هنر در ایرانِ

هنر ایرانی در دربارهای سلطنتی، نهادهای دینی، کارگاه‌ها، روستاها، خانواده‌ها، مدرسه‌ها و آتلیه‌های امروزی رشد کرده است. هنر هم سندی از تاریخ است و هم بخشی زنده از زندگی روزمره. معماری یکی از آشکارترین شکل‌های آن است. حیاط‌ها، باغ‌ها، گنبدها، طاق‌ها، بادگیرها، آجرکاری، آینه‌کاری، گچ‌کاری و کاشی‌های رنگی به آب‌وهوا، باور، زیبایی و نیازهای اجتماعی پاسخ می‌دهند. خوشنویسی به زبان نوشتاری شکلی دیداری می‌دهد. خط فارسی و عربی در کتاب‌ها، بناها، نقاشی‌ها، گواهی‌نامه‌ها، تابلوها و طراحی معاصر دیده می‌شود. نگارگری فارسی از جزئیات ظریف، فضاهای لایه‌لایه، رنگ‌های غنی و موضوع‌های ادبی بهره می‌گیرد. این هنر اغلب همراه نسخه‌های خطی بود و معمولاً به‌صورت یک تصویر بزرگ و مستقل برای دیوار ساخته نمی‌شد. هنر قالی و بافته‌ها کاربرد روزمره را با نقش‌ونگارهای پیچیده پیوند می‌دهد. طرح‌ها ممکن است یک منطقه، کارگاه، ایل، سنت خانوادگی یا دورهٔ هنری را نشان دهند. فلزکاری، سفالگری، نجاری، خاتم‌کاری، شیشه‌گری، گلدوزی و پارچه‌های چاپی از سنت‌های مهم صنایع‌دستی‌اند. مهارت‌ها را معمولاً با تمرین مکرر زیر نظر استادکاران باتجربه می‌آموزند. موسیقی شامل سنت‌های کلاسیک ردیف، موسیقی منطقه‌ای، اجراهای دینی، سبک‌های عامه‌پسند و آوازهای خانوادگی است. سازها، ریتم‌ها و شیوه‌های آوازخوانی در سراسر ایران بسیار گوناگون‌اند. شعر و هنرهای دیداری اغلب به هم می‌رسند، زیرا داستان‌ها و بیت‌های مشهور الهام‌بخش تصویرها، اجراها و اشیای تزئینی‌اند. درک معنا ممکن است به نمادهایی وابسته باشد که از ادبیات یا دین شناخته شده‌اند. هنر معاصر ایران نقاشی، مجسمه‌سازی، طراحی گرافیک، عکاسی، چیدمان، پویانمایی، تئاتر و سینمای شناخته‌شده در سطح بین‌المللی را دربر می‌گیرد. هنرمندان ممکن است زندگی خانوادگی، خاطره، هویت، محدودیت‌های اجتماعی، طنز یا تلاش روزمره برای گذران زندگی را بررسی کنند. آزادی هنری و دسترسی به مخاطبان ممکن است به‌سبب نهادها، انتظارات اجتماعی، هزینه و مقررات محدود شود. بااین‌حال، هنرمندان از راه آموزش، همکاری، فضاهای خصوصی، نهادهای عمومی و قالب‌های دیجیتال فرصت‌هایی پیدا می‌کنند.