فرهنگ در ایران

فرهنگ ایران ره خیلی‌ها «فرهنگ ایرانی (farhang-e Irani)» وِنه‌دَن؛ یعنی فرهنگ ایرانی. این فرهنگ طی هزاران سال از مهاجرت، پادشاهی‌ها، دین‌ها، دادوستد و ارتباط با مردمان همسایه شکل بَیّه. خانواده بخش مرکزی زندگی اجتماعی هسه. خویشاوندان معمولاً همدیگه ره پشتیبانی کنن، با هم جشن بگیرن و در تصمیم‌های مهم زندگی سهم داشته باشن. مهمان‌نوازی ارزش زیادی داره. ممکنه به مهمان چای، میوه، شیرینی یا غذا پیشنهاد بَیّه و میزبان معمولاً کوشش کنه بیشتر از چیزی که مهمان انتظار داره فراهم کنه. «تعارف آیینی (taarof)» نوعی ادب رسمی و آشنا هسه. مردم ممکنه اولِ کار پیشنهادی ره رد کنن، روی بخشیدن چیزی پافشاری کنن یا از عبارت‌های فروتنانه استفاده کنن؛ برای همین شنونده گاهی باید بپرسه که منظور واقعی چیه. شعر پارسی، داستان‌گویی، موسیقی، باغ‌ها، فرش‌ها، خوشنویسی و معماری از شکل‌های مهم فرهنگی هستن. آثار شاعرانی مثل Hafez، Saadi، Ferdowsi و Rumi هنوز در گفت‌وگوی روزمره و جشن‌ها حضور دارنه. فرهنگ غذایی بر پایه منطقه فرق داره، ولی معمولاً برنج، نان، سبزی‌های معطر، سبزیجات، ماست، خورش‌ها و غذای مشترک ره مهم می‌دونه. چای نوشیدنی روزمره هسه و اغلب همراه دیدارها و گفت‌وگوها نوشیده وِشه. ایران از نظر فرهنگی گوناگون هسه. جامعه‌های پارسی، آذری، کردی، لری، عرب، بلوچ، ترکمن و دیگر گروه‌ها زبان‌ها، غذاها، موسیقی، پوشاک و رسم‌ورسوم محلی خودشون ره نگه داشتن. رفتار در مکان‌های عمومی ممکنه از زندگی خصوصی خانوادگی رسمی‌تر بَیّه. سن، جایگاه، جنسیت، دینداری، زندگی شهری یا روستایی و دیدگاه شخصی همگی می‌تونن روی رفتار مردم اثر بگذارن. پس فرهنگ در ایران یک سبک زندگی ثابت و یگانه نیه. فهمیدنش با مشاهده، پرسش محترمانه و پذیرفتن تفاوت‌های فردی شروع وِشه.