Казахстан тарихы

Казахстан Евразия даласының зур өлешен алып тора. Күп гасырлар дәвамында җәмгыятьләр терлек белән сезонлы көтүлекләр арасында күчеп йөргән һәм ерак араларга сузылган сәяси, сәүдә һәм мәдәни челтәрләр төзегән. Борынгы торак урыннар һәм көньяктагы юллар төбәкне киңрәк Ефәк юл сәүдәсенә тоташтырган. Товарлар белән бергә күнекмәләр, ышанулар, телләр һәм сәнгать идеяләре дә йөргән. Төрки халыклар һәм дала дәүләтләре төбәк үсешендә зур роль уйнаган. Аларның телләре, сәяси гореф-гадәтләре һәм күчмә яшәү рәвешләре соңрак казакъ мәдәниятен формалаштырырга ярдәм иткән. Казакъ ханлыгы — милли тарихның төп истәлекле чорларының берсе. Ул казакъ төркемнәрен уртак сәяси җитәкчелек астында берләштергән, ә жуз дип аталган өч киң кабилә-территориаль берләшмә мөһим иҗтимагый калып булып калган. Дала акрынлап Россия империясе хакимлеге астына кергән. Күчеп килүчеләрнең урнашуы, идарә, сәүдә һәм каршылык җирдән файдалануны һәм сәяси хакимиятне үзгәрткән, бу исә күчмә җәмгыятьләргә тирән йогынты ясаган. Егерменче гасыр башында Алаш зыялылары мәгариф, мәдәни яңарыш һәм киңрәк автономия яклап чыккан. Аларның хәрәкәте хәзерге казакъ сәяси фикере турында сөйләшүләрдә мөһим урын тота. Совет чорында Казахстан мәҗбүри утыраклаштыруны, күмәкләштерүне, ачлыкны, репрессияне, индустрияләштерүне, шәһәрләр үсешен, халыкларны күчерүне һәм зур экологик зыянны кичергән. Шул ук чорда рәсми мәгариф, инфраструктура һәм фәнни учреждениеләр дә киңәйгән, шуңа күрә гаилә истәлекләре катлаулы булырга мөмкин. Советлар Союзы таркалгач, Казахстан бәйсез дәүләткә әйләнгән. Шуннан бирле ил милли институтлар төзегән һәм казакъ теленә, мирасына, тарихи шәхесләренә һәм дала гореф-гадәтләренә кызыксынуны яңарткан.