និយោជកនៅកម្ពុជា

កាតព្វកិច្ចនិយោជកក្នុងកម្ពុជាអនុវត្តលើឧស្សាហកម្ម រ៉ែ ពាណិជ្ជកម្ម សិប្បកម្ម កសិកម្ម សេវាកម្ម និងដឹកជញ្ជូនគោកឬទឹក។ ជាទូទៅ ច្បាប់ការងារមិនគ្របដណ្តប់ចៅក្រម មន្ត្រីរាជការអចិន្ត្រៃយ៍ ប៉ូលិស កងទ័ព កងរាជអាវុធហត្ថ ប្រព័ន្ធអាកាសចរណ៍និងសមុទ្រមួយចំនួន ឬការងារក្នុងផ្ទះទេ លើកលែងតែច្បាប់ផ្សេងបញ្ចូលការងារនោះជាក់លាក់។ ក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ (MLVT) រួមទាំងការិយាល័យខេត្តនិងរាជធានី ទទួលបន្ទុករដ្ឋបាលការងារ សេចក្តីប្រកាស ការត្រួតពិនិត្យ និងការសម្រុះសម្រួល។ មូលនិធិសន្តិសុខសង្គមជាតិ (NSSF) ទទួលបន្ទុកចុះបញ្ជី វិភាគទាន និងអត្ថប្រយោជន៍សន្តិសុខសង្គម។ មុនចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការ គ្រឹះស្ថានជាទូទៅដាក់សេចក្តីប្រកាសបើកដំណើរការទៅ MLVT។ គ្រឹះស្ថានដែលមានកម្មករអចិន្ត្រៃយ៍តិចជាងប្រាំបីនាក់ និងគ្មានគ្រឿងម៉ាស៊ីន អាចដាក់ក្នុងរយៈពេល ៣០ ថ្ងៃក្រោយបើកដំណើរការ។ សេចក្តីប្រកាសបិទត្រូវដាក់ក្នុងរយៈពេល ៣០ ថ្ងៃក្រោយបិទ។ ប្រកាសលេខ ១១០/២៥ កំណត់ដំណើរការបើកនិងបិទតាមអ៊ីនធឺណិត ដែលមានវិញ្ញាបនបត្រអនឡាញ និងគណនីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលការងារនិងករណី (LACMS) ក្នុងរយៈពេល ៣០ ថ្ងៃ។ និយោជកត្រូវជូនដំណឹងពីការជួលនិងបណ្តេញក្នុងរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃ ឬ ៣០ ថ្ងៃសម្រាប់ការងារកសិកម្ម។ កម្មករម្តងម្កាលដែលធ្វើការតិចជាង ៣០ ថ្ងៃជាប់គ្នា ឬធ្វើមិនជាប់លាប់សរុបមិនលើសបីខែក្នុងរយៈពេល ១២ ខែ ត្រូវបានលើកលែងពីតម្រូវការគ្រឹះស្ថានមួយចំនួន។ គ្រឹះស្ថានដែលមានកម្មករយ៉ាងតិចប្រាំបីនាក់ ត្រូវចេញបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងក្នុងរយៈពេលបីខែក្រោយបើក ដោយពិគ្រោះជាមួយតំណាងកម្មករ។ បទបញ្ជានេះគ្របដណ្តប់ការជួល ប្រាក់ឈ្នួល អត្ថប្រយោជន៍ ម៉ោងធ្វើការ ការឈប់សម្រាក ការជូនដំណឹង សុវត្ថិភាពនិងសុខភាពការងារ និងវិន័យ។ អាចជ្រើសរើសដោយផ្ទាល់។ រយៈពេលសាកល្បងអាចដល់មួយខែសម្រាប់ការងារមិនជំនាញ ពីរខែសម្រាប់ការងារជំនាញ និងបីខែសម្រាប់ការងារធម្មតា។ កិច្ចសន្យាការងារអាចសរសេរឬមាត់ ប៉ុន្តែកិច្ចសន្យាមានរយៈពេលកំណត់ត្រូវសរសេរ និងបញ្ជាក់ថ្ងៃបញ្ចប់ជាក់លាក់។ កិច្ចសន្យាមានរយៈពេលកំណត់អាចមានរហូតដល់ពីរឆ្នាំ រួមទាំងការបន្ត។ បើលើសពីនេះ ក្លាយជាកិច្ចសន្យាមិនកំណត់រយៈពេល។ ការជ្រើសរើសនិងការងារមិនអាចរើសអើងដោយផ្អែកលើពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ សាសនា មតិនយោបាយ កំណើត ប្រភពសង្គម ឬសមាជិកភាពនិងសកម្មភាពសហជីព។ ពលកម្មដោយបង្ខំត្រូវហាមឃាត់ ហើយអាយុអប្បបរមាធ្វើការគឺ ១៥ ឆ្នាំ។ ការងារគ្រោះថ្នាក់ត្រូវបានកំណត់ចំពោះអ្នកអាយុ ១៨ ឆ្នាំឡើងទៅ។ កម្មករបរទេសត្រូវមានការចូលប្រទេសស្របច្បាប់ លិខិតឆ្លងដែន ប័ណ្ណស្នាក់នៅ វិញ្ញាបនបត្រសុខភាព ប័ណ្ណអនុញ្ញាតការងារ និងបណ្ណការងារ។ ប័ណ្ណអនុញ្ញាតមានសុពលភាពមួយឆ្នាំ។ និយោជកប្រើប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងកម្មករបរទេសកណ្តាល (FWCMS) សម្រាប់ចុះកូតានិងសេចក្តីប្រកាសពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងការផ្លាស់ប្តូរបុគ្គលិក និងផែនការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស។ ប្រភេទកូតារួមមានបុគ្គលិកការិយាល័យ ជំនាញ និងមិនជំនាញ។ ថ្លៃនិងតម្រូវការពិនិត្យសុខភាពអនុវត្តតាមប្រកាសបច្ចុប្បន្នដែលពាក់ព័ន្ធ។ ប្រាក់ឈ្នួលមិនត្រូវទាបជាងកម្រិតអប្បបរមាតាមក្រសួងដែលអនុវត្ត។ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦ អត្រាប្រចាំខែអប្បបរមាក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ស្បែកជើង សម្ភារៈធ្វើដំណើរ និងកាបូប គឺ ២០៨ ដុល្លារអាមេរិកក្នុងពេលសាកល្បង និង ២១០ ដុល្លារសម្រាប់ការងារធម្មតា។ ប្រាក់ឈ្នួលតាមបរិមាណផលិតក៏ត្រូវបំពេញកម្រិតអប្បបរមាដែលអនុវត្តដែរ។ មិនមានភស្តុតាងកំណត់អត្រាអប្បបរមាទូទាំងប្រទេសសម្រាប់វិស័យក្រៅពីឧស្សាហកម្មដែលបានរាយទាំងនេះទេ។ ជាទូទៅ កម្មករត្រូវទទួលប្រាក់យ៉ាងតិចពីរដងក្នុងមួយខែ ដោយចន្លោះមិនលើស ១៦ ថ្ងៃ។ និយោជិតត្រូវទទួលប្រាក់យ៉ាងតិចម្តងក្នុងមួយខែ។ និយោជកត្រូវអាចបញ្ជាក់ការទូទាត់នៅពេលមានវិវាទប្រាក់ឈ្នួល ហើយត្រូវទូទាត់ប្រាក់ឈ្នួលចុងក្រោយនិងប្រាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចប់ឱ្យបានឆាប់ក្រោយបញ្ចប់ការងារ។ ម៉ោងធ្វើការធម្មតាកំណត់អតិបរមា ៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ និង ៤៨ ម៉ោងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដោយមិនលើសប្រាំមួយថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍។ កម្មករទទួលបានថ្ងៃសម្រាកប្រចាំសប្តាហ៍យ៉ាងតិច ២៤ ម៉ោងជាប់គ្នា។ ការងារបន្ថែមម៉ោងប្រើតែក្នុងស្ថានភាពពិសេសឬបន្ទាន់ ហើយទទួលប្រាក់ ៥០% លើសអត្រាធម្មតា។ ការងារបន្ថែមម៉ោងពី ២២:០០ ដល់ ០៥:០០ និងការងារថ្ងៃសម្រាកប្រចាំសប្តាហ៍ ទទួលប្រាក់ ១០០% លើសអត្រាធម្មតា។ ការងារពេលយប់ទទួលប្រាក់ ១៣០% នៃប្រាក់ឈ្នួលពេលថ្ងៃ។ ការឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំកើន ១.៥ ថ្ងៃក្នុងមួយខែ និងបន្ថែមមួយថ្ងៃរៀងរាល់បីឆ្នាំអតីតភាព។ ការឈប់សម្រាកពិសេសគ្រួសារអាចដល់ប្រាំពីរថ្ងៃ។ ការឈប់សម្រាកមាតុភាពមានរយៈពេល ៩០ ថ្ងៃ ហើយច្បាប់ការងារកំណត់ការទូទាត់ប្រាក់ឈ្នួល ៥០% ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ការការពារមិនឱ្យបណ្តេញ និងការងារស្រាលជាងមុនក្នុងរយៈពេលពីរខែបន្ទាប់ពីត្រឡប់មកវិញ។ និយោជកត្រូវផ្តល់លក្ខខណ្ឌការងារមានសុវត្ថិភាព ការពារគ្រោះថ្នាក់ ផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលសុវត្ថិភាពការងារ ផ្តល់ឧបករណ៍ការពារផ្ទាល់ខ្លួន និងរៀបចំគិលានដ្ឋាននៅសហគ្រាសនៅករណីដែលត្រូវការ។ អាចត្រូវការពិនិត្យសុខភាពមុនការងារនិងតាមដាន។ ត្រូវរាយការណ៍របួសការងារនិងជំងឺវិជ្ជាជីវៈទៅ NSSF ហើយកម្មកររបួសត្រូវទទួលការបញ្ជូននិងការថែទាំតាមប្រព័ន្ធដែលអនុវត្ត។ និយោជកមិនអាចសងសឹកកម្មករដោយសារលើកឡើងបញ្ហាសុវត្ថិភាពការងារទេ។ អធិការការងារអាចចូលដោយគ្មានការជូនដំណឹងជាមុន ត្រួតពិនិត្យឯកសារ បញ្ជាឱ្យគ្រប់គ្រងគ្រោះថ្នាក់ និងដាក់ពិន័យ។ វិភាគទាន NSSF ដែលនិយោជកបង់រួមមាន ២.៦% សម្រាប់សុខាភិបាល ០.៨% សម្រាប់ហានិភ័យការងារ និងចំណែកនិយោជក ២% សម្រាប់សោធននិវត្តន៍ អាស្រ័យលើដំណើរការរាយការណ៍និងទូទាត់ដែលអនុវត្ត។ និយោជកនិងកម្មករអាចបង្កើតសមាគមវិជ្ជាជីវៈ។ សមាគមនិយោជកជាបណ្តាញផ្លូវការសម្រាប់តំណាងសមូហភាពរបស់និយោជក ខណៈសហជីពកម្មករតំណាងកម្មករ។ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានសហជីពចម្រុះនិយោជក-កម្មករទេ។ នៅកន្លែងធ្វើការមានកម្មករយ៉ាងតិចប្រាំបីនាក់ តំណាងកម្មករដែលជាប់ឆ្នោតធ្វើជាតំណាងតែមួយគត់នៅកន្លែងធ្វើការ។ សមាជិកភាពសហជីពនិងសកម្មភាពសហជីពស្របច្បាប់មិនអាចប្រើជាមូលដ្ឋានរើសអើងបានទេ។ ការបណ្តេញឬផ្ទេរតំណាងកម្មករត្រូវការការអនុញ្ញាតពីអធិការការងារ។ ក៏ត្រូវពិគ្រោះកម្មករសម្រាប់បទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងនិងដំណើរការបញ្ឈប់បុគ្គលិកទ្រង់ទ្រាយធំ។ វិវាទការងារបុគ្គលជាទូទៅចាប់ផ្តើមដោយការសម្រុះសម្រួលមុននៅចំពោះមុខអធិការការងារ។ បើសម្រុះសម្រួលមិនបានលទ្ធផល ភាគីអាចបន្តទៅតុលាការធម្មតា ឬក្នុងករណីដែលនីតិវិធីអនុញ្ញាត អាចបញ្ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល ដែលជាស្ថាប័នដោះស្រាយវិវាទការងារពាក់កណ្តាលតុលាការរបស់កម្ពុជា។ វិវាទសមូហភាពបញ្ជូនទៅអធិការការងារ ដែលដំណើរការសម្រុះសម្រួលអាចមានរយៈពេលរហូតដល់ ១៥ ថ្ងៃ។ បើមិនបានលទ្ធផល ភាគីអាចប្រើនីតិវិធីកិច្ចព្រមព្រៀងសមូហភាព ឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀង ឬបន្តទៅអាជ្ញាកណ្តាល។ ការបញ្ជូនទៅក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាលធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃ ហើយកិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេលបីថ្ងៃ។ កូដកម្មស្របច្បាប់ត្រូវជូនដំណឹងយ៉ាងតិចប្រាំពីរថ្ងៃធ្វើការដល់និយោជកនិង MLVT ត្រូវមានសន្តិភាព និងមិនដកសេរីភាពរបស់កម្មករដែលមិនចូលរួមកូដកម្មទេ។ សកម្មភាពសហជីពឬកូដកម្មស្របច្បាប់មិនអាចជាមូលហេតុដាក់ទណ្ឌកម្មបាន។ កិច្ចសន្យាមិនកំណត់រយៈពេលត្រូវការលិខិតជូនដំណឹងយ៉ាងតិចប្រាំពីរថ្ងៃ ប្រសិនបើការងារតិចជាងប្រាំមួយខែ ១៥ ថ្ងៃ ចាប់ពីប្រាំមួយខែដល់ពីរឆ្នាំ មួយខែ លើសពីពីរដល់ប្រាំឆ្នាំ ពីរខែ លើសពីប្រាំដល់ដប់ឆ្នាំ និងបីខែ បន្ទាប់ពីលើសដប់ឆ្នាំ។ បើមិនជូនដំណឹង និយោជកជំពាក់ប្រាក់ឈ្នួលនិងអត្ថប្រយោជន៍ជំនួសការជូនដំណឹង។ ការបញ្ចប់កិច្ចសន្យាមានរយៈពេលកំណត់មុនកំណត់ ជាទូទៅត្រូវការកិច្ចព្រមព្រៀងជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដែលចុះហត្ថលេខាដោយភាគីទាំងពីរនៅចំពោះមុខអធិការការងារ លើកលែងកំហុសធ្ងន់ធ្ងរ ឬហេតុការណ៍ប្រធានសក្តិ។ ពេលកិច្ចសន្យាមានរយៈពេលកំណត់ផុត អតីតភាពត្រូវទូទាត់យ៉ាងតិច ៥% នៃប្រាក់ឈ្នួលដែលបានបង់ លើកលែងកិច្ចព្រមព្រៀងសមូហភាពកំណត់ផ្សេង។ សម្រាប់កិច្ចសន្យាមិនកំណត់រយៈពេល ប្រាក់អតីតភាពគឺប្រាក់ឈ្នួល ១៥ ថ្ងៃក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលបង់ជាដំណាក់កាលរៀងរាល់ប្រាំមួយខែ។ ប្រាក់អតីតភាពនៅសល់សម្រាប់រយៈពេលមួយដល់ប្រាំមួយខែគឺប្រាំពីរថ្ងៃ នៅពេលនិយោជកបញ្ចប់តាមច្បាប់។ កំហុសធ្ងន់ធ្ងរដកសិទ្ធិទទួលប្រាក់អតីតភាព។ ការបញ្ឈប់កម្មករទ្រង់ទ្រាយធំអាចបណ្តាលពីការថយចុះសកម្មភាពឬការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុងឡើងវិញ។ និយោជកត្រូវពិគ្រោះជាលាយលក្ខណ៍អក្សរជាមួយតំណាងកម្មករ និងជូនដំណឹងដល់ MLVT។ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលខុសត្រូវអាចផ្អាកដំណើរការរហូតដល់ ៣០ ថ្ងៃ និងអាចបន្តការផ្អាកម្តងទៀត។ ការជ្រើសរើសចាប់ពីសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈទាបបំផុត បន្ទាប់មកអតីតភាពទាបបំផុត។ អតីតភាពបន្ថែមមួយឆ្នាំសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ និងមួយឆ្នាំសម្រាប់កូនក្នុងបន្ទុកម្នាក់ៗ។ កម្មករដែលត្រូវបញ្ឈប់ក្នុងដំណើរការនេះមានអាទិភាពត្រឡប់ចូលធ្វើការតំណែងដដែលរយៈពេលពីរឆ្នាំ ហើយត្រូវចេញសេចក្តីជូនដំណឹងអំពីតំណែងទំនេរតាមតម្រូវការ។ ក្នុងការរួមបញ្ចូល លក់ ឬបន្តអាជីវកម្ម កិច្ចសន្យាការងារដែលមានស្រាប់បន្តមានសុពលភាព។ កាតព្វកិច្ចទាំងនេះពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការការងាររបស់អង្គការ។ ការទាមទារផ្ទាល់ខ្លួនរបស់កម្មករ ឬការបកស្រាយច្បាប់ដែលមានវិវាទ អាចត្រូវការដំបូន្មានច្បាប់ការងារដាច់ដោយឡែក។