سیاست در ایران

ایران یک جمهوری اسلامی است. نظم سیاسی آن نهادهای جمهوری‌خواه، مانند انتخابات و مجلس، را با نهادهایی ترکیب می‌کند که بر تفسیر رسمی از حکومت اسلامی استوارند. رهبر (rahbar) عالی‌ترین جایگاه را در اختیار دارد. این مقام بر جهت‌گیری کلی کشور اثر می‌گذارد و در زمینه‌هایی مانند امنیت، نیروهای مسلح، صداوسیما و انتصاب‌های مهم اختیار گسترده‌ای دارد. رئیس‌جمهور ریاست قوه مجریه را بر عهده دارد و بخش بزرگی از امور روزمره دولت را اداره می‌کند. وزیران حوزه‌های سیاست‌گذاری را نظارت می‌کنند، اما قدرت رئیس‌جمهور به‌وسیله نهادهای دیگر و اختیار رهبر محدود می‌شود. پارلمان ملی «مجلس شورای اسلامی» یا مجلس (Majles) نام دارد. مجلس درباره قوانین بحث می‌کند، بودجه کشور را تصویب می‌کند، از وزیران سؤال می‌پرسد و می‌تواند فعالیت دولت را بررسی کند؛ با این حال، تصمیم‌های آن همچنان مشمول بررسی نهادی هستند. شورای نگهبان (Shorā-ye Negahbān) قوانین را از نظر سازگاری با قانون اساسی و اصول اسلامی بررسی می‌کند. این شورا همچنین بررسی می‌کند که آیا متقاضیان برخی مناصب انتخابی می‌توانند نامزد شوند یا نه؛ موضوعی که رقابت سیاسی را به‌شدت شکل می‌دهد. دیگر نهادهای مهم شامل قوه قضائیه، مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند. نقش‌های آن‌ها شامل رسیدگی به اختلافات حقوقی، انتخاب و نظارت بر رهبر، و کمک به حل برخی اختلافات نهادی است. فعالیت سیاسی شامل انتخابات، بحث‌های پارلمانی، اداره عمومی، دادخواست‌ها، انجمن‌های حرفه‌ای، شبکه‌های دینی و گفت‌وگوی عمومی است. احزاب سیاسی به‌طور رسمی وجود دارند، اما سیاست اغلب از طریق گروه‌های در حال تغییر، شبکه‌های شخصی و گرایش‌های گسترده‌ای پیش می‌رود که معمولاً محافظه‌کار، اصلاح‌طلب یا عمل‌گرا توصیف می‌شوند. در زندگی روزمره، سیاست بر آموزش، اشتغال، رفتار عمومی، رسانه‌ها، سیاست اقتصادی و روابط با کشورهای دیگر اثر می‌گذارد. مشارکت می‌تواند راه‌هایی برای حل مسائل محلی ایجاد کند، اما نامزدی، بیان دیدگاه، سازمان‌دهی و تغییر نهادی در چارچوب محدودیت‌های جدی قانونی و سیاسی انجام می‌شوند.