Atik 5 Konstitisyon Ayiti a rekonèt kreyòl ayisyen ak fransè kòm lang ofisyèl. Administrasyon piblik sipoze fonksyone nan toude lang yo, men kalite ansèyman, egzamen ak sèvis yo pa menm toupatou nan peyi a. Kreyòl gen plis enpòtans pratik pou kominikasyon chak jou, alfabetizasyon ak enklizyon. Fransè itil sitou pou lekòl fòmèl, demach administratif, etid inivèsitè ak metye ki mande kominikasyon entènasyonal. Ministè Edikasyon Nasyonal ak Fòmasyon Pwofesyonèl la, yo rele MENFP, fikse politik pwogram, lang ansèyman ak fòmasyon pwofesè. Pwopozisyon refòm yo mete kreyòl nan sant lekòl matènèl ak edikasyon fondamantal, entwodui fransè kòm dezyèm lang depi premye ane lekòl la, epi ajoute anglè ak panyòl apeprè depi senkyèm ane a. Yon ansyen modèl pwogram te sèvi ak kreyòl ak fransè ansanm soti nan 3yèm rive 10yèm ane, epi te mete anglè ak panyòl sitou nan 7yèm rive 10yèm ane. Lekòl yo pa aplike modèl sa yo menm jan, epi ansèyman ki domine an fransè ka kreye pwoblèm konpreyansyon ak egalite lè elèv yo pi alèz an kreyòl. Aprantisaj fòmèl fèt nan lekòl ak nan edikasyon siperyè. Fakilte Lengwistik Aplike nan Université d'État d'Haïti a, yo rele UEH-FLA, ofri fòmasyon nan lengwistik aplike, ansèyman lang ak kominikasyon. An jeneral, pou antre, fòk yon moun gen Baccalauréat (diplòm ki montre li fini lekòl segondè ann Ayiti) epi li dwe pase yon egzamen admisyon konpetitif. Licence Linguistique Appliquée a se yon pwogram inivèsitè katran. Aprantisaj ki pa fòmèl gen ladan alfabetizasyon granmoun an kreyòl, apre sa devlopman kapasite lekti ak ekriti, epi, lè gen sa, fòmasyon pwofesyonèl nan Institut National de la Formation Professionnelle (INFP). Yon pwojè alfabetizasyon DSSL ki te dokimante nan Sud-Est ant 2007 ak 2011 te sèvi ak sik aprantisaj kreyòl ki te dire kat a senk mwa, ak tès epi fòmasyon pita nan domèn tankou konstriksyon, chapant ak kuizin. Sa se yon egzanp istorik; li pa pwouve gen pwogram sa a toupatou kounye a. Institut français en Haïti (IFH) ofri plizyè opsyon estriktire. Kou kreyòl li yo pou moun k ap aprann kreyòl kòm lang etranje gen ladan yon nivo kreyòl debaz pou moun ka debouye yo ak yon nivo ki konsantre sou konvèsasyon, nouvèl, lekti, langaj familye, pwovèb ak kominikasyon nan travay. Yon fòma chak semèn te parèt kòm douz sesyon twa èdtan, sa vle di 36 èdtan, pou 8,200 HTG; yo te site yon semèn entansif 30 èdtan pou 7,800 HTG. Kou jeneral fransè yo souvan dekri kòm anviwon 50 a 60 èdtan, soti A1 rive C1 ak nivo ki pi wo, ak pri yo te site anviwon 8,500 a 9,500 HTG. IFH ofri tou fransè pwofesyonèl pou CV, lèt motivasyon, aplikasyon, reyinyon ak ekriti nan travay; kou pou adolesan 12–18 an; ak pwogram adapte pou konpayi oswa enstitisyon. Plas, dat ak frè yo chanje, kidonk founisè a dwe konfime yo anvan enskripsyon. Yo ka evalye nivo fransè ak egzamen DELF ak DALF, soti A1 rive C2. Diplòm sa yo valab pou tout lavi. DELF Junior kouvri A1 rive B2 nan yon fòma pou jèn, epi li valab pou tout lavi tou. TCF la bay yon mezi kapasite lengwistik nan yon moman presi; rezilta a jeneralman valab pou dezan, anjeneral egzamen an mande pou moun nan gen omwen 16 an, epi li ka sèvi pou rezon akademik, pwofesyonèl oswa migrasyon. TEF la se yon lòt egzamen entènasyonal fransè. France Éducation international te mete sis sant egzamen ann Ayiti pou 2026, tankou IFH nan Pòtoprens. Plas ak frè egzamen yo depann de sant ak sesyon an; kèk montan ki parèt sou entènèt soti nan 2021 oswa 2022 epi yo bezwen konfimasyon aktyèl. Aprantisaj nimerik konplete ansèyman nan salklas. Yo te ofri kou videyo IFH pou gwoup ki rive jiska douz elèv; sa mande koneksyon entènèt, kamera, mikwofòn, imel oswa aksè WhatsApp, epi konpetans debaz sou òdinatè. Orthodidacte te bay abònman oto-aprantisaj pou twa, sis ak douz mwa, pou 3,200, 5,700 ak 9,900 HTG. Fòma TV5MONDE yo ka konbine anviwon uit èdtan ak yon pwofesè ak anviwon ven èdtan travay endepandan. Resous dijital kreyòl ak estandadizasyon lang lan toujou ap devlope; Akademi Kreyòl Ayisyen an travay sou gramè, diksyonè ak vokabilè. Rechèch ki disponib la pa t jwenn sètifika kreyòl estandadize nasyonal; kidonk, pa sipoze yon founisè oswa enstitisyon lokal ofri youn san ou pa verifye. Aprantisaj enfòmèl rete gaye anpil nan fanmi, kominote, travay, medya ak dyaspora ayisyen an. An jeneral, se elèv yo menm ki peye frè kou, frè egzamen ak depans entènèt. Opsyon ki pi apwopriye a depann de objektif la: kreyòl pou patisipasyon chak jou ak alfabetizasyon, fransè pou edikasyon fòmèl ak administrasyon, epi anglè oswa panyòl pou kèk objektif edikasyon, travay ak mobilite.
Aprann lang ann Ayiti
Ayiti gen de lang ofisyèl: kreyòl ayisyen (Kreyòl Ayisyen, yo rele l souvan Haitian Creole) ak fransè. Kreyòl se lang fanmi, kominote, travay chak jou ak pifò kominikasyon nan lavi òdinè; fransè rete nan mitan edikasyon fòmèl, administrasyon, etid siperyè ak mobilite entènasyonal. Aprantisaj lang fèt nan lekòl, inivèsite, pwogram alfabetizasyon pou granmoun, kou prive, sou entènèt ak nan lavi chak jou; aksè ak kalite a varye selon enstitisyon ak rejyon. Anglè ak panyòl gen wòl segondè ki gen rapò ak edikasyon, travay ak deplasman.
VivAVia can make mistakes. Check important information.