Bolivia-pi sapa p'unchay ruwanakunaqa runa maypichus kawsan utaq purin chaymanmi t'ikrakun. Altiplano, wayqokuna, uray pampakuna hinaspa Amazonía suyukunaqa pacha, mikhuna, purinakuq tupanakuy, yanapakuykunaman chayay hinaspa llaqta costumbrekunapi hukniraymi. Hatun llaqtakunapiqa aswan achka yanapakuqkuna hinaspa imaymana wasikuna kan, ichaqa ruralkunapiqa hampiy, rantikuy, oficial willanakuy utaq puriypaq aswan karu ñanta puriyta hinaspa ñawpaqmantapacha wakichiyta munan. Yaykuyqa paísman yaykunapaq mañakusqakunata, aduanata, hampi qhawariykunata hinaspa imigración qillqapi rikuchisqa stay pacha hunt'achiyta chaskin. Rantikuyqa qhatu-kunapi (mercados), p'unchay qhatukunapi (ferias), ayllu tiendakunapi (tiendas de barrio), hatun rantina wasikunapi, rantina chawpikunapi hinaspa internet ñankunapi ruwakun. Imatapas rantispan chaninta Boliviaq qullqin (bolivianos)pi, imayna kasqanta, rantikuqpa sutinta, recibota, garantíata hinaspa qullqi pagay ñanta tupachiy. Kutichiyqa rantikuqpa kamachisqanmanmi kachkan, ichaqa imapas pantasqa kaptin, qusqa ofertawan mana tupaq kaptin utaq rantikuq runakunapa derechonta p'akiptinqa hukniraymi. Mikhunaqa suyuman hinaspa mitaman hina hukniraymi. Qhatukuna, wasipi yanuy, ñanpi mikhuna hinaspa restoran-kunaqa imayna hap'isqa, chanin hinaspa tarikusqanpi hukniraymi. Yaku, musuq kay, wakichiy hinaspa q'illqasqa mikhunakunapa allin churasqanmi mikhunapa qhawariyninta kamachin. Samayqa pukllaykunata, kawsay raymikuna, ruwana huñunakuna, waqaychasqa suyukuna, llaqta puriykunata, tutapi kawsayta hinaspa mana formal samayta chaskin; kichay horakuna, ñawpaq reserva, chaninkuna hinaspa edadpa kamachisqanqa municipalidadman, wasiman utaq ruwachiqman hina hukniraymi. Hampiyqa llaqta hampina wasikunata, pisi pachapa seguridad social yanapayninta, sapalla hampiqkunata hinaspa riqsisqa ñawpa hampiyta huñun. Bolivia-pi llapa runakunapaq unquy hampiy sistemaqa kay seguridad social qatasqan mana kaq Boliviapi tiyakuqkunaman llapa llaqtapa hampiyninta qullqillapaq qun, ichaqa chayanan hinaspa suyay pacha hampina wasiman, departamentoman hinaspa karuman hina hukniraymi. Uywakunapa hampiyninmi veterinarionpa qhawariyninta, mirayta kamachiyta, allin hap'iyta, rabia programakunata hinaspa municipalidadpa yanapayninta chaskin. Peligroso allqukunapaq hinaspa hawa llaqtaman puriypaqmi yapasqa ruwanakuna kan. Willanakuyqa uya-uyapura tinkuyta, telefonota, cartata hinaspa digital yanapakuykunata apaykachan. Castellano hinaspa constitución nisqawan riqsisqa runa simikunaqa suyuman hina hukniray chaninniyuqmi, hinaspa redpa qatasqan, dispositivokuna, datapa haykuynin hinaspa digital yachaykuna runaman chayananman chayachiyta kamachin. Willakuyqa estado, comercial, social hinaspa runa simi mediosmanta prensa, radio, televisión, streaming hinaspa social redkunawan chayamun. Achka suyukunapi móvil internetmi ancha chaniyuq, ichaqa radio hinaspa televisiónqa fijo ñan utaq streaming aswan pisi kaqpi chaniyuqraqmi. Puriyninmi llaqta ukhu yanapakuykunata, departamentokunapura autobuskuna, ferrocarrilkunata, ukhupi avionkunata, yakupi puriyta, karrukunata, puriyta hinaspa bicicleta puriyta chaskin. Autobuskunaqa achka karu puriykunapi aswan hatunmi, ichaqa avionkunaqa uray inti llaqtakunaman hinaspa ñawpaq norte suyukunaman karu kaqpi allinmi. Allpa urmaykuna, p'akisqa chakakuna, pacha hinaspa llaqta hark'aykunaqa ñankunata hinaspa puriy pachakunata tikrayta atinku. Wasi kawsayqa alquilayta, rantiyta, ruwachiyta, kuska utaq ayllu wasita, ñawpaq qullqipi wasi arrendamiento (anticrético), cooperativa utaq ayllu rikch'aykunata chaskin. Qillqasqa acuerdokuna, chiqap dueño kay, registropi qillqasqakuna, sut'i pagay qillqakuna hinaspa confiable básico yanapakuykunaqa wasi riesgokunata pisiyaichin.
Sapa p'unchay kawsay Bolivia-pi
Bolivia-pi sapa p'unchay kawsayqa yaykuy ruwanakunata, rantikuyta, mikhuyta, samayta, hampiyta, uywakunata uywayta, willanakuyta, willakuykunata, puriyninta hinaspa wasi kawsayta chaskin. Suyukunapa imayna kasqanmi chaninkunata, tarikusqanta, simi chayananman yaykuyta, yanapakuykunapa qatasqanta hinaspa pacha puriykunata sinchita tikran. Pacha, mita pacha qhatukunapa suministroynin, ñanpa imayna kasqan hinaspa llaqta hark'aykunaqa sapa p'unchay ruwanakunata utqaylla tikrachiyta atinku.
Bolivia-pi sapa p'unchay kawsayta exacto llaqtaman, kanakuq yanapakuykunaman hinaspa kunan puriykunapa imayna kasqanman hina wakichiy, mana llapa suyupi huk ruwanakuna hina kasqanta yuyaspalla. Mikhuna, hampiy, willanakuy, puriy hinaspa wasi kawsayman confiable chayayta ñawpaqman churay, hinaspa pacha, suministropa sasachakuynin utaq llaqta hark'aykunawan normal ruwanakuna p'akisqa kaptin huk ñankunata waqaychay.
Chayamuypi
Wuliwya-pi chayamuqa yaykuy kamachiykunata, aduanakunata, saludpa cuidakunata ima, chayasqaykimanta ñawpaq ruwaykunatapas huñun. Visa mañakuyqa suyuykiman, puriyniykip munayninman, unay kayman ima hina t'ikran; yaykuy selloykiqa ima p'unchawkama, ima raykutaq kayta atinki chayta rikuchin. Chayaspaykiqa kamachiy qillqakunata waqaychay, hinallataq migración kaqniyki yanapakuykunawan, puriyniykiwan, llaqtayki autoridadkunawan imayna tinkusqanta chiqaqchay.
Rantikuy
Bolivia suyupi rantikuyqa mercados, ferias, tiendas de barrio, supermercado, centros comerciales, internet ñankunapi ima ruwakun. Manaraq rantishaspa bolivianokunapi tukuy chaninta, imayna kasqanta, rantikuq runapa identidadninta, factura, garantía, qullqi ñankunata tupachiy. Kutichiyqa rantikuqpa kamachikuyninman hina, mana producto pantasqa, oferta-man mana tupaq utaq consumidor derechokunata p'akiptin.
Mikuy
Bolivia suyupi mikuyqa suyu mikhuykunata, wasi yanuyta, qhatukunata, calle mikuyta, restaurantekunata ima tantan. Altiplano, valles, lowlands, Amazonia suyuqa hukniray yuyaykunata, mikhuykunata charin; chanin, tariyqa pacha, transporte, clima, bloqueo nisqaman hina tikran. Mikuy allin kayqa imaynatataq hap'isqa, yaku, musuq kay, paquete mikhuykunapaq registro, etiqueta nisqamanmi sayan. Bolivia mikuy kamachiyqa nutrición, consumidor derechokuna, allin rurayta ima hap'in.
Samay pacha
Bolivia suyupi samay pachaqa pukllay, kawsayraymi, paqarichiy huñukuna, waqaychasqa suyukuna visitay, llaqta puriy, tuta kawsay, informal kusikuy ima. Yaykuyqa público wasi, privado wasi, club, municipalidad, comunidad, raymi wakichiqkunaman rakisqami; kichay pacha, chanin, reserva, edad kamachiyqa llaqtaman hina hukniraymi. Bolivia Constituciónqa pukllay, físico cultura, samayta riqsichin; sapa ruwayqa local seguridad, pachamama waqaychay, wasi kamachiykunata qatichin.
Hampiy
Buliwyapi hampiy kawsaypi kanmi wasi hampina wasikuna, pacha limitasqa seguro social, privado hampiqkuna, riqsisqa ñawpa hampiy ima. Sistema Único de Salud nisqaqa kay seguro social mana chariq Buliwya runakunaman publicu suyu ukhupi tukuyta mana qullqipaq hampiyta saqin. Yaykuy, hampiy akllanakuna, suyay pachakuna ima wasi hampina wasi, departamento, karu kayman hina chikanmi.
Uywa masikuna
Buliwyapi uywa masikunata allinta uywayqa allin qhaway, veterinario hampiy, miray kamachiy, mana llasa ruway, uywa hark’ay kamachiykunata hunt’ay ima. Allqukuna, michikuna publicu rabia programakuna, municipio yanapay, puriy certificado ukhupi kanku; uywa chaskiy, esterilizar, cứu uywa yanapay municipio hina chikanmi. Kamachiywan sutichasqa peligru allqukunaman, hawa suyuman apayman ima wakin kamachiykuna kan.
Tinkiy
Buliwyapi sapa p’unchaw, oficial rimaykuna runapura, teléfono, correo, digital servicio ñankunapi purin. Español (Castellano), constituciónpi riqsisqa ayllu simikuna suyumanta suyumanta chikan chaninniyuq; red chayan, dispositivo, dato, simi yaykuy ima reachabilityta tikran. Telefono, correo, digital gobierno ruraykuna sapanka proveedor, hayñi, evidencia mañay, queja ñanni charinku; runapura mana allin hamut’ayqa sapa kuti informal allichaymi.
Willakuy medios
Buliwya-pi mediosqa estado, comercial, social hinaspa indígena mediokunatam chaskin, prensa, radiodifusión, streaming hinaspa red social hina. Yaykuy hinaspa llamk'achiyqa celular internet, dispositivokuna, yachay hinaspa región cobertura kaymanmi ancha t'inkisqa; televisión hinaspa radioqa fijo servicio utaq streaming mana allin yaykuy kaqpi aswan allinmi. Constituciónqa willay, información, opinión hinaspa expresión libre kayta, allinchay hinaspa kutichiypas waqaychan; kamachiykunataq media achkayay, periodista responsabilidad, privacidad hinaspa wawakuna waynakunapa waqaychayninta kamachin.
Apaykachay
Bolivia-pi apaykachayqa llaqta servicio, departamento ukhupi bus, tren, suyupi avion, yaku ñankuna, auto, puriy hinaspa bicicleta-ta huñun. Hatun karu ñankunaqa ñanmi aswan llamk'achisqa; avionqa aswan inti lloqsimuynin hinaspa norte karu suyukunapi allin. Para, allpa urmay, puente p'akiy hinaspa huelga hark'ayqa pacha hinaspa chayayta usqhaylla tikrayta atinku.
Tiyay
Bolivia-pi tiyayqa alquiler, rantiy, wasichay, huñusqa utaq ayllu wasi, anticrético ruway, cooperativa utaq ayllu rikch'aykunata huñun. Chaskiyqa llaqta/rural, departamento, municipio hinaspa propiedad tipo-man hina tikran. Qillqasqa acuerdo, dueño chiqaqchay, qillqachisqa documento, sut'i pago registro hinaspa allin servicio básicoqa hatun llakiykunata pishiyachin.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

