قوتابخانە لە ئێران

قوتابخانە لە ئێران بە خوێندنی سەرەتایی دەست پێدەکات و بە خوێندنی ناوەندیی خواروو و سەرەوە بەردەوام دەبێت. وشەی فارسیی «مدرسه» بە مانای قوتابخانەیە، لە کاتێکدا «دبستان» زۆرجار بۆ قوتابخانەی سەرەتایی بەکاردێت. قوتابخانەی سەرەتایی خوێندنەوە، نووسین، بیرکاری، زانست، زانیاریی کۆمەڵایەتی و گەشەی کەسی پەرەپێدەدات. قۆناغەکانی دواتر بابەتی تایبەتتر زیاد دەکەن و قوتابیان بۆ خوێندنی داهاتوو یان ڕێگاکانی فێرکاریی پیشەیی ئامادە دەکەن. زۆربەی قوتابخانەکان بە فارسی وانە دەڵێن و بەرنامەی فەرمی بەکاردەهێنن. منداڵانی قسەکەری زمانێکی دیکە لە ماڵەوە ڕەنگە پێویستیان بە پشتگیریی زیاتر بێت بۆ ئەوەی وانەکان تێبگەن و کارە نووسراوەکان تەواو بکەن. قوتابخانە گشتییەکان بەشی سەرەکیی سیستەمەکە پێکدەهێنن. قوتابخانە ناحکومییەکان، قوتابخانە تایبەتەکان و هەندێک قوتابخانە کە خزمەتی کۆمەڵگەی دیاریکراو دەکەن، هەڵبژاردەی زیاتر پێشکەش دەکەن؛ بەڵام دەستڕاگەیشتن و مەرجەکان جیاوازن. ژیانی قوتابخانە بە گشتی خشتەی کاتی جێگیر، کتێبی وانە، ئەرکی ماڵەوە، هەڵسەنگاندنی ناو پۆل و تاقیکردنەوە لەخۆدەگرێت. ئامادەبوون، ڕەفتار و پەیوەندی لەگەڵ قوتابخانە بەشێکی گرنگی تۆماری قوتابی پێکدەهێنن. لە ساڵانی دواتردا، قوتابیان دەتوانن ئاراستەی جیاوازی ئەکادیمی یان تەکنیکی هەڵبژێرن. هەڵبژاردنەکان دەتوانن کاریگەری لەسەر ئامادەکاری بۆ زانکۆ، خوێندنی پیشەیی و پیشەکانی داهاتوو هەبێت. بۆ تۆمارکردن، بە شێوەی ئاسایی پێویستە قوتابخانە ناسنامەی منداڵ، خوێندنی پێشووی، ئاستی گونجاو و شایستەیی ناوخۆیی دیاری بکات. قوتابیانی هاتوو لە وڵات یان سیستەمێکی دیکە ڕەنگە پێویستیان بە پێداچوونەوە بە تۆمارەکانیان یان وەرگێڕانیان هەبێت. قوتابخانەکان لە قەبارەی پۆل، دامەزراوەکان، پشتگیری، چالاکییەکان و کەشی پەروەردەیی جیاوازن. خێزان باشترە گەشتی ڕۆژانەی منداڵ، پێداویستییە زمانییەکان، خۆشگوزەرانی و پێداویستییەکانی فێربوون لەگەڵ ناوبانگی ئەکادیمی هەڵبسەنگێنێت.