ایرانی ثقافت نوں اکثر ایرانی ثقافت (farhang-e Irani) آکھیا ویندا ہے، جیدا مطلب ایرانی ثقافت ہے۔ ایہہ ہزاراں سالاں دی ہجرت، بادشاہتاں، مذہباں، تجارت تے گوانڈ دے لوکاں نال میل جول دے ذریعے ترقی کردی رہی ہے۔ خاندان سماجی زندگی دا مرکزی حصہ ہے۔ رشتہ دار عام طور تے اک دوجے دی مدد کردے، اکٹھے خوشیاں مناندے تے اہم ذاتی فیصلیں وچ شامل ہوندے نیں۔ مہمان نوازی دی بڑی قدر کیتی ویندی ہے۔ مہماناں نوں چاء، پھل، مٹھائی یا کھانا پیش کیتا ویندا ہے، تے میزبان اکثر اوہناں دی توقع توں ودھ مہیا کرن دی کوشش کردے نیں۔ رسمی شائستگی دی رسم (taarof) اک عام انداز ہے۔ لوک شروع وچ کسے پیشکش نوں ناں کر سکدے نیں، کسے چیز دیون تے اصرار کر سکدے نیں، یا عاجزی والے جملے ورت سکدے نیں؛ ایس لئی سنن والے نوں کدی کدی تصدیق کرنی پیندی ہے کہ اصل ارادہ کی ہے۔ فارسی شاعری، قصہ گوئی، موسیقی، باغات، قالین، خطاطی تے فنِ تعمیر وڈے ثقافتی روپ نیں۔ حافظ، سعدی، فردوسی تے رومی ورگے شاعراں دے کم اج وی عام گفتگو تے تقریبات وچ موجود نیں۔ کھانے دی ثقافت خطے دے حساب نال مختلف ہے، پر عام طور تے چاول، روٹی، جڑی بوٹیاں، سبزیاں، دہی، سالن تے اکٹھے کھانے نوں اہمیت دیندی ہے۔ چاء روزمرہ دا مشروب ہے تے اکثر ملاقاتاں تے گلاں باتاں دے نال پیندی ہے۔ ایران ثقافتی طور تے متنوع ہے۔ فارسی، آذری، کردی، لُر، عرب، بلوچ، ترکمان تے ہور برادریاں اپنی وکھ وکھ زباناں، کھان پین، موسیقی، پوشاک تے مقامی رسم رواج برقرار رکھدیاں نیں۔ عوامی برتاؤ نجی خاندانی زندگی نالوں زیادہ رسمی ہوسکدا ہے۔ عمر، عہدہ، جنس، مذہبی عمل، شہر یا پنڈ دی زندگی تے ذاتی سوچ، سارے ای لوکاں دے برتاؤ نوں شکل دے سکدے نیں۔ ایران وچ ثقافت ایس لئی اک واحد تے مستقل طرزِ زندگی نہیں ہے۔ اینوں سمجھݨ دی شروعات مشاہدے، ادب نال پچھݨ تے فرداً فرداً فرق لئی گنجائش رکھݨ نال ہوندی ہے۔
ثقافت ایران وچ
ایران وچ ثقافت قدیم فارسی ورثے، اسلامی اثرات، علاقائی تنوع تے جدید روزمرہ زندگی نوں جوڑدی ہے۔ خاندانی رشتے، مہمان نوازی، شاعری، کھانا تے ادب نال سماجی برتاؤ خاص اہمیت رکھدے نیں۔ رسم رواج نسل، برادری تے خطے دے حساب نال بدل دے نیں۔
ایران وچ پرسکون سلام، ادب والی زبان تے مہمان نوازی دیاں رسماں نال صبر، پہلا چنگا اثر پیندا ہے۔ ایہہ نہ منو کہ ہر ایرانی اکوجیہ مذہبی، نسلی یا خاندانی رواج مندا ہے۔ جڑے لوک شامل نیں، اوہناں نوں دسن دیو کہ اوہناں لئی کی مناسب محسوس ہوندا ہے۔
زندگی دے مرحلے
ایران وچ زندگی دے مرحلے خاندان، تعلیم، کم، ویاہ تے پیڑھیاں دے درمیان دیکھ بھال نال پکے جڑے ہن۔ بچپن تے وݙے لوکاں دے اہم فیصلے وچ صرف فرد نہیں بلکہ رشتہ دار وی شامل تھی سڳدے ہن۔ خاندان، خطے، آمدن، جنس تے ذاتی سوچ دے حساب نال تجربے بہت بدل سڳدے ہن۔
مێژوو
مێژووی ئێران لە شارستانییەتە کۆنەکان و ئیمپراتۆریەتی فارسییەکانەوە تا دەگاتە دەسەڵاتدارانی ئیسلامی و دەوڵەتی نوێی ئێران. ئێران ناسنامەیەکی کەلتووریی بەهێزی پاراستووە، لە کاتێکدا بەردەوام گەل، ئایین و بیرۆکەی نوێی وەرگرتووە. ئەم مێژووە درێژە هێشتا کاریگەری لەسەر زمان، هونەر، سیاسەت و بیرەوەریی گشتی هەیە.
فنون
ایران وچ فنون وچ تعمیرات، قالین، خطاطی، مصوری، شاعری، موسیقی، دستکاری، تھیٹر، فوٹوگرافی تے سینما شامل ہن۔ فارسی فنکارانہ روایت اکثر ٹھیک جیومیٹری، رواں لکیراں، باغاں، قصیاں تے علامتی تصویراں کوں جوڑیندی اے۔ علاقائی برادریاں تے جدید فنکار کئی وکھ وکھ صورتاں تے آوازاں شامل کریندے ہن۔
مذہب
ایران وچ مذہب اُتے زیادہ تر اثنا عشری شیعہ اسلام دا اثر اے، جیڑا ریاستی اداریاں تے عوامی کیلنڈر نال گہرا جڑیا ہویا اے۔ سنی مسلمان، مسیحی، یہودی، زرتشتی، بہائی، ٻئے عقیدے رکھنے والے تے غیر مذہبی لوک وی ایرانی معاشرے دا حصہ ہن۔ ذاتی مذہبی عمل سخت پابندی توں لے کے نجی، چُنیدہ یا سیکولر تھی سڳدا اے۔
ٻولی
فارسی، جینوں عام طور تے فارسی آکھیا ویندا اے، ايران دی سرکاری تے سبھ توں ودھ سانجھی ٻولی اے۔ ٻہوں سارے ايرانی آذربائجانی، کردی، لوری، عربی، بلوچی، ترکمنی، گیلکی، مازندرانی یا ٻیاں ٻولیاں وی بولدے ہن۔ ایں لئی گھر تے برادری دی زندگی وچ ٻہ ٻولیاں بولݨ عام اے۔
رواج
ایران دے رواج موسم دے کیلنڈر، خاندانی میل جول، مذہب، کھانے، شاعری تے مقامی پہچان نوں آپس وچ جوڑدے ہن۔ نوروز، شبِ یلدا تے مذہبی سوگ دیاں رسماں انہاں دیاں مشہور مثالاں ہن۔ خاندان تے علاقے اکّو موقعے نوں وکھ وکھ طریقیاں نال منا سکدے ہن۔
اکٹھے رہنا
ایران وچ رل مل کے رہن لئی خاندان دی مدد، ہمسایاں نال تعلقات، مہمان نوازی، عزت تے سوچ سمجھ کے گل بات ضروری اے۔ عوامی میل جول رسمی ہو سکدا اے، جدوں کہ بھروسے والے خاندانی تے دوستی دے حلقے گرمجوش تے بےتکلف ہو سکدے نیں۔ علاقائی، مذہبی، نسلی تے ذاتی فرق روزمرہ دے ورتاؤ نوں شکل دیندے نیں۔
VivAVia can make mistakes. Check important information.