အခွန်များ မြန်မာနိုင်ငံတွင်

ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေ ၂၀၂၆ သည် ဝင်ငွေခွန်ဥပဒေ၊ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ဥပဒေ၊ အထူးကုန်စည်ခွန်ဥပဒေ၊ အခွန်စီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေနှင့် မြန်မာတံဆိပ်ခေါင်းအက်ဥပဒေတို့နှင့်အတူ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီ ၁ ရက်တွင် အာဏာတည်ခဲ့သည်။ ပြည်တွင်းအခွန်များဦးစီးဌာန၊ အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာန၊ သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ၊ မြို့နယ်အခွန်ရုံးများ၊ အလတ်စားအခွန်ထမ်းများဆိုင်ရာရုံးများ (MTO) နှင့် အခွန်ထမ်းကြီးများဆိုင်ရာရုံးများ (LTO) တို့သည် မတူညီသော အုပ်ချုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်သည်။ ရှိပြီးသားအခွန်ထမ်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် တာဝန်သတ်မှတ်ထားသော အခွန်ရုံးနှင့် ဆက်သွယ်ရသည်။ ကုမ္ပဏီအသစ်သည် IRD အွန်လိုင်းမှတ်ပုံတင်စနစ်မှတစ်ဆင့် မှတ်ပုံတင်ပြီး အခွန်ထမ်းမှတ်ပုံတင်အမှတ် (TIN) ရယူကာ အီလက်ထရွန်နစ်ကြေညာလွှာစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်နှင့် အီလက်ထရွန်နစ်ငွေပေးချေမှုစနစ်ကို အသုံးပြုသည်။ အခွန်ထမ်းအသစ်တစ်ဦးချင်းသည် သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ်အခွန်ရုံးမှ စတင်ဆက်သွယ်လေ့ရှိသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအခွန်စီမံခန့်ခွဲရေးတွင် ကိုယ်တိုင်လာရောက်၊ စာတိုက်ဖြင့် သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်နစ်နည်းဖြင့် ကြေညာလွှာတင်နိုင်သည်။ LTO နှင့် MTO အခွန်ထမ်းများသည် အီလက်ထရွန်နစ်နည်းဖြင့် တင်သွင်းရမည်။ ကုမ္ပဏီအနေဖြင့် အွန်လိုင်းမှ ပထမဆုံးကြေညာလွှာတင်သူသည် မူရင်းလက်မှတ်ရေးထိုးထားသောစာရွက်စာတမ်းကိုလည်း သတ်မှတ်ထားသော အခွန်ရုံးသို့ ပေးပို့ရမည်။ အွန်လိုင်းပေးချေမှုတွင် အွန်လိုင်းအခွန်ပေးချေမှုအကောင့်ကို အသုံးပြုပြီး အလုပ်ရှင်များသည် လစာမှနုတ်ယူအခွန်အတွက် PAYE စီမံခန့်ခွဲမှုပေါ်တယ်ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အီလက်ထရွန်နစ်တင်သွင်းမှုအတွက် လက်ခံရရှိသည့်နေ့ကို ဌာနက လက်ခံသည့်နေ့ဟု သတ်မှတ်သည်။ အများပြည်သူရုံးပိတ်ရက်တွင် လက်ခံရရှိပါက နောက်ဆက်တွဲအလုပ်ရက်တွင် လက်ခံရရှိသည်ဟု သတ်မှတ်သည်။ ကိုယ်ပိုင်ဝင်ငွေခွန်သည် လစာ၊ အိမ်ငှားခ၊ အရင်းအနှီးအမြတ်နှင့် အခြားအခွန်ကျသင့်ဝင်ငွေတို့အပေါ် သက်ရောက်သည်။ နှစ်စဉ်လစာ MMK 4,800,000 သို့မဟုတ် ထို့ထက်နည်းပါက ကင်းလွတ်ခွင့်ရှိသည်။ နှစ်စဉ်လစာ MMK 4,800,000 ကျော်လျှင် တွက်ချက်ရာတွင် လစာစုစုပေါင်းကို အသုံးပြုသည်။ သက်ဆိုင်ရာသက်သာခွင့်များကို နုတ်ပြီးနောက် အဆင့်လိုက်နှုန်းများမှာ MMK 1 မှ 2,000,000 အထိ 0%၊ MMK 2,000,001 မှ 10,000,000 အထိ 5%၊ MMK 10,000,001 မှ 30,000,000 အထိ 10%၊ MMK 30,000,001 မှ 50,000,000 အထိ 15%၊ MMK 50,000,001 မှ 70,000,000 အထိ 20% နှင့် MMK 70,000,001 မှစ၍ 25% ဖြစ်သည်။ အခြေခံသက်သာခွင့်မှာ ဝင်ငွေအမျိုးအစားတစ်မျိုးစီ၏ 20% ဖြစ်ပြီး နှစ်စဉ်အများဆုံး MMK 10,000,000 အထိဖြစ်သည်။ အခြားသက်သာခွင့်များတွင် အတူနေမိဘတစ်ဦးစီအတွက် MMK 1,000,000၊ အိမ်ထောင်ဖက်အတွက် MMK 1,000,000၊ သားသမီးတစ်ဦးစီအတွက် MMK 500,000၊ သတ်မှတ်ချက်ပြည့်မီသော အသက်အာမခံပရီမီယံနှင့် အခွန်ထမ်း၏ လူမှုဖူလုံရေးထည့်ဝင်ငွေတို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ နေထိုင်သူမဟုတ်သော နိုင်ငံခြားသားသည် ပုဒ်မ ၆ သို့မဟုတ် ၆A သက်သာခွင့်များကို မရဘဲ လစာအပေါ် အဆင့်လိုက်နှုန်းဖြင့် အခွန်ကျသင့်သည်။ လစာတစ်မျိုးတည်းသာ ဝင်ငွေရှိသူအတွက် နှစ်စဉ်ကြေညာလွှာတင်ရန် သို့မဟုတ် ထိုလစာအတွက် TIN ရယူရန် မလိုဟု IRD လမ်းညွှန်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အလုပ်ရှင်၊ ရုံးအကြီးအကဲ သို့မဟုတ် ကုမ္ပဏီမန်နေဂျာက လစဉ် PAYE ကို နုတ်ယူပေးသွင်းရသည်။ အိမ်ငှားဝင်ငွေတွင် သီးခြားကြေညာလွှာနှင့် ပေးချေမှုစည်းမျဉ်းများရှိသည်။ မြေ၊ အဆောက်အအုံ သို့မဟုတ် အခန်းငှားရမ်းမှုဝင်ငွေအတွက် အခွန်နှစ်ကုန်ဆုံးပြီးနောက် သုံးလအတွင်း နှစ်စဉ်ကြေညာလွှာတင်ရသည်။ တစ်နှစ်အိမ်ငှားခ MMK 50,000,000 သို့မဟုတ် ထို့ထက်နည်းလျှင် ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန် မကျသင့်ပါ။ ထိုသတ်မှတ်ချက်ကျော်ပါက ငှားရမ်းသူက 5% ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်ကို ကောက်ခံပြီး သက်သာခွင့်နုတ်ပြီးနောက် ငှားရမ်းဝင်ငွေအပေါ် 10% ဝင်ငွေခွန်ကျသင့်သည်။ ရရှိလာသော ဝင်ငွေခွန်တောင်းခံလွှာကို ၂၁ ရက်အတွင်း ပေးချေရသည်။ ပစ္စည်းတစ်ခုကို ရောင်းချခြင်း၊ လဲလှယ်ခြင်း သို့မဟုတ် လွှဲပြောင်းခြင်းမှ ရရှိသောအမြတ်အပေါ် အရင်းအနှီးအမြတ်ခွန် ကျသင့်သည်။ နှုန်းမှာ မြန်မာကျပ်ငွေ သို့မဟုတ် ရရှိသည့်နိုင်ငံခြားငွေဖြင့် 10% ဖြစ်သည်။ ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းကြေညာလွှာကို ရက် ၃၀ အတွင်း တင်ရသည်။ တစ်နှစ်အတွင်း လွှဲပြောင်းထားသည့် ပစ္စည်းများ၏ စုစုပေါင်းတန်ဖိုး MMK 10,000,000 သို့မဟုတ် ထို့ထက်နည်းပါက အရင်းအနှီးအမြတ်ခွန် မကျသင့်ပါ။ စည်းကြပ်ထားသောအခွန်ကို ၂၁ ရက်အတွင်း ပေးချေရသည်။ ပစ္စည်းရယူမှု သို့မဟုတ် ရင်းမြစ်ကို ရှင်းပြမရပါက လက်ရှိ IRD လမ်းညွှန်တွင် ဖော်ပြထားသော မကြေညာဝင်ငွေနှုန်းများမှာ MMK 300,000,000 အထိ 3%၊ MMK 300,000,001 မှ 600,000,000 အထိ 5%၊ MMK 600,000,001 မှ 1,000,000,000 အထိ 10%၊ MMK 1,000,000,001 မှ 3,000,000,000 အထိ 15% နှင့် MMK 3,000,000,001 မှစ၍ 30% ဖြစ်သည်။ ရင်းမြစ်အထောက်အထားနှင့် ငွေကြေးခဝါချမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ကင်းလွတ်ချက်များသည် စည်းကြပ်မှုအပေါ် သက်ရောက်နိုင်သည်။ လုပ်ငန်းဝင်ငွေခွန်သည် ဥပဒေအရဖွဲ့စည်းပုံနှင့် လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအပေါ် မူတည်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မှတ်ပုံတင်ထားသောကုမ္ပဏီ၊ လစာမဟုတ်သောဝင်ငွေရသည့် နေထိုင်သူမဟုတ်သော နိုင်ငံခြားသား၊ MIC ခွင့်ပြုထားသောလုပ်ငန်းနှင့် နိုင်ငံပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် သက်သာခွင့်မနုတ်ဘဲ အသားတင်အမြတ်စုစုပေါင်း၏ 22% ပေးဆောင်ရသည်။ အခြေခံသမဝါယမမဟုတ်သော သမဝါယမသည် သက်ဆိုင်ရာသက်သာခွင့်များနုတ်ပြီးနောက် 22% ပေးဆောင်ရသည်။ ရန်ကုန်စတော့အိတ်ချိန်းတွင် စာရင်းဝင်သော အများပိုင်ကုမ္ပဏီသည် အသားတင်အမြတ်စုစုပေါင်း၏ 17% ပေးဆောင်ပြီး ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရှာဖွေရေး သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီသည် 25% ပေးဆောင်ရသည်။ ပါတနာရှစ်ပ်နှင့် အခြေခံသမဝါယမတို့သည် သက်သာခွင့်နုတ်ပြီးနောက် တစ်ဦးချင်းအဆင့်လိုက်နှုန်းကို အသုံးပြုသည်။ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုစတင်သည့် MSME အသစ်၊ အိမ်တွင်းမှုလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် အသေးစားစက်မှုလုပ်ငန်းသည် စတင်သည့်နှစ်အပါအဝင် သုံးနှစ်ဆက်တိုက်အတွင်း နှစ်စဉ်အသားတင်အမြတ် MMK 20,000,000 အထိ ကင်းလွတ်ခွင့်ရနိုင်သည်။ ထိုပမာဏကျော်သောအမြတ်ကို အခွန်ကောက်ခံနိုင်သည်။ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်သည် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်ရောင်းချမှု၊ တင်သွင်းမှု၊ ကုန်သွယ်မှုနှင့် ကင်းလွတ်ခွင့်မရသော ပြည်တွင်းဝန်ဆောင်မှုများအပေါ် ယေဘုယျအားဖြင့် 5% ကျသင့်သည်။ အခွန်တွက်ချက်အခြေခံမှာ သက်ဆိုင်ပါက အထူးကုန်စည်ခွန်အပါအဝင် ရောင်းရငွေ သို့မဟုတ် တင်သွင်းကုန်၏ ကုန်းပေါ်ရောက်တန်ဖိုးဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု၊ အခွန်ကျသင့်ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ကုန်သွယ်မှုတစ်ခုစီအတွက် နှစ်စဉ်သတ်မှတ်ချက်မှာ MMK 50,000,000 ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသောနှုန်းများတွင် အင်တာနက်ဝန်ဆောင်မှု 15%၊ SIM ကတ်ရောင်းချနှင့် အသက်သွင်းမှုတစ်ခုလျှင် MMK 20,000၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း 3%၊ ရွှေစင်နှင့် ရွှေလက်ဝတ်ရတနာ 3%၊ နှစ်ရှည်မြေငှားရမ်းမှု သို့မဟုတ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအစီအစဉ်အောက်ရှိ သတ်မှတ်ထားသော အခြေခံအဆောက်အအုံဆောက်လုပ်မှု၊ ပြုပြင်မှု သို့မဟုတ် ရောင်းချမှု 3% တို့ ပါဝင်သည်။ တင်ပို့သည့် ရေနံစိမ်းအပေါ် 5%၊ တင်ပို့သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားအပေါ် 8% နှင့် အခြားတင်ပို့ကုန်များအပေါ် 0% ကျသင့်ပြီး သက်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများအရ ကုန်သွင်းခွန်အဝင်ခွန်ကို ပြန်လည်ခုနှိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်အမ်းခြင်း ပြုနိုင်သည်။ ပညာရေး၊ အများပြည်သူသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ သတ်မှတ်ထားသော ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများ၊ အစိုးရဝန်ဆောင်မှုများနှင့် သံတမန်ရေးဝန်ဆောင်မှုများအပါအဝင် ဝန်ဆောင်မှုအမျိုးအစား ၃၄ ခုကို ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးထားသည်။ အဝင်ခွန်ခုနှိမ်ရန် သတ်မှတ်လက်မှတ်နှင့် ပုံစံများ၊ မှတ်ပုံတင်ထားသော အရောင်းအဝယ်ပြုသူတို့ လိုအပ်သည်။ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းခွန်အခွန်ထမ်းများသည် သုံးလပတ်နှင့် နှစ်စဉ်ပုံစံများ တင်ရသည်။ သုံးသပ်ထားသော တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများတွင် ၂၀၂၆-၂၇ သုံးလပတ်နောက်ဆုံးရက်အတိအကျကို မတွေ့ရပါ။ ၂၀၂၅-၂၆ ရက်စွဲများမှာ ၂၀၂၅ ဇူလိုင် ၃၁၊ ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ ၃၁၊ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ နှင့် ၂၀၂၆ ဧပြီ ၃၀ ဖြစ်သည်။ အထူးကုန်စည်ခွန်သည် စာရင်းသတ်မှတ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ကောက်ခံသော စားသုံးခွန်နှင့်ဆင်တူသည့် အခွန်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ စာရင်းတွင် စီးကရက်၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ ဆေးပြင်းလိပ်၊ အရက်၊ ဝိုင်၊ ဘီယာ၊ မော်တော်ယာဉ်၊ လောင်စာ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ သစ်နှင့် အခြားစာရင်းပါပစ္စည်းများ ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် စီးကရက်တစ်လိပ်လျှင် စျေးနှုန်းအဆင့်အလိုက် MMK 15၊ 28 သို့မဟုတ် 31၊ ဆေးရွက်ကြီး 60%၊ ဆေးပြင်းလိပ်တစ်လိပ်လျှင် MMK 3၊ မော်တော်ယာဉ်နှင့် အင်ဂျင်အမျိုးအစားအလိုက် 5%၊ 10%၊ 30% သို့မဟုတ် 50%၊ လောင်စာ 5% နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ 8% ဖြစ်သည်။ ပစ္စည်းအမျိုးအစား၊ စျေးနှုန်းအဆင့်၊ တင်ပို့မှုဆိုင်ရာသတ်မှတ်ချက်နှင့် အဝင်ခွန်ခုနှိမ်ခွင့်တို့အပါအဝင် အပြည့်အစုံစာရင်းကိုသာ အတည်ယူရမည်။ သတ်မှတ်ထားသောပေးချေမှုများမှ နုတ်ယူပြီး အခွန်အာဏာပိုင်ထံ ပေးသွင်းရသောအခွန် (WHT) ရှိသည်။ နေထိုင်သူနိုင်ငံသား သို့မဟုတ် နေထိုင်သူနိုင်ငံခြားသားအတွက် မူပိုင်ခ 10% နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဆောင်ရွက်သော တင်ဒါ၊ စာချုပ်၊ စျေးနှုန်းတင်ပြချက် သို့မဟုတ် ပြင်ပအပ်နှံထားသော ကုန်ပစ္စည်း၊ လုပ်ငန်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် 2% ဖြစ်သည်။ နေထိုင်သူမဟုတ်သော နိုင်ငံခြားသားအတွက် အတိုး 15%၊ မူပိုင်ခ 15% နှင့် တင်ဒါ သို့မဟုတ် စာချုပ်ပေးချေမှု 2.5% ဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းတွင် အကဲဖြတ်ခံရသော နေထိုင်သူမဟုတ်သည့် နိုင်ငံခြားသား၏ မှတ်ပုံတင်ထားသော မြန်မာဘဏ်ခွဲသို့ ပေးသည့်အတိုးနှင့် တင်ဒါ သို့မဟုတ် စာချုပ်အမျိုးအစားအတွက် တစ်ဦးချင်းပေးချေသူတို့တွင် WHT မကျသင့်ပါ။ MMK 500,000 သတ်မှတ်ချက်ကို ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွင်း စုစုပေါင်းအဖြစ် စစ်ဆေးသော်လည်း နိုင်ငံခြားငွေပေးချေမှုနှင့် နေထိုင်သူမဟုတ်သော နိုင်ငံသားထံ ပေးချေမှုတို့တွင် ပမာဏမရွေး သက်ဆိုင်သည်။ အစိုးရအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့အစည်းမှ နုတ်ယူပေးသွင်းသူသည် ထိုနေ့တွင်ပင် လွှဲပေးရပြီး အခြားသူများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ခုနစ်ရက်အတွင်း ပေးသွင်းရသည်။ နုတ်ယူသူက WHT လက်မှတ် ပတခ(ဝင)-၁၇ ကို မိတ္တူသုံးစောင်ဖြင့် ထုတ်ပေးသည်။ နေထိုင်သူများအတွက် WHT ကို နောက်ဆုံးအခွန်စည်းကြပ်မှုမှ ယေဘုယျအားဖြင့် ခုနှိမ်နိုင်ပြီး အခွန်စာချုပ်မရှိသော နေထိုင်သူမဟုတ်သူ၏ WHT သည် ယေဘုယျအားဖြင့် နောက်ဆုံးအခွန်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်း၊ ဗီယက်နမ်၊ ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံ၊ မလေးရှား၊ အိန္ဒိယ၊ စင်ကာပူ၊ လာအိုနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့နှင့် နှစ်ထပ်အခွန်ကောက်ခံမှုရှောင်ရှားရေးသဘောတူစာချုပ်များရှိသည်။ စာချုပ်အကျိုးခံစားခွင့်ရရန် သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်ပါ စည်းကမ်းချက်များ၊ နေထိုင်သူဖြစ်ကြောင်းအထောက်အထားနှင့် IRD သို့မဟုတ် အခွန်ရုံးလုပ်ငန်းစဉ် လိုအပ်သည်။ ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်အကောက်ဥပဒေအရ ဝင်ငွေအမျိုးအစားအလိုက် နိုင်ငံခြားအခွန်ခုနှိမ်ခွင့် ရရှိနိုင်သည်။ စာချုပ်ရှိခြင်းက ပြည်တွင်းကြေညာလွှာတင်ခြင်း သို့မဟုတ် WHT တာဝန်ကို အလိုအလျောက်ဖယ်ရှားမပေးပါ။ လုပ်ငန်းဝင်ငွေအတွက် စာချုပ်အခွန်သက်သာခွင့်ရရန် လက်ခံရရှိသူတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ အမြဲတမ်းလုပ်ငန်းတည်ရှိမှု မရှိကြောင်း အထောက်အထားလိုနိုင်သည်။ ၂၀၂၅ ဧပြီ ၁ မှ ၂၀၂၆ မတ် ၃၁ အထိ ၂၀၂၅-၂၆ အစီရင်ခံကာလအတွက် IRD နှစ်စဉ်ကြေညာလွှာနောက်ဆုံးရက်မှာ ၂၀၂၆ ဇွန် ၃၀ ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆-၂၇ နှစ်စဉ်နောက်ဆုံးရက်ကို သုံးသပ်ထားသော တရားဝင်ကြေညာချက်တွင် အတည်မပြုနိုင်သေးပါ။ သတ်မှတ်ထားသောပုံစံများတွင် မှန်ကန်ပြည့်စုံသောအချက်အလက်နှင့် အခွန်ထမ်း၏လက်မှတ် ပါဝင်ရမည်။ လိုအပ်ပါက ငွေပေးချေ၍ ပြင်ဆင်ပေးသူကလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးရသည်။ နောက်ကျတင်သွင်းပါက စည်းကြပ်မှုမပြီးမချင်း ပေးရန်ရှိသောအခွန်၏ 5% နှင့် တစ်လ သို့မဟုတ် တစ်လ၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုစီအတွက် 1% ပေါင်းထားသည့်ပမာဏ သို့မဟုတ် MMK 100,000 တို့အနက် ပိုများသည့်ပမာဏကို ဒဏ်ကြေးပေးရသည်။ ဥပဒေအရတောင်းခံသည့်ရက် သို့မဟုတ် အရစ်ကျပေးချေသတ်မှတ်ရက်ကို လွတ်သွားပါက မပေးရသေးသည့်အခွန်၏ 10% ကို နောက်ကျပေးချေဒဏ်ကြေးအဖြစ် ပေးရနိုင်သည်။ လုံလောက်သောအကြောင်းပြချက်ရှိပါက နောက်ဆုံးရက်မတိုင်မီ သက်တမ်းတိုးရန် တောင်းဆိုနိုင်သည်။ သက်ဆိုင်ရာအခွန်ကာလ၏ ကန့်သတ်ကာလသည် ခုနစ်နှစ်ကျော်နေပါက ထို့ထက်ပိုကြာနိုင်ပြီး၊ မဟုတ်ပါက အခွန်မှတ်တမ်းများကို ယေဘုယျအားဖြင့် အနည်းဆုံး ခုနစ်နှစ် သိမ်းဆည်းသင့်သည်။ ပိုပေးထားသည့်အခွန်ကို အထောက်အထားရှိပါက ပြန်အမ်းခြင်း၊ အခြားအကြွေးနှင့် ခုနှိမ်ခြင်း သို့မဟုတ် ကြိုတင်အခွန်အဖြစ် ရှေ့ဆက်သယ်ဆောင်ခြင်း ပြုနိုင်သည်။ သက်ဆိုင်ရာအခွန်ဥပဒေအရ အယူခံခွင့်ရှိသော်လည်း သုံးသပ်ထားသောစာရွက်စာတမ်းများတွင် အယူခံနောက်ဆုံးရက်အားလုံးကို မဖော်ပြထားပါ။ တံဆိပ်ခေါင်းခွန်နှင့် အကောက်ခွန်တို့သည် သတ်မှတ်ထားသော စာချုပ်စာတမ်းနှင့် အရောင်းအဝယ်များအပေါ် သက်ရောက်သည်။ IRD လမ်းညွှန်တွင် အိမ်ခြံမြေဝယ်ယူမှုစာချုပ်အတွက် စည်းကြပ်တန်ဖိုးအပေါ် စုစုပေါင်းတံဆိပ်ခေါင်းခွန် 4% ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အငှားစာချုပ်အတွက် တစ်နှစ်အထိ 0.5%၊ သုံးနှစ်အထိ ပျမ်းမျှငှားရမ်းခ၏ 0.5% နှင့် သုံးနှစ်ကျော်ပါက ပျမ်းမျှငှားရမ်းခ၏ 2% ဖြစ်သည်။ ရေရှည်ငှားရမ်းမှုနှင့် အမြဲတမ်းသက်တမ်းတိုးပုံစံများက တွက်ချက်မှုကို ပြောင်းလဲနိုင်ပြီး အငှားတံဆိပ်ခေါင်းခွန်ကို ငှားရမ်းသူက ပေးရသည်။ အစိုးရတင်ဒါ သို့မဟုတ် ဆောက်လုပ်ရေးစာချုပ်တွင် IRD FAQ အရ အများဆုံး MMK 150,000 ကန့်သတ်ချက်ဖြင့် 1% ကျသင့်သည်။ သက်ဆိုင်ရာစာချုပ်အမျိုးအစားကို အတိအကျသတ်မှတ်ရမည်။ အကောက်ခွန် သို့မဟုတ် သွင်းကုန်ခွန်နှင့် ကဏ္ဍဆိုင်ရာအခွန် သို့မဟုတ် မူပိုင်ခွန်များလည်း သက်ဆိုင်နိုင်သဖြင့် မတင်သွင်းမီ သို့မဟုတ် မပေးချေမီ ကုန်ပစ္စည်း၊ အရောင်းအဝယ်နှင့် တာဝန်ရှိအာဏာပိုင်ကို သတ်မှတ်ရမည်။