မိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႉပၵ်းပိူင်ၸုမ်းလဵဝ်ဢၼ်ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈတၢင်းပၵ်းပိူင်ၵူႈဢၼ်။ ပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵုမ်းၵမ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းလႄႈ လွင်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်။ ပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ ဝီႇၸႃႇ၊ တီႈယူႇသဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ပညာရေး၊ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ၊ တီႈယူႇသဝ်းထႃဝရလႄႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းတၢင်ႇၸိုင်ႈ။ ပၵ်းပိူင်တၢင်းၽိတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းတၢင်းၽိတ်း၊ ၵၢၼ်သွၵ်ႈႁႃ၊ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းၶၻီး၊ တၢမ်ႇလႄႈ သုၼ်ႇၵူၼ်းထုၵ်ႇႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈလွင်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢႆ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵပ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢႆၶွင်၊ ဝန်ဆောင်ႈလႄႈ ၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵျႃႇ။ ပၵ်းပိူင်ၵူၼ်းမိူင်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသုၼ်ႇတူဝ်လႄႈ လွင်ႈထဵင်မေႃး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵူၼ်း၊ ၼႃႈႁိူၼ်း၊ ၶွမ်ႇပၼီႇလႄႈ ၸုမ်းတၢင်ႇၸုမ်း။ ၽွင်းငမ်းလၢႆဢွင်ႈတီႈဢၢင်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈတၢင်းလဵဝ်ၵၼ် လႆႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ၊ လွင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈဢၼ်ဢၢင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ ၽွင်းငမ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၽွင်းငမ်းၵၢၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢႆ (Department of Consumer Affairs)၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတမ်ႇရူတ်ႇ၊ ၽူႈၵၢၼ်ၶၻီး၊ ၶွင်ႇသီႇတႅပ်းတတ်း၊ ဢွင်ႈတီႈတၢင်ႇသဵၼ်ႈ၊ ၵူင်းၽွင်းငမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸႄႈတွၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႄႈမိူင်း။ ပၵ်းပိူင်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ယင်းပႅၵ်ႇၵၼ်ၸွမ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵၢၼ်၊ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၼႃႈတီႈ၊ သถานะသုၼ်ႇတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈၸီႉသင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႄႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ တၢင်းၽိတ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ တၢင်းၽိတ်းတင်းၵျႃႇ၊ ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵၢၼ်လၵ်ႉၶၢႆၵူၼ်း၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ လွင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၢင်ႈမီးပၵ်းပိူင်တၢင်းၽိတ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ လႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပၵ်းပိူင် ဢၢင်ႈပႅၵ်ႇၵၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈတၢင်ႇတီႈ။ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းပၵ်းပိူင်ၼိုင်ႈဢၼ် ၸင်ႇတႄႇတီႈလွင်ႈတၢင်းတႄႉတႄႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ တီႈ၊ ဝၼ်းတီႈလႄႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်မီး။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ၊ ဝီႇၸႃႇ၊ လၢႆးႁပ်ႉငိုၼ်း၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈပၼ်ႇငိုၼ်း၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈတၢင်ႇလွင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈၶွင်ႇသီႇတႅပ်းတတ်း ဢၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပၵ်းပိူင်ဢၼ်တေၸႂ်ႉလႄႈ လွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈလႆႈ။ လွင်ႈတၢင်းလဵဝ်ၵၼ် ဢၢင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းလၢႆပၢႆး၊ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈထဵင်မေႃးၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းသถานะၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢႆ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းဝန်ဆောင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်။ ၶေႃႈမုၼ်းၵူႈပိူင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅၼ်းတၢင်ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၵမ်းလဵဝ်လႄႈ ၽွင်းငမ်းဢၼ်မီးၼႃႈတီႈ တႃႇလွင်ႈတၢင်းတႄႉတႄႉ။
ပၵ်းပိူင် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ
ပၵ်းပိူင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ ၵုမ်းၵမ်ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ တၢင်းၽိတ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢႆၶွင်လႄႈ လွင်ႈထဵင်မေႃးၵူၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်။ ပၵ်းပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးတီႈပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းလၢႆလၢႆဢၼ်၊ ပၵ်းပိူင်ၵဝ်ႇ၊ ၶွင်ႇသီႇတႅပ်းတတ်း၊ ၽွင်းငမ်းၶွင်ႇသီႇလႄႈ ၼႂ်းလွင်ႈတၢင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ တီႈပၵ်းပိူင်သုၼ်ႇတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ပၵ်းပိူင်ထုင်း။ ပၵ်းပိူင်ဢၼ်တေၸႂ်ႉလႄႈ ၽွင်းငမ်းဢၼ်မီးၼႃႈတီႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈယူႇၼိူဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ တီႈၵိူတ်ႇလွင်ႈတၢင်းလႄႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်မီး။
မႄးၵႄႈလွင်ႈတၢင်းပၵ်းပိူင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ မိူၼ်လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၶေႃႈမုၼ်းတေႃႇၶေႃႈမုၼ်း။ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်းသင်၊ ၽႂ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ ၵိူတ်ႇၵႃႈႁိုင်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈလႂ်၊ လႄႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈသင်ၵမ်ႉၵႅတ်ႇ။ လိူၵ်ႈပၢႆးပၵ်းပိူင်လႄႈ ၽွင်းငမ်းဢၼ်ၵမ်ႉၵႅတ်ႇသုတ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၼ် မိူဝ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ သถานะၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ ဝန်ဆောင်ႈဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် ပေႃးမႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၼ်။
ၵူတ်းမၢႆႁႅင်းၵၢၼ်
ၵူတ်းမၢႆႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်ဢၼ်ၽႄၵၼ်၊ ၵုမ်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈဢိင်ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈ၊ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်၊ ၶၢဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵႃႈၸၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႇလူမ်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ social security၊ ၵၢၼ်တၢင်တူဝ်၊ ၶေႃႈငမ်းၵၼ်လႄႈၵၢၼ်ထုတ်ႇၵၢၼ်။ မၢႆမီႈမႃးတီႈၵူတ်းမၢႆလၢႆဢၼ် မိူၼ် Labour Organization Law၊ Settlement of Labour Dispute Law၊ Employment and Skill Development Law၊ Minimum Wage Law၊ Payment of Wages Law၊ Leave and Holidays Act၊ Factories Act၊ Shops and Establishments Act၊ Social Security Law လႄႈ Workmen's Compensation Act။ ၵူတ်းမၢႆဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈလႄႈၶဝ်ႈထိုင်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၵူတ်းမၢႆ မၵ်းမၼ်ႈၸွမ်းႁူင်းၵၢၼ်၊ ႁႅင်းၵၢၼ်၊ ၽၢႆႇလုပ်ငၢၼ်းလႄႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း။
ၵူတ်းမၢႆၶဝ်ႈမိူင်း
ၵူတ်းမၢႆၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵုမ်းထိင်းလွင်ႈၶဝ်ႈမိူင်း၊ ဝီႇသႃႇ၊ တီႈယူႇ၊ ၵၢၼ်၊ ပၢႆးပညာ၊ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ၊ တီႈယူႇထႃဝရ လႄႈ ၵၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်း။ ၽူႈၵွၼ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းၸၼ်ႉတိူင်း/ၸၼ်ႉဝဵင်းၵွၼ်းၵူႈ တမ်းၵူတ်းမၢႆၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၽွင်ႈ မီးၽွင်းယႂ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸႄႈမိူင်း/တိူင်း လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇၸိူဝ်းမီးပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸွမ်း။ ဝီႇသႃႇဢမ်ႇပၼ်သုၼ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ယူႇယၢဝ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၵမ်းလဵဝ်။ ဝီႇသႃႇ၊ တၢင်းၶဝ်ႈမိူင်း၊ လိၵ်ႈၶႂၢင်ႉယူႇ၊ ၵၢၼ်လူင်းသဵၼ်ႈမၢႆ လႄႈ ၵေႃႇသၢင်ႈၵၢၼ် တေလႆႈမႅၼ်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းၼၼ်ႉ။
ၵူတ်းမၢႆတၢင်းၽိတ်း
ၵူတ်းမၢႆတၢင်းၽိတ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈၵၢၼ်ၽိတ်း၊ ပုၼ်ႈၽွၼ်းပုၼ်ႈတူဝ်၊ လွင်ႈသိုပ်ႇသွပ်ႇ၊ လွင်ႈတတ်းသိၼ်၊ တၢမ်ႇ လႄႈ သုၼ်ႇၶွင်ၽူႈထုၵ်ႇႁႃႁွင်ႉ၊ ၽူႈထုၵ်ႇတႅပ်းတတ်းပၼ်တၢမ်ႇ လႄႈ ၽူႈလႆႈလွင်ႈယၢပ်ႇယဵၼ်း။ ပိူင်လူင်ႁူမ်ႈပႃး ပၵ်းပိူင် 2008 ဢၼ်မႄးၶိုၼ်းၼႂ်း 2020၊ Penal Code၊ Code of Criminal Procedure၊ Evidence Act လႄႈ ၵူတ်းမၢႆသီးသႅင်။ ပလိၵ်ႈ၊ ၽူႈတၢင်ႇလိူင်ႈ လႄႈ လုမ်းတတ်းသိၼ် ၸတ်းၵၢၼ်လိူင်ႈပၵ်းပိူင်တူဝ်ႈၵႂႃႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၶဝ်ႈထိုင် လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉပိူင်ၽႄၵၼ် လႄႈ ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၵူတ်းမၢႆတပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပိူင်တတ်းသိၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်ႈၸႅတ်ႈၸွမ်းၼႃႈလိၼ်။ လိူင်ႈပၢႆးလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း-ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵူဝ်၊ ဒစ်ၵျီတႄႇ၊ ယႃႈယႃ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၵူၼ်း၊ လုၵ်ႈႁၢင်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃး ၸၢင်ႈမီးပိူင်သီးသႅင်။
ၵႅတ်ႇၶႄၽူႈသိုဝ်ႉ
ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄၽူႈသိုဝ်ႉၶွင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပၼ်သုၼ်ႇၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶွင်ပုဂ်ႂႈ မိူဝ်ႈသိုဝ်ႉၶူဝ်း၊ ၸႂ်ႉၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁပ်ႉၶေႃႈၵမ်းၵူႈတၢင်း digital တီႈၵၢၼ်ၵႃႉလႄႈ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ Consumer Protection Law၊ Pyidaungsu Hluttaw Law No. 9/2019၊ ၵုမ်းၵၢၼ်လွတ်ႈၽေး၊ ၶေႃႈမုၼ်းမႅၼ်ႈ၊ လိၵ်ႈႁပ်ႉငိုၼ်း၊ ၶေႃႈတေႃႇၵၼ်၊ လၢႆးၵႄႈလႄႈ ၵၢၼ်ပၼ်ၵႃႈသၢႇ။ ၶေႃႈတေႃႇၵၼ်ၵမ်ႈၼမ်သူင်ႇလႆႈတီႈ Department of Consumer Affairs (DOCA)၊ သမ်ႉၵၢၼ် telecom လႄႈ ၶေႃႈၵဵဝ်ႇၵၢၼ်ၽၢႆႇၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၸၢင်ႈသူင်ႇၸူးၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၼၼ်ႉ။
ပၵ်းပိူင်ၵူၼ်းမိူင်း
ပၵ်းပိူင်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈင争ပၢႆးၵူၼ်းလႄႈၵပ်းသိုပ်ႇပၵ်းပိူင် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵူၼ်း၊ ၼႃႈႁိူၼ်း၊ ၶွမ်ႇပၼီႇ လႄႈၸုမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း။ ပၵ်းပိူင်ၸုမ်းၼႆႉၸႅၵ်ႇၽႄၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၵ်းပိူင်ၵူၼ်းမိူင်းၸုမ်းလဵဝ်တင်းသဵင်ႈ: ပၵ်းပိူင် Union၊ Act ၵဝ်ႇ၊ ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈထုင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းလုမ်းတြႃး လႄႈပၵ်းပိူင်ၸၢတ်ႈသႃသၼႃ/ပုဂ္ဂလိၵ်ႈ ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတေႃႇလွင်ႈၼၼ်ႉ။ လုမ်းတြႃး၊ လုမ်းလူင်းမၢႆ၊ ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ဢၼ်မီးၸိုင်ႈၸၢင်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းႁူဝ်ၶေႃႈ၊ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ၊ တီႈယူႇ လႄႈလိၵ်ႈလၢႆး။
VivAVia can make mistakes. Check important information.