Religion an Itàlia

Ël catolichissem roman a l’ha formà fòrt la calendari, l’architetura, l’arte, le istitussion e le feste local d’Itàlia. La soa visibilità cultural a veul nen dì che tuti ij italian a cred-o o a pratiso ël stess. Le paròchie (parrocchie) a peulo organizé le funsion, la carità, le atività për ij giovani, le feste e ij lòsch ëd ritrov. Lòn che a conto a varia da comunità a comunità e da famija a famija. La Citad ëd Vatican a l’é un stat sovran separà, situà antra Roma, e a l’é la sede central dla Glesia catòlica romana. A l’é streitament colegà a la stòria e a la vita ch’a se fa an Itàlia, ma legalment a l’é pa part d’Itàlia. An Itàlia a-i son ëdcò comunità ebreiche ëd longa data e tante comunità ortodòss-e, protestant, musulmane, induiste, budiste e d’àutre religion. Le migra-sion e ij cambiament social a l’han rendù sta diversità pi visìbil. D’un-e persone a son laich, ateiste, agnòstiche, spirituale an privà, o a son coleghà a la religion mach për via d’usanse ëd famija. D’àutre a prego regolarment, a partecipo a le funsion, a segu-o regole alimentari, tradission ëd vistì o a studio la religion. Bateis, prime comunion, cresime, matrimòni, funeal, feste dij sant e procession a peulo avèj un sens religios e social. Un-a persòna a peul partecipa a na festa ëd famija sensa partegié tute le soe credense. Ij edifici religios a l’han d’usi e d’usanse pròpie. Le regole për ij vistì, ël comportament silensios, ij lòsch riservà e le regole su la mangiativa o le fotografìe a peulo esse diferent antra glesie, sinagòge, moschee, tempie e sale ëd comunità. La libertà ëd cossienssa a lassa che le persone a tegn-o, a cangio, a esprimo o a refudo le credense religiose an conformità a l’ordinament legal general. Për coesiste con respet, a-i toca ciamé a le persone che a-i serve, anvece ëd basesse su le etichette.