Gürcüstanda əmək münasibətləri

Əmək münasibətləri müstəqil biznes fəaliyyəti ilə eyni deyil. İşçi adətən işəgötürənin təşkilatı daxilində çalışır və razılaşdırılmış göstərişlərə əməl edir; işəgötürən isə əməkhaqqı ödəyir və iş yerini təşkil edir. Gürcü dilində əmək müqaviləsi adətən “shromiti khelshekruleba” adlanır. Müqavilədə tərəflər göstərilməli, iş, iş yeri, başlama vaxtı, əməkhaqqı, iş vaxtı, məzuniyyət və digər vacib şərtlər aydın təsvir olunmalıdır. Əmək münasibətləri müddətsiz, müəyyən müddətə və ya məqsəd üçün, yarımştat, tamştat, mövsümi və ya konkret layihə ilə bağlı ola bilər. Yalnız münasibətə verilən ad deyil, faktiki iş şəraiti də vacibdir. İşə qəbul prosesi çox vaxt ərizə, müsahibə, iş şərtlərinin müzakirəsi və sənədlərin yoxlanılmasını əhatə edir. Bəzi işəgötürənlər sınaq müddəti tətbiq edə bilər; işə başlamazdan əvvəl bunun şərtləri anlaşılmalı və qeydə alınmalıdır. Əməkhaqqı barədə hər şey aydın müzakirə olunmalıdır. İşçi göstərilən maaşı, gözlənilən tutulmaları, ödəniş tarixini və üsulunu, həmçinin bonusların, xərclərin, yeməyin, nəqliyyatın və ya avadanlığın bu məbləğə daxil olub-olmadığını bilməlidir. Hər iki tərəfin öhdəlikləri var. İşçi razılaşdırılmış işi görməli və qanuni iş yeri qaydalarına əməl etməlidir; işəgötürən isə razılaşdırılmış ödənişi və münasib şəraiti təmin etməli, təhlükəsizliyə və ləyaqətə hörmət edən iş yeri yaratmalıdır. Mübahisə yarandıqda qeydlərin olması vacibdir. Müqavilələr, iş qrafikləri, ödəniş çıxarışları, bank qeydləri, məzuniyyət müraciətləri, xəbərdarlıqlar və yazılı mesajlar nəyin razılaşdırıldığını və baş verdiyini göstərə bilər. Əmək münasibətləri müntəzəm gəlir, təcrübə, təlim və sosial əlaqələr yarada bilər. Eyni zamanda şəxsin vaxtı və tapşırıqları üzərində nəzarətini məhdudlaşdıra bilər; zəif və ya qeyri-rəsmi razılaşmalarda hüquqları sübut etmək çətinləşə bilər.