په آلمان کې ټاکنې

ټاکنې په آلمان کې هغو خلکو ته چې د رایې ورکولو حق لري، دا فرصت ورکوي چې سیاسي استازولۍ وټاکي. د بېلګې په توګه، د فدرالي پارلمان، د ایالتونو د پارلمانونو، سیمه‌ییزو استازولیو او د اروپا د پارلمان لپاره ټاکنې کېږي. هره یوه ټاکنه د سیاست یوه جلا کچه رانغاړي. ډیموکراتیکې ټاکنې پر بنسټیزو اصولو ولاړې دي. ټاکنې باید عمومي، مستقیمې، آزادې، برابرې او پټې وي. هېڅوک نه شي کولای بل څوک دې ته اړ کړي چې یوه ځانګړې څېره یا ګوند وټاکي، یا خپله پرېکړه څرګنده کړي. په فدرالي پارلمان کې د ټاکنو لپاره د جرمني سیستم د اشخاصو ټاکل د ګوندونو له ټاکلو سره یوځای کوي. په رای پاڼه کې د دې لپاره لومړۍ رایه او دویمه رایه وي. لومړۍ رایه د ټاکنیزې حوزې یوې کاندیدې یا کاندید ته ورکول کېږي، په داسې حال کې چې دویمه رایه تر ډېره د ګوندونو له مخې د فدرالي پارلمان پر جوړښت اغېز کوي. د ایالتي پارلمان په ټاکنو کې، د رایې ورکولو حق لرونکي د خپل فدرالي ایالت پارلمان ټاکي. د ټاکنو د حقونو کره جوړښت د ایالتونو ترمنځ توپیر لرلای شي. له همدې امله، د اړوندې رای پاڼې رسمي لارښوونې باید ولوستل شي. سیمه‌ییزې ټاکنې په محل کې سیاسي استازولۍ، لکه د ښاروالیو، ښارونو یا ولسوالیو شوراګانې، رانغاړي. د فدرالي ایالت له مخې رایه ورکوونکي ښايي څو رایې ولري او بېلابېلو کسانو ته یې ووېشي. سیمه‌ییزې دندې، لکه د ښاروال یا ښاروالې دنده، هم په مستقیمه توګه ټاکل کېدای شي. د اروپا په ټاکنو کې د اروپا د پارلمان لپاره د جرمني غړي ټاکل کېږي. دا ټاکنې د اروپایي ټولنې سیاسي پرېکړې رانغاړي. دا ټاکنې باید د فدرالي پارلمان، ایالتي پارلمانونو او سیمه‌ییزو ټاکنو څخه جلا وګڼل شي. د ټاکنو تر مخه، هغه کسان چې د رایې ورکولو د حق په نوملړ کې دي، عموماً د ټاکنو خبرتیا ترلاسه کوي. په دې کې د رایې ورکولو د ځای او اداري چارو په اړه لارښوونې وي. د رایې ورکولو په ځای کې رایه ورکول کېدای شي، یا د نافذه قواعدو له مخې د پوست له لارې. د رایې ورکولو په ځای کې، پرېکړه د نورو له نظره پټه کېږي. ډکه شوې رای پاڼه د رایو صندوق ته اچول کېږي او وروسته له نورو رایو سره یوځای شمېرل کېږي. د ټاکنو مرستیالان مرسته کوي چې بهیر منظم او د درک وړ وي. ټاکنې د واک سوله‌ییز لېږد شونی کوي او سیاسي پرېکړو ته ډیموکراتیک مشروعیت ورکوي. خو دا تضمین نه کوي چې د هر فرد نظر به عملي شي. له همدې امله، اکثریتونه، د لږکیو حقونه، ائتلافونه او پارلماني مشورې هم د ډیموکراتیک نظام برخه دي. هغه څوک چې د رایې ورکولو حق نه لري یا نه غواړي رایه ورکړي، بیا هم کولای شي سیاسي بحثونه وڅاري او په نورو سوله‌ییزو لارو ونډه واخلي. د بېلګې په توګه، ماشومان او ځوانان کولای شي د ځوانانو شوراګانو، د زده‌کوونکو استازولیو یا په سیمه کې د ګډون له فرصتونو ګټه واخلي. د باخبره پرېکړې پیل دا دی چې د اړوندې کچې دندې او بېلابېل سیاسي وړاندیزونه سره جلا وپېژندل شي.