọjọ́ 90 tó pọ̀ jù bí wọ́n bá lo ibùdó ààlà òfin, bá ní ìwé ìrìnàjò tó wúlò, tí wọ́n sì ní ìwé-ẹ̀rí ìlera àgbáyé. Ìgbé tó ju ọjọ́ 90 lọ nílò àṣẹ láti gbé tàbí dúró nípasẹ̀ ìlànà orílẹ̀-èdè. Bẹ̀nẹ̀ ní oríṣìíríṣìí ète fọ́ọ̀sà. Fọ́ọ̀sà ìrékọjá fún ìgbé tó tó ọjọ́ 8. Fọ́ọ̀sà arìnrìn-àjò tàbí àbẹ̀wò sábà gba ọjọ́ 90 tó pọ̀ jù, ó sì lè ṣeé gùn síi. Fọ́ọ̀sà òwò gba ọjọ́ 90 fún ìwọlé kọ̀ọ̀kan, ó sì lè wúlò fún ọdún méjì. Fọ́ọ̀sà iṣẹ́ amọ̀ṣẹ́ àti ẹ̀kọ́ lè bo ọdún 12, ó sì lè tún ṣeé sọ di tuntun. A kò rí ìwé ìgbé àdáni fún ìṣọ̀kan ẹbí nínú àwọn orísun tí a ṣàyẹ̀wò; ìbẹ̀wò ẹbí sábà ń lo fọ́ọ̀sà arìnrìn-àjò tàbí àbẹ̀wò, nígbà tí ìgbéyàwó lè ṣe pàtàkì fún ìgbé àǹfààní àti ọmọ orílẹ̀-èdè. Olùbéèrè lè béèrè fún e-Visa lórí ayélujára kí ó tó dé. A sọ pé ìṣiṣẹ́ e-Visa òfin gba bíi wákàtí 1 sí 96. Fún fọ́ọ̀sà déédéé, olùbéèrè fi ìwé tó yẹ sílẹ̀, ó sì sábà lè gba fọ́ọ̀sà ní ọjọ́ iṣẹ́ mẹ́ta lẹ́yìn náà. Ìbéèrè ìgbé pípẹ́ fún oṣù mẹ́fà tàbí méjìlá ní àyẹ̀wò àti ìtẹ́wọ́gbà àkọ́kọ́, lẹ́yìn náà ni ìsanwó àti àdéhùn pẹ̀lú DEI. Ìbéèrè fọ́ọ̀sà sábà nílò ìwé ìrìnàjò tó wúlò fún oṣù mẹ́fà ó kéré tán, fọ́tò, ẹ̀rí ibùgbé, àti fún ìrìnàjò arìnrìn-àjò tàbí òwò, ẹ̀rí ìrìnàjò síwájú. Ète ìrìnàjò, ẹ̀rí ẹ̀kọ́, ìwé iṣẹ́ àti níbi tí ó bá yẹ Certificat d’Identification Personnelle d’Étranger (CIPE) tún lè pọndandan. Ìgbé tó ju ọjọ́ 90 lọ máa ń mú ìbéèrè ìdánimọ̀ àti ìlànà CIPE wá. Olùgbé déédéé lè yẹ nípasẹ̀ ẹ̀rí agbára owó, ìdánilójú ẹni kẹta tàbí ìdí òfin mìíràn fún ìgbé pẹ̀lú ìwà rere. Káàdì ìgbé déédéé wà fún ọdún mẹ́ta, ó sì ṣeé sọ di tuntun. Lẹ́yìn àtúnṣe méjì, ọmọ orílẹ̀-èdè àjèjì tó ní iṣẹ́ tàbí ìgbòkègbodò tó dúró ṣinṣin, ohun-ìní, ibùgbé ìgbéyàwó gidi ní Bẹ̀nẹ̀, tàbí ilé-iṣẹ́ tàbí iṣẹ́ ilé-iṣẹ́ tó ń ṣiṣẹ́ lè yẹ fún káàdì ìgbé àǹfààní. Minisita náà lè fúnni ní káàdì náà nítorí àǹfààní pàtó fún Bẹ̀nẹ̀. Káàdì yìí wà fún ọdún mẹ́wàá, ó sì ṣeé tún sọ di tuntun. Àwọn olùdókòwò àti olùṣiṣẹ́ ní Glo-Djigbé Special Economic Zone lè lo káàdì agbègbè ọdún márùn-ún. Ìbéèrè káàdì ìgbé déédéé sábà nílò ìwé ìrìnàjò tó wúlò fún ju ọdún kan lọ, CIPE, ẹ̀rí owó-wiwọlé, àdéhùn iṣẹ́ tàbí ìrànlọ́wọ́ owó, ìwé-ẹ̀rí ìwà ọ̀daràn láti orílẹ̀-èdè ìpilẹ̀ṣẹ̀ tàbí ibùgbé tó kẹ́yìn fún ìbéèrè àkọ́kọ́, ìwé-ẹ̀rí ìwà ọ̀daràn Bẹ̀nẹ̀ fún àtúnṣe àti ẹ̀rí ìsanwó. Ìbéèrè káàdì àǹfààní nílò ẹ̀rí àfikún fún iṣẹ́ tó dúró ṣinṣin, ohun-ìní, ìgbéyàwó tàbí ilé-iṣẹ́ tí a gbẹ́kẹ̀ lé; fún káàdì àkọ́kọ́, àwọn aláṣẹ lè ṣàyẹ̀wò àyíká ibùgbé. Owó tí a ṣe àkọsílẹ̀ lọ́wọ́lọ́wọ́ ní EUR 50 fún e-Visa arìnrìn-àjò tàbí àbẹ̀wò ìwọlé lẹ́ẹ̀kan oṣù kan, EUR 75 fún ìwọlé púpọ̀ oṣù kan, àti EUR 100 fún ìwọlé púpọ̀ oṣù mẹ́ta. Fọ́ọ̀sà iṣẹ́ amọ̀ṣẹ́ àti ẹ̀kọ́ jẹ́ EUR 70 fún oṣù kan, EUR 90 fún oṣù mẹ́ta, EUR 120 fún oṣù mẹ́fà àti EUR 180 fún ọdún kan. Káàdì ìgbé déédéé jẹ́ 50,000 FCFA fún ọmọ ECOWAS àti 250,000 FCFA fún ẹni tí kì í ṣe ará ECOWAS fún ọdún mẹ́ta. Káàdì àǹfààní jẹ́ 100,000 FCFA fún ará ECOWAS àti 800,000 FCFA fún ẹni tí kì í ṣe ará ECOWAS fún ọdún mẹ́wàá; káàdì Glo-Djigbé jẹ́ 350,000 FCFA fún ọdún márùn-ún. Ojú-òpó DEI ni orísun iṣẹ́ fún owó tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́. Òṣìṣẹ́ àjèjì gbọ́dọ̀ ní ìgbé tó bófin mu. Agbanisíṣẹ́ lè gba ọmọ orílẹ̀-èdè àjèjì tó ń gbé ní òfin sí iṣẹ́, ṣùgbọ́n àṣẹ iṣẹ́ lè pọndandan ní àwọn ẹ̀ka pàtàkì. Ministry of Labour ló ń bójú tó fọ́ọ̀sà iṣẹ́ tàbí àdéhùn òṣìṣẹ́ àjèjì. Àdéhùn iṣẹ́ kò dá ẹ̀tọ́ ìgbé sílẹ̀ fúnra rẹ̀. Ẹ̀tọ́ iṣẹ́ ìpìlẹ̀ kan, pẹ̀lú àwọn òfin ìwọlé tó yẹ. Loi N°2022-31 bo àwọn olùwá ààbò, àwọn tó ń béèrè ààbò àti àwọn aláìní orílẹ̀-èdè; ètò CNRA sì wà nínú Décret N°2024-1632. Ààbò olùwá ààbò lè kan ẹni tó ní ìbẹ̀rù inúnibíni tó ní ìdí tó dájú tàbí tó dojú kọ ìdàrúdàpọ̀ tàbí ìkọlù tó le gan-an. A lè yọ ẹni kúrò nítorí ìwà ọ̀daràn sí àlàáfíà, ìjà ogun, ìwà ọ̀daràn sí aráyé, ìwà ọ̀daràn àrà ọ̀tọ̀ tàbí ìṣe tó lòdì sí ète United Nations tàbí African Union. UNHCR ń pèsè ìrànlọ́wọ́ ìmọ̀-ẹ̀rọ, àwọn olùwá ààbò sì lè gba ìtọ́jú tó dà bíi ti ọmọ orílẹ̀-èdè Bẹ̀nẹ̀ nínú ẹ̀kọ́, ìtọ́jú ìlera àti àǹfààní àwùjọ níbi tí òfin ti fún wọn ní àǹfààní. DEI ló ń fúnni ní ìwé ìrìnàjò olùwá ààbò. A kò jẹ́rìí àkókò ìbéèrè agbègbè àti owó fún ìlànà ààbò nínú ìwádìí tó wà. A kò tíì jẹ́rìí pé Bẹ̀nẹ̀ ní káàdì ìgbé títí ayé nínú àwọn orísun àkọ́kọ́ tí a ṣàyẹ̀wò. Káàdì ìgbé àǹfààní ọdún mẹ́wàá jẹ́ àropò ìgbé pípẹ́ tó wúlò, ṣùgbọ́n kì í ṣe ọmọ orílẹ̀-èdè. Loi N°2022-32 ló ń ṣàkóso ọmọ orílẹ̀-èdè. Bẹ̀nẹ̀ gba ọmọ orílẹ̀-èdè méjì, kò sì gba fífi ènìyàn sílẹ̀ láìní orílẹ̀-èdè. Ọmọ orílẹ̀-èdè lè wá láti ìbí, ìran, ìjẹ́rìí, ìkéde, ìgbéyàwó tàbí jíjẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè nípa àdájọ́. Ọmọ orílẹ̀-èdè nípasẹ̀ ìgbéyàwó nílò àkókò ìdánwò ọdún márùn-ún láti ọjọ́ ìgbéyàwó tàbí ìforúkọsílẹ̀ rẹ̀. Jíjẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè nípa àdájọ́ sábà nílò pé ẹni náà ti dàgbà, ti gbé ní Bẹ̀nẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ibùgbé àkọ́kọ́ fún ó kéré tán ọdún márùn-ún kí ó tó béèrè, ní ìwà rere, kò ní ìdájọ́ ẹ̀wọ̀n tó ju oṣù mẹ́fà lọ tí a kò tíì pa rẹ́, ní ìlera ara àti ọpọlọ tó dáa, ó ti fara mọ́ àwùjọ, ó ní iṣẹ́ àti ìwé-ẹ̀rí ìsanwó owó-orí. Ìpinnu ń bọ̀ lẹ́yìn ìwádìí, a sì ń ṣe é nípasẹ̀ àṣẹ. Ẹni tó ní ìran Áfíríkà tó ń béèrè láti òkèèrè lè gba ìwé-ẹ̀rí ọmọ orílẹ̀-èdè fún ọdún mẹ́ta, ó sì lè gba ìdánimọ̀ pípé lẹ́yìn tí ó bá gbé ní Bẹ̀nẹ̀ láàárín àkókò yẹn. Àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè àjèjì sábà ní ẹ̀tọ́ àti òmìnira tí òfin fúnni, nígbà tí àǹfààní àti ìyọkúrò owó-orí dá lórí òfin tó yẹ. Wọ́n gbọ́dọ̀ lo ìwé tó wúlò, tẹ̀lé ojúṣe ìdánimọ̀ àti àyẹ̀wò ààlà, forúkọ ìjáde sílẹ̀ ní ibùdó ààlà òfin, kí wọ́n sì gba àṣẹ ìjọba fún ìjáde ọmọ kékeré tí kò tíì gba òmìnira. A máa ń fi ìkọ̀ fọ́ọ̀sà tàbí ìkọ̀ láti tún fọ́ọ̀sà sọ di tuntun létí ẹni, kò sì sí ẹ̀bẹ̀ sí i lábẹ́ òfin tí a ṣàyẹ̀wò; ẹni náà gbọ́dọ̀ kúrò ní orílẹ̀-èdè láàárín ọjọ́ mẹ́ta. A lè tako ìkọ̀ tàbí àìtúnṣe káàdì ìgbé nípasẹ̀ recours pour excès de pouvoir láàárín ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn ìkéde tàbí ìparí àkókò ìdáhùn. Ẹ̀bẹ̀ yẹn dá ìjáde tàbí ìyọkúrò dúró, olùbéèrè sì lè béèrè fún ìwé-ẹ̀rí ìgbé àkókò díẹ̀. Àfojúsùn ilé-ẹjọ́ jẹ́ ọjọ́ 45. Ìgbé àìbámu òfin lè fa owó ìtanràn tó kéré jù ìlọ́po méjì owó káàdì ìgbé tó yẹ; ìrúfin àtúnṣe lè fa ẹ̀wọ̀n oṣù kan sí mẹ́fà tàbí owó ìtanràn. Ìpadà sí orílẹ̀-èdè lẹ́yìn tí a ti lé ẹni jáde tàbí lé e kúrò tún lè fa ẹ̀wọ̀n oṣù kan sí mẹ́fà tàbí owó ìtanràn.