Ann Ayiti gen plizyè fòm fòmasyon pwofesyonèl, yo rele lokalman formation professionnelle oswa enseignement technique et professionnel. Chemen fòmèl la fèt anjeneral nan yon Centre de Formation Professionnelle (sant fòmasyon pwofesyonèl, CFP) piblik, sibvansyone oswa prive ki akredite. Gen lòt enstitisyon tou, tankou Établissements d’Enseignement Technique, Établissements d’Enseignement Professionnel ak Centres Ménagers. Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl (MENFP) sipèvize politik yo, pandan Enstiti Nasyonal Fòmasyon Pwofesyonèl (INFP) reglemante fòmasyon pwofesyonèl sou plan teknik. Direksyon Kowòdinasyon ak Siveyans (DCO) sipèvize pwogram ak sant yo; Sèvis Enspeksyon, Sètifikasyon ak Akreditasyon (SISA) okipe enspeksyon, akreditasyon, sètifikasyon ak ekivalans; Direksyon Planifikasyon ak Koperasyon Ekstèn (DPCE) soutni analiz bezwen, oryantasyon pwofesyonèl ak bous detid; epi Sèvis Oryantasyon Pwofesyonèl ak Sèvis pou Travay (SOPVSP) konekte fòmasyon an ak bezwen travay yo. Direksyon Mendèv la (Direction de la main-d’œuvre) gen responsablite legal pou kontra aprantisaj yo ak sipèvizyon yo. Repètwa INFP pou 2026–2027 la kouvri senk sektè ekonomik, 25 domèn fòmasyon, 696 pwogram pwofesyonèl ak 3 480 dokiman referans elektwonik sou metye yo. Pwogram ki disponib yo ak kondisyon admisyon yo toujou depann de sant lan, depatman an, kapasite pwogram nan ak nenpòt egzijans sou etid anvan oswa oryantasyon. Egzanp yo gen ladan yo refrijerasyon ak èkondisyònman, mekanik metal, konstriksyon sivil, mekanik otomobil, teknoloji enfòmasyon ak kominikasyon, soudi, travay metal, konstriksyon bilding, elektrisite pou kay oswa pou endistri, plonbri, mekanik motosiklèt ak enfòmatik biwo. Jèn ak granmoun ka suiv chemen sa yo. Anvan ou peye oswa enskri, verifye nan anyè INFP la estati aktyèl sant lan, depatman an, sektè a ak pwogram nan. Aprantisaj tradisyonèl, yo rele apprentissage traditionnel, fèt anjeneral bò kote yon travayè atizan ki gen eksperyans, yo rele boss, nan yon mikwo oswa ti biznis. Li komen nan rad ak koud, mekanik otomobil, sèvis manje ak kosmetoloji; aprantisaj nan agrikilti òganize souvan nan fanmi yo. Chemen sa a ka bay eksperyans pratik dirèk, men kontra ekri, sipèvizyon, estanda sekirite, règ peman, kalite fòmasyon ak sètifikasyon souvan pa aplike yon fason fyab. Siveyans dirèk Leta pa konplè tou. Se poutèt sa, pa konsidere yon plas pratik bò kote yon boss kòm ekivalan ak yon kalifikasyon pwofesyonèl ki akredite san ou pa verifye estati legal ak sètifikasyon li. Fòmasyon ki pa fòmèl ofri opsyon ki pi kout pou travayè nan sektè enfòmèl la ak gwoup defavorize oswa deplase. Pwogram yo dire souvan anviwon 200 a 400 èdtan, ak apeprè 75% pratik ak 25% teyori. Gen kèk kou UNICEF ak APADEH pou jèn ki deplase ki dire omwen twa mwa; yo te gen ladan yo mete mozayik, enprime sou twal ak kosmetoloji modèn. Yon sètifika INFP ka ede jwenn premye kalifikasyon epi antre nan travay, men fòmasyon sa a pa ranplase edikasyon jeneral. Sèvis SPS INFP la ofri tou konsèy pou konpayi, sipò sou sante ak sekirite nan travay, asistans pou ti ak mwayen antrepriz, ansanm ak fòmasyon mobil. Pa gen prèv yon sistèm aprantisaj doub nan tout peyi a ki satisfè estanda kalite entènasyonal modèn yo. Se poutèt sa, yon founisè pa ta dwe deklare sistèm li ekivalan otomatikman ak yon sistèm etranje aprantisaj doub oswa CFA. Code du travail la pèmèt aprantisaj depi laj 14 an nan kad legal fòmasyon an, ak yon egzamen medikal epi, kote sa nesesè, yon egzamen espesyal. Règ sa a diferan ak laj jeneral minimòm pou travay, ki se 15 an. Edikasyon debaz obligatwa ant 6 ak 15 an, epi moun ki poko gen 18 an pa gen dwa fè travay ki gen danje, ki pa bon pou sante oswa ki depase fòs yo. Yo dwe ekri kontra aprantisaj fòmèl la an franse epi soumèt li bay Direksyon Mendèv la; yo dwe bay yon kopi nan 15 jou. Kontra a ta dwe presize metye a, dire a, peryòd esè a, konje a, peman an, lojman oswa manje si sa aplikab, ansanm ak siyati pati yo. Peryòd esè a pa ka depase twa mwa, epi aprantisaj la pa ka depase twazan pou metye konsène a. Apranti a dwe resevwa omwen 40% salè minimòm legal pa jou. Peman an an nati, tankou manje oswa lojman, pa ka depase 25% nan salè a. Apranti yo gen dwa resevwa fòmasyon pwofesyonèl pwogresif oswa konplè, jwenn pwoteksyon kont move tretman, resevwa kou teyori san yo pa diminye salè yo, epi pase yon egzamen lè fòmasyon an fini. Yo dwe suiv enstriksyon ki legal, rive alè, pran swen zouti ak materyèl yo, pwoteje sekrè biznis la, epi pa chanje oswa mete fen nan kontra a anvan dat li fini san yon rezon lejitim. Mèt aprantisaj la dwe bay fòmasyon, pwoteje sante ak sekirite, bay lojman oswa manje yo te dakò a epi enskri apranti a pou egzamen an. Pou apranti ki poko gen 16 an, travay la limite a 25 èdtan pa semèn; travay lannuit ak travay nan jou ferye legal yo entèdi, epi yo gen dwa jwenn omwen 15 jou konje pou chak peryòd sis mwa. INFP òganize sètifikasyon ak egzamen yo. Certificat d’Aptitude Professionnelle (Sètifika Aptitid Pwofesyonèl, CAP) se sètifika ki asosye ak fini aprantisaj avèk siksè dapre Code du travail la. INFP legalize oswa otantifye diplòm yo, epi li fè travay ki gen rapò ak Validation des Acquis de l’Expérience (validasyon eksperyans ak konpetans akeri) ak ekivalans; pwosesis sa yo kapab evalye konpetans oswa kalifikasyon yon moun deja genyen. Peryòd ofisyèl egzamen INFP pou 2026 la se soti 7 pou rive 31 jiyè. Yon sètifika ka ranfòse prèv konpetans pou jwenn travay, travay pou tèt ou oswa fè yon aktivite k ap bay revni, men li pa garanti djòb. Bezwen patwon yo, ekipman yo, kalite enstriktè yo, sekirite ak kondisyon mache lokal la toujou gen enfliyans sou rezilta a. Pa gen yon tarif nasyonal ekolaj ki fyab. Frè sant prive yo varye; fòmasyon piblik oswa sibvansyone ka koute mwens, men sa pa vle di li gratis otomatikman. FNE ka finanse enfrastrikti fòmasyon, ekipman, bous detid oswa ankourajman, men prèv ki disponib yo pa montre li peye otomatikman tout depans chak apranti. INFP di seremoni gradyasyon an pa obligatwa, yo pa dwe egzije frè gradyasyon kòm kondisyon pou sètifikasyon, epi yo pa dwe kenbe yon sètifika poutèt frè sa a pa peye. Kondisyon sekirite ak transpò ka deranje prezans, kòmansman fòmasyon oswa egzamen yo. Kouvèti fòmasyon ak kalite li varye tou selon zòn nan; done 2018 yo te anrejistre 56.2% enstitisyon dokimante yo nan Lwès, tandiske chif ki pi ansyen pou 2012 ak 2013 yo pa ta dwe konsidere kòm total nasyonal aktyèl la.
Fòmasyon pwofesyonèl ak aprantisaj ann Ayiti
Aprantisaj ann Ayiti se yon chemen pou jwenn premye kalifikasyon pwofesyonèl atravè pratik, swa nan yon sant fòmasyon pwofesyonèl ki akredite, swa bò kote yon moun ki gen metye nan yon ti biznis. Fòmasyon pwofesyonèl fòmèl la melanje pratik ak teyori, tandiske aprantisaj tradisyonèl la sitou enfòmèl epi li ka pa gen kontra ekri, siveyans ni sètifikasyon ki fyab. Yon kontra aprantisaj fòmèl ka dire jiska twazan, epi li dwe presize metye a, kondisyon fòmasyon yo, peman an ak lòt obligasyon yo.
VivAVia can make mistakes. Check important information.