Tranblemanntè reprezante yon gwo risk toupatou ann Ayiti, sitou toupre zòn fay Enriquillo-Plantain Garden ak Septentrional. Tranblemanntè mayitid 7.0 nan lane 2010 lan ak tranblemanntè mayitid 7.2 nan Nippes an 2021 te montre jan tranblemanntè ka lakòz glisman tè, likifaksyon tè ak risk tsunami nan kèk zòn kotyè. Depatman Lwès la, ki gen ladan Pòtoprens, Kafou, Dèlma ak Petyonvil, ekspoze anpil paske gen anpil moun, bilding, sèvis ak aktivite ekonomik ki rasanble la. Sid, Grandans, Nip, Nò ak Nòdwès tou fè fas ak gwo risk siklòn, inondasyon ak bezwen abri. Sistèm ofisyèl Ayiti pou jere katastwòf yo se SNGRD, sistèm nasyonal pou jesyon risk ak katastwòf. DGPC, yo rele l DPC tou nan kèk sous, kowòdone sa k ap fèt nan nivo nasyonal anba Ministè Enteryè ak Kolektivite Teritoryal yo. Estrikti nan depatman, komin ak lokal yo gen ladan CDPC, CCPC ak CLPC, tandiske SPGRD bay sistèm nan sipò. Rezo yo ak volontè ki resevwa fòmasyon bay kapasite lokal, men yo pa garanti asistans imedya nan chak kominote. Otorite minisipal yo ak delegasyon lokal yo pran mezi selon sitiyasyon an ak kapasite ki disponib. UHM ak CNM bay alèt meteyowolojik ak idrometeyowolojik atravè Météo-Haïti ak CNM-Vigilance. Alèt yo ka nan nivo jòn, zoranj oswa wouj, epi yo ka idantifye danje tankou siklòn, gwo lapli, loraj, gwo vag bò lanmè ak inondasyon. DGPC ak sistèm avètisman bonè SAPMAH la sèvi ak radyo, SMS ak lòt chanèl alèt lokalize tou. Yon plan wout ki te valide an mas 2025 la sipòte elajisman kouvèti avètisman bonè; apre yon tès 50,000 mesaj nan Kap Ayisyen, yo te voye plis pase 100,000 mesaj prevantif sou inondasyon. Yo te planifye kouvèti difizyon selilè nan tout peyi a, men li poko etabli kòm konplè; se poutèt sa, verifye alèt yo nan dènye bilten ofisyèl yo ak nan chanèl radyo oswa mobil ki fyab. Yon plan pou kay la ta dwe idantifye yon kote ki an sekirite, yon abri lokal oswa yon refij an sekirite, ansanm ak yon mwayen pou kontakte fanmi lè rezo yo mache. Pwoteje pyès idantite ak lòt dokiman enpòtan, epi kenbe dlo, manje, medikaman yo preskri, yon flach, yon batri pòtab ki chaje ak yon bwat premye swen ansanm avèk yo. Ranfòse twati ak fenèt kote sa posib, epi evite zòn ki konn inonde, zòn kotyè ak pant ki pa estab. Ayiti pa gen yon garanti nasyonal ki pibliye yon fason fyab ki asire ap gen abri disponib; aksè depann de kapasite lokal la ak danje ki genyen nan moman an. Lè yo bay yon alèt ofisyèl, suiv enstriksyon DGPC, DPC, CDPC, CCPC, CLPC oswa otorite lokal yo, epi ale nan yon kote ki pi an sekirite oswa nan yon abri lè yo mande sa. Apre yon tranblemanntè, rete lwen bilding ki domaje, pant ki pa estab ak zòn kotyè oswa ki inonde, paske bilding ka kontinye kraze, glisman tè ka rive, epi lòt gwo vag ka fòme. Ou ka rele sèvis anbilans ijans CAN nan 116 gratis, men wout domaje, mank gaz, rezo ki koupe ak ensekirite lokal ka retade asistans. CONATEL, Digicel ak Natcom ka sipòte chanèl avètisman mobil yo, tandiske Lakwa Wouj Ayisyen an, ajans Nasyonzini yo ak òganizasyon nongouvènmantal yo konplete sèvis piblik yo. Anjeneral, evakyasyon bay priyorite ak moun ki nan zòn inondasyon ki ekspoze, zòn kotyè ak pant ki pa estab. Ayiti pa gen yon sèl dwa evakyasyon inifòm pou tout peyi a ni yon orè fiks; kò responsab yo, abri ki disponib ak aksè an sekirite depann de danje lokal la ak kapasite ki genyen. Asistans ijans lan tou depann de evalyasyon domaj ak bezwen, vilnerabilite ak pwovizyon ki disponib. Pa gen yon peman katastwòf inivèsèl ni yon dat fiks nan tout peyi a pou fè peman; kondisyon enskripsyon oswa prèv yo varye selon lokalite a. Nan kad SNGRD a, leta responsab pou prevansyon, avètisman, sekou, evakyasyon ak rekiperasyon. An pratik, yo atann pou moun suiv alèt ofisyèl ak enstriksyon evakyasyon yo, evite danje yo konnen epi rapòte domaj. MTPTC patisipe nan travay sou wout, pon ak domaj nan bilding, tandiske otorite piblik yo ak patnè imanitè ak patnè devlopman yo sipòte evalyasyon domaj, debri yo retire, abri, lojman ak restorasyon sèvis esansyèl yo. Rekiperasyon ka pran semèn oswa ane; sa depann de finansman, aksè ak kantite domaj. Ant 2012 ak 2020, pwojè anvan yo te remete 120 kilomèt wout, sis pon ak sèt abri riral nan Sid la an eta. Pami pwojè ki te anonse oswa ki t ap fèt, gen 20 refij miltifonksyonèl an sekirite nan senk depatman; senk lekòl nan Nip te sèvi kòm abri tou. Pwojè sa yo pa pwouve gen kouvèti nan tout peyi a.
Katastwòf ann Ayiti
Ayiti fè fas ak gwo risk tranblemanntè, tanpèt twopikal ak siklòn, gwo lapli, inondasyon, inondasyon kotyè, glisman tè ak sechrès. Apeprè 96% nan popilasyon an ekspoze a omwen yon danje jewolojik oswa meteyowolojik. Katastwòf ka lakòz bilding kraze, wout ak pon domaje, sèvis dlo, sanitasyon ak elektrisite koupe, evakyasyon ak bezwen ijan pou abri.
VivAVia can make mistakes. Check important information.