ایران وچ مذہب

اثنا عشری شیعہ اسلام ایران دی اکثریتی مذہبی روایت اے۔ ایں دیاں تعلیمات پیغمبر محمد، انہاں دے خاندان تے ٻارہ اماماں دی ہک لڑی دا احترام کریندیاں ہن، جنہاں کوں روحانی تے جائز رہنما سمجھیا ویندا اے۔ مذہبی علما، مسجدیں، مزار، دینی درس گاہاں، خیراتی ادارے تے ریاستی ادارے سارے عوامی مذہبی زندگی اُتے اثر پاندے ہن۔ مذہب تے حکومت گہرے طور تے جڑے ہن، پر ایرانی ایندے تعلق بارے وکھ وکھ رائے رکھدے ہن۔ روزمرہ مسلم عمل وچ نماز، روزہ، خیرات، زیارت تے حلال کھانے دا خیال شامل تھی سڳدا اے۔ عمل دی سطح تے صورت افراد تے خاندانوں وچ وکھ ہوندی اے۔ رمضان روزے دا اسلامی مہینہ اے، جݙاں جو عیدالفطر اوندے مکمل تھیوݨ دا دن اے۔ محرم، خاص طور تے عاشورا (Ashura)، امام حسین دی شہادت دی یاد اے، تے ایں نال سوگ دے اجتماعاں، خطبیاں، جلوساں تے خیرات دے کم وابستہ ہن۔ مزارات دی زیارت کئی شیعہ مسلماناں لئی اہم اے۔ زائر دعا کر سڳدے، مقدس شخصیات کوں یاد کر سڳدے، تسلی لبھ سڳدے، چندہ ݙے سڳدے یا خاندان نال ویلا گزار سڳدے ہن۔ سنی برادریاں خاص طور تے کئی سرحدی علاقیاں وچ آباد ہن تے انہاں وچ مختلف نسلی گروہ شامل ہن۔ انہاں دے اسلام دے بنیادی عقیدے شیعہ عقیدیاں نال ملدے ہن، جݙاں جو مذہبی اختیار تے کجھ رسمیں وکھ ہن۔ ایران وچ زرتشتی، یہودی تے مسیحی برادریاں دی تاریخ پراݨی اے۔ آرمینی تے آشوری گرجے، عبادت گاہاں، آتشکدے، تہوار تے برادری دے ادارے ملک دے مذہبی ورثے دا حصہ ہن۔ بہائی مذہب دی ابتدا انیسویں صدی دے ایران وچ تھئی، تے ایہہ ہک مذہبی برادری اے، پر ایں کوں سرکاری تے سماجی سطح اُتے سخت پابندیاں دا سامنا رہیا اے۔ ذاتی وابستگی بارے گل کریندے ویلے حساسیت تے احترام ضروری ہن۔ کجھ ایرانی صوفی طریقیاں، ٻیاں روحانی روایتیں، رلے ملے خاندانی رواج یا کسے وی مذہب نوں نہ منݨ دا رستہ اپناندے ہن۔ عوامی رویہ ہر ویلے نجی عقیدے دا پتا نئیں ڈیندا۔ ایران وچ مذہب کئی لوکاں کوں برادری، اخلاقی رہنمائی، خیرات، شناخت تے فنکارانہ روایتیں ڈیندا اے۔ عقیدہ، قانون تے ذاتی اختیار وچ ٹکراؤ ہووے تاں اختلاف، غیر مساوی سلوک یا دباؤ وی پیدا تھی سڳدا اے۔