မြန်မာနိုင်ငံတွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်း

တရားဝင်ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုမ္ပဏီများညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန (DICA) နှင့် MyCO ဟုခေါ်သော Myanmar Companies Online စနစ်မှတစ်ဆင့် တည်ထောင်သည်။ ရွေးချယ်နိုင်သော ပုံစံများတွင် အစုရှယ်ယာဖြင့် ကန့်သတ်ထားသော ပုဂ္ဂလိက သို့မဟုတ် အများပိုင်ကုမ္ပဏီ၊ အာမခံဖြင့် ကန့်သတ်ထားသောကုမ္ပဏီ၊ အကန့်အသတ်မရှိကုမ္ပဏီ၊ ပြည်ပကော်ပိုရေးရှင်း၊ အသင်းအဖွဲ့၊ ပြည်ပရုံးခွဲ သို့မဟုတ် ဖက်စပ်လုပ်ငန်းတို့ ပါဝင်သည်။ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီတစ်ခုကို ယေဘုယျအားဖြင့် အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၊ အစုရှယ်ယာတစ်စု၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုံမှန်နေထိုင်သော ဒါရိုက်တာတစ်ဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ မှတ်ပုံတင်ရုံးလိပ်စာတစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ အများပိုင်ကုမ္ပဏီတွင် ဒါရိုက်တာအနည်းဆုံး ၃ ဦးရှိရပြီး အနည်းဆုံးတစ်ဦးမှာ မြန်မာနိုင်ငံသားဖြစ်ကာ ပုံမှန်နေထိုင်သူဖြစ်ရမည်။ DICA ၏ ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်လမ်းညွှန်တွင် ယေဘုယျ အနည်းဆုံးမတည်ငွေ သတ်မှတ်မထားသော်လည်း စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းများတွင် သီးခြားငွေကြေး သို့မဟုတ် လိုင်စင်စည်းကမ်းများ ရှိနိုင်သည်။ MyCO လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပုံမှန်အားဖြင့် အကောင့်နှင့် အီးမေးလ်လိပ်စာဖွင့်ခြင်း၊ အမည်ရှာဖွေခြင်း၊ မှတ်ပုံတင်ရုံးနှင့် အဓိကလုပ်ငန်းလိပ်စာ၊ ဒါရိုက်တာနှင့် အတွင်းရေးမှူး၊ အဖွဲ့ဝင်နှင့် အစုရှယ်ယာမတည်ငွေ၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျဉ်းနှင့် သတ်မှတ်ကြေးပေးချေခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် NRC၊ နိုင်ငံခြားသားများသည် နိုင်ငံကူးလက်မှတ်တင်ပြရသည်။ မှတ်ပုံတင်အရာရှိက လျှောက်လွှာစစ်ဆေးပြီး ကုမ္ပဏီဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ကြောင်းလက်မှတ်ကို အီးမေးလ်ဖြင့်ပေးပို့သည်။ ကုမ္ပဏီအချက်အလက်များကို MyCO မှတစ်ဆင့် အများပြည်သူရှာဖွေနိုင်သည်။ အပိုခွင့်ပြုချက်မလိုသော လုပ်ငန်းဆိုလျှင် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီသည် မှတ်ပုံတင်ပြီးနောက် ယေဘုယျအားဖြင့် စတင်နိုင်သည်။ အများပိုင်ကုမ္ပဏီတွင် စတင်လုပ်ကိုင်ရန် ထပ်ဆောင်းလိုအပ်ချက်များရှိသည်။ လေ့လာထားသော MyCO ကြေးများမှာ အစုရှယ်ယာဖြင့် ကန့်သတ်ထားသည့် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီ K 300,000၊ အများပိုင်ကုမ္ပဏီ K 2,500,000၊ အာမခံဖြင့် ကန့်သတ်ထားသည့်ကုမ္ပဏီ K 300,000၊ အကန့်အသတ်မရှိကုမ္ပဏီ K 300,000 နှင့် ပြည်ပကော်ပိုရေးရှင်း K 300,000 ဖြစ်သည်။ အာမခံဖြင့် ကန့်သတ်ထားသည့်ကုမ္ပဏီအဖြစ် မှတ်ပုံတင်သော အသင်းအဖွဲ့အတွက် စာရင်းပါကြေးမှာ K 500,000 ဖြစ်သည်။ နှစ်စဉ်ပြန်တမ်း K 50,000၊ သတ်မှэлсэн өөрчлөлтийн мэдүүлэг K 10,000 မှ K 100,000 အထိ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ စာရွက်စာတမ်းဖြင့်တင်လျှင် ဝန်ဆောင်ခထပ်တိုးနိုင်ပြီး နောက်ကျတင်သွင်းမှုတွင် ထပ်ဆောင်းကြေးများ ရှိနိုင်သည်။ ကုမ္ပဏီမှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် လုပ်ငန်းလိုင်စင်အစား မဖြစ်ပါ။ လုပ်ငန်းအလိုက် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာန၊ သစ်တော၊ ငါးလုပ်ငန်း၊ ဓာတုပစ္စည်း၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ အာမခံ၊ ဆက်သွယ်ရေး သို့မဟုတ် အခြားကဏ္ဍကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့၏ ခွင့်ပြုချက်လိုနိုင်သည်။ မြင်းကောင်ရေ ၃ ကောင်အားနှင့်အထက် အသုံးပြုသော သို့မဟုတ် လုပ်ခစားဝန်ထမ်း ၁၀ ဦးနှင့်အထက် ခန့်ထားသော ပုဂ္ဂလိကစက်မှုလုပ်ငန်းသည် မှတ်ပုံတင်ရန် လိုနိုင်သည်။ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် Form A၊ နေရာစစ်ဆေးမှု၊ Form B နှင့် စက်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန၏ သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်၊ ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ သို့မဟုတ် ခရိုင်ရုံးမှ စိစစ်မှု ပါဝင်နိုင်သည်။ ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ (YCDC) သို့မဟုတ် အခြားဒေသရှိ သက်ဆိုင်ရာမြို့၊ မြို့နယ် သို့မဟုတ် ဖွံ့ဖြိုးရေးအဖွဲ့များက စားသောက်ဆိုင်၊ စက်ရုံ၊ အများပြည်သူသုံးလုပ်ငန်း၊ တည်းခိုရိပ်သာ သို့မဟုတ် ဈေးများအတွက် လိုင်စင်တောင်းခံနိုင်သည်။ လိုအပ်ချက်များတွင် နေရာ၊ မီးဘေးလုံခြုံရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ မြေ သို့မဟုတ် ငှားရမ်းစာရွက်စာတမ်း၊ အိမ်နီးချင်းများနှင့် ဝန်ကြီးဌာနထောက်ခံချက်တို့ ပါဝင်နိုင်ပြီး နေရာအလိုက် ကွာခြားသည်။ အသေးစားနှင့် အလတ်စားလုပ်ငန်း (SME) သည် စက်မှုဝန်ကြီးဌာနနှင့် SME စနစ်မှ အသိအမှတ်ပြုမှု လျှောက်ထားနိုင်သည်။ စနစ်တွင် ဗဟိုကော်မတီ၊ လုပ်ငန်းကော်မတီ၊ အေဂျင်စီ၊ ရန်ပုံငွေနှင့် တစ်နေရာတည်းဝန်ဆောင်မှုစင်တာတို့ ပါဝင်သည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏ ပေါ်တယ်တွင် ယာယီ SME မှတ်ပုံတင် သို့မဟုတ် ကတ်လုပ်ငန်းစဉ်လည်း ရှိသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ရှိပြီးသား လိုင်စင်၊ ပါမစ် သို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင်များကို ဦးစွာရရှိထားရသည်။ သီးခြားလိုင်စင်မရှိသည့် လုပ်ငန်းသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်ကို သိသာစွာ ထိခိုက်စေခြင်းမရှိဘဲ မီးဘေးနှင့် လုပ်ငန်းခွင်လုံခြုံရေးစည်းကမ်းများ ပြည့်မီမှသာ အရည်အချင်းပြည့်မီနိုင်သည်။ SME ကတ်က အသိအမှတ်ပြုမှု၊ ကွန်ရက်ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ပံ့ပိုးမှုအစီအစဉ်များရယူရေးကို ကူညီသော်လည်း ငွေကြေးရရှိမှုကို အလိုအလျောက်မပေးသကဲ့သို့ လုပ်ငန်းလိုင်စင်အစားလည်း မဖြစ်ပါ။ ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းသည် ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန (IRD) ထံ အခွန်ထမ်းမှတ်ပုံတင်နံပါတ် (TIN) ကို အီလက်ထရွန်နစ်နည်းဖြင့် လျှောက်ထားရသည်။ လက်ရှိ IRD ကြေညာချက်အရ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်ပုံတင်ခြင်းပြီးနောက် ရက် ၉၀ အတွင်း TIN လျှောက်ထားရမည်။ TIN ရပြီးနောက် IRD ၏ အီလက်ထရွန်နစ်တင်သွင်းမှုနှင့် ငွေပေးချေမှုဝန်ဆောင်မှုများကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ လုပ်ငန်းနှင့် ဘဏ္ဍာနှစ်အလိုက် ဝင်ငွေခွန်၊ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်၊ အထူးကုန်စည်ခွန်နှင့် တံဆိပ်ခေါင်းခွန်တို့ ကျသင့်နိုင်သည်။ IRD ပေါ်တယ်တွင် သုံးလပတ်နှင့် နှစ်စဉ်ပြန်တမ်းများကို ဖော်ပြထားသော်လည်း နှုန်းထား၊ ကင်းလွတ်ခွင့်နှင့် တင်သွင်းရန်တာဝန်သည် လုပ်ငန်းနှင့် သက်ဆိုင်ရာ အခွန်နှစ်အပေါ် မူတည်သည်။ ကုမ္ပဏီသည် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပြီး ၂ လအတွင်း ပထမနှစ်စဉ်ပြန်တမ်းကို တင်သွင်းရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် နှစ်ပတ်လည်နေ့တိုင်းပြီးနောက် ၁ လထက် နောက်မကျစေရ။ ပြန်တမ်းတွင် အဖွဲ့ဝင်၊ မှတ်ပုံတင်ရုံး၊ လုပ်ငန်း၊ မတည်ငွေ၊ ဒါရိုက်တာနှင့် ပြည်ပအခြေအနေဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပါဝင်သည်။ ပြောင်းလဲမှုများကို ယေဘုယျအားဖြင့် ၂၁ ရက်အတွင်း တင်ပြရပြီး မှတ်ပုံတင်ရုံးပြောင်းလဲမှုကို အကျိုးသက်ရောက်မည့်နေ့မတိုင်မီ အသိပေးရသည်။ ကုမ္ပဏီသည် မှတ်ပုံတင်စာရင်းများ၊ စာရင်းကိုင်စာအုပ်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျဉ်းကို ထိန်းသိမ်းရမည်။ ကုမ္ပဏီတွင် သီးခြားတရားဝင်ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်မှု၊ ဆက်လက်တည်ရှိမှုနှင့် မပေးရသေးသော အစုရှယ်ယာတန်ဖိုးအထိသာ ကန့်သတ်တာဝန်ယူမှုရှိသည်။ အများပိုင်ကုမ္ပဏီများတွင် ငွေကြေးနှင့် အစီရင်ခံမှုတာဝန် ပိုများသည်။ တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက် ပြည်ပပိုင်ဆိုင်မှု ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိလျှင် ဒေသခံကုမ္ပဏီအဆင့်အတန်းကို ထိန်းထားနိုင်သည်။ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်လျှင် ဖော်ပြထားသည့် စည်းမျဉ်းအရ ပြည်ပကုမ္ပဏီအဆင့်အတန်းဖြစ်ပြီး အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကို အသိပေးရသည်။ ကဏ္ဍကန့်သတ်ချက်၊ နိုင်ငံသားများသာ လုပ်ကိုင်နိုင်သည့် သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ထားသည့် လုပ်ငန်းများနှင့် သီးခြားကြီးကြပ်ရေးစည်းမျဉ်းများ ဆက်လက်သက်ဆိုင်သည်။ ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတိုင်းအတွက် မြန်မာနိုင်ငံရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မရှင် (MIC) ပါမစ် မလိုပါ။ သတ်မှတ်ထားသော သို့မဟုတ် ကြီးမားသောလုပ်ငန်းများအတွက် အဆိုပြုချက်လိုနိုင်ပြီး မြေအသုံးပြုခွင့် သို့မဟုတ် အခွန်သက်သာခွင့်အတွက် ထောက်ခံချက်အသုံးဝင်နိုင်သည်။ DICA အချက်အလက်အရ အဆိုပြုချက်လက်ခံရန် ၁၅ ရက်ခန့်၊ လက်ခံပြီးနောက် MIC ဆုံးဖြတ်ရန် ၆၀ ရက်ခန့် ကြာနိုင်သော်လည်း အမှုတစ်ခုချင်းနှင့် စည်းမျဉ်းစစ်ဆалгаанд хамаарна. Импорт, экспортын үйл ажиллагаанд ихэвчлэн Худалдааны яамнаас TradeNet 2.0-оор дамжуулан олгодог Экспортлогч-Импортлогчийн бүртгэлийн карт (EIR Card) шаардлагатай. Мөн импорт, экспортын лиценз, бүтээгдэхүүний зөвшөөрөл, Онлайн худалдааны бүртгэлийн гэрчилгээ болон бусад баримт шаардагдаж болно. Гадаадын компани болон хамтарсан үйлдвэрт нэмэлт шалгуур, баримтын шаардлага тавигдаж болно. Компанийн гэрчилгээ дангаараа олон улсын худалдаа эсвэл зохицуулалттай бүтээгдэхүүнийг онлайнаар борлуулах ерөнхий эрх олгохгүй. Албан ёсны бус бизнес эхлэхэд саад багатай байж болох ч баримтаар нотлох боломж сул, албан ёсны үйлчилгээнд нэвтрэх боломж хязгаарлагдмал байдаг. Дэлхийн банк судалгаандаа албан бус пүүсийг DICA, С 산업ын яам эсвэл түүний үйлдвэрийн хяналтын алба, хотын хөгжлийн хороо, эсвэл Хөгжлийнရေးရာဦးစီးဌာန-д бүртгэлгүй байдлаар тодорхойлдог. Бүртгэлийн ашиг ба зардал нь хот, хэмжээ, үйл ажиллагаанаас хамаардаг бөгөөд албан бус ажиллах нь холбогдох дүрмээс чөлөөлөгдөхийг өөрөө нотлохгүй. Үйл ажиллагааны нөхцөл төлөвлөгөөнд ихээхэн нөлөөлж болно. Дэлхийн банкны үндэсний хэмжээнд төлөөлөх фирмүүдийн хяналтын платформын 17-р тойрогт 2024 оны 4, 5-р сард бүс 5 болон хөдөө аж ахуй, үйлдвэрлэл, жижиглэн худалдаа, үйлчилгээний салбаруудаас 500 фирмийг судалсан. Дундаж үйл ажиллагааны хүчин чадал 65 хувь байв; 52 хувь нь үйл ажиллагааг тасалдуулсан цахилгаан тасалдал, 40 хувь нь нийлүүлэлтийн доголдол мэдээлсэн бөгөөд доголдолтой фирмүүдийн 59 хувь нь орцын зардал өссөнийг дурдсан. Аюулгүй байдал, логистик, кьятын ханшийн хэлбэлзэл, гадаад валютын хүртээмж, эрэлт тодорхойгүй байдал нь хүргэлт, үнэ, мөнгөн урсгалд нөлөөлж болно. Эдгээр нь судалгааны үр дүн болохоос бүх бизнест нийтлэг хувь хэмжээ биш. Бизнес хаахад борлуулалтаа зогсоохоос илүү зүйл шаардагдана. Компаниуд Компанийн тухай хуулийн дагуу сайн дурын татан буулгалт болон гишүүн эсвэл зээлдүүлэгчийн удирдсан татан буулгалт хийж болно. MyCO нь татан буулгагч томилох, эцсийн данс гаргах зэрэг төлбөрийн чадваргүйдлийн маягтуудтай. Татварын тайлан, өр төлбөр, салбарын зөвшөөрөл, орон нутгийн лицензийг тус тусад нь тооцоо нийлэх шаардлагатай. Жилийнပြန်တမ်း မတင်လျှင် မှတ်ပုံတင်အရာရှိက အသိပေးစာပို့ပြီး ပျက်ကွက်မှုကို မပြင်ဆင်လျှင် ၂၈ ရက်အတွင်း ဆိုင်းငံ့နိုင်သည်။ ဆိုင်းငံ့မှုကို ၆ လကြာ မဖြေရှင်းပါက မှတ်ပုံတင်စာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ပြီး ဖျက်သိမ်းနိုင်သည်။ ပယ်ဖျက်ခြင်းသည် စနစ်တကျဖျက်သိမ်းမှုအစား မဖြစ်သကဲ့သို့ ဒါရိုက်တာ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ဝင်၏ တာဝန်လည်း ဆက်ရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လုပ်ငန်းအစီအစဉ်တွင် မှတ်ပုံတင်မှု၊ လုပ်ငန်းခွင့်ပြုချက်၊ အခွန်ဝန်ဆောင်မှုရယူမှု၊ ပုံမှန်တင်သွင်းရမည့်စာရွက်စာတမ်း၊ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုအန္တရာယ်နှင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ပိတ်သိမ်းလုပ်ငန်းစဉ်တို့ ပါဝင်သင့်သည်။