په جرمني کې دولت

د جرمني رسمي نوم د جرمني فدرالي جمهوریت دی. دا پارلماني ولسواکي، د قانون حاکمیت لرونکی دولت، ټولنیز دولت او فدرالي دولت دی. د دولتي نظام بنسټ یې اساسي قانون دی. دولت الزامي اصول جوړوي او ګډې دندې پر غاړه اخلي. په دغو کې د عامه خوندیتوب، محکمو، ښوونځیو، ټولنیز ملاتړ، ترانسپورتي لارو او د طبیعي ژوند د بنسټونو ساتنه شامله ده. د کومې دندې مسؤله کچه ده، د هغې دندې له مخې ټاکل کېږي. فدرالي حکومت هغه چارې تنظیموي چې د ټول جرمني لپاره مهمې دي. ایالتونه خپل اساسي قوانین، پارلمانونه او حکومتونه لري. ښارونه، ښاروالۍ او ولسوالۍ په سیمه کې د ډېرو دندو چارې سمبالوي، خو د قانون له مخې د ایالتونو برخې دي. دولتې واک وېشل شوی دی. پارلمانونه قوانین تصویبوي، حکومتونه او ادارې یې پلي کوي، او خپلواکې محکمې د شخړو په اړه پرېکړه کوي. د واک وېش د واک د ناوړه کارونې د مخنیوي لپاره دی. فدرالي پارلمان د فدرالي کچې هغه پارلمان دی چې خلک یې ټاکي. فدرالي شورا د قانون جوړولو په بهیر کې برخه اخلي او د ایالتونو استازیتوب کوي. فدرالي حکومت د فدرالي سیاست مشري کوي، خو فدرالي ولسمشر تر ډېره تشریفاتي او اساسي قانوني دندې لري. جرمني د قانون حاکمیت لرونکی دولت دی. ادارې باید د قانون او مقرراتو مراعات وکړي، محکمې د دولت پرېکړې څېړي او اغېزمن شوي کسان د ټاکل شویو قانوني لارو له مخې اعتراض کولای شي. هېڅوک باید یوازې د یوه چارواکي د شخصي خوښې له مخې چلند ونه ویني. بنسټیز حقونه ازادي، برابري او انساني کرامت ساتي. دا حقونه دولتي ادارې مکلفوي او د بېلګې په توګه د نظر څرګندولو، عقیدې، غونډو او شخصي ژوند حقونه خوندي کوي. ځینې ازادۍ د عمومي قوانینو له مخې محدودېدای شي، که د نورو حقونه یا د ټولنې مهمې ګټې باید خوندي شي. ټولنیز دولت باید د ژوند د بنسټیزو خطرونو پر مهال د خلکو ملاتړ وکړي او ټولنیز ګډون ممکن کړي. په ورته وخت کې دولت تر ډېره د مالیاتو او نورو عامه محصولاتو له لارې تمویلېږي. د هغه امکانات د قوانینو، شته بودجې او ولسواکه ټاکل شویو لومړیتوبونو له مخې محدود دي. د جرمني دولت یوازې ادارې او ټاکنې نه دي. خلک کولای شي په ګوندونو، ټولنو، د ښاریانو نوښتونو، د ګټو په استازولیو او عامه بحثونو کې ګډون وکړي. دغه ګډون فرصتونه برابروي، خو له بنسټیزو حقونو، ولسواکه اصولو او د بېلابېلو نظرونو له درناوي سره هم تړاو لري.