ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨੋਰੰਜਨ

ਨੇਪਾਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ, ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ, ਚੱਟਾਨ ਚੜ੍ਹਾਈ, ਰਾਫਟਿੰਗ, ਕਾਇਆਕਿੰਗ, ਕੈਨੋਇੰਗ, ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਿੰਗ, ਅਲਟ੍ਰਾਲਾਈਟ ਉਡਾਣਾਂ, ਪਹਾੜੀ ਸਾਈਕਲਿੰਗ, ਬੰਜੀ ਜੰਪਿੰਗ, ਕੈਨਿਓਨਿੰਗ ਅਤੇ ਗੋਲਫ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਵਰੇਸਟ, ਅੰਨਪੂਰਨਾ ਅਤੇ ਲਾਂਗਟਾਂਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਂਚਨਜੰਘਾ, ਡੋਲਪੋ, ਮਨਾਸਲੂ, ਮੁਸਤਾਂਗ, ਰਾਰਾ ਅਤੇ ਖਪਤੜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਵਿਰਾਸਤੀ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1,700 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਮਾ ਗ੍ਰੇਟ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਟ੍ਰੇਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੈਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਯਾਤਰਾ-ਯੋਜਨਾ, ਉਚਾਈ, ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਰੁੱਤ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੌਸਮ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਬੋਰਡ (NTB) ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ, ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਪਰਿਸ਼ਦ (NSC) ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਖੇਡ ਸੰਘ ਰਸਮੀ ਖੇਡ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। ਮਨੋਰੰਜਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕਲੱਬਾਂ, ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਇੱਕੋ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਕਾਠਮੰਡੂ ਦਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸਟੇਡੀਅਮ ਫੁੱਟਬਾਲ, ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਗਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 15,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੰਭਾਲ ਵਿਭਾਗ (DNPWC), ਪਾਰਕ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਰਕ ਦਾਖਲਾ ਪਰਮਿਟ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ; ਫੀਸ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਕੌਮੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। NTB ਫੀਸ ਸੂਚੀ ਦੇ ਆਮ ਉਦਾਹਰਨ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ NPR 100, SAARC ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ NPR 500 ਤੋਂ 1,500 ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਲਈ ਲਗਭਗ NPR 1,000 ਤੋਂ 3,000 ਹਨ; 10 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮੁਫ਼ਤ ਦਾਖਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਫੀਸ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਪਰਮਿਟ ਨਾਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਾ ਕਰੋ। ਧੋਰਪਾਟਨ ਨੇਪਾਲ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ NTB ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ-ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਯਾਤਰਾ-ਮਾਰਗਾਂ ’ਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਗਾਈਡ ਅਤੇ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ TIMS eCard ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। TIMS ਦਾ ਅਰਥ ਟ੍ਰੈਕਰਜ਼ ਇਨਫ਼ਰਮੇਸ਼ਨ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਪਰਮਿਟ ਹੈ; ਦੱਸੀ ਫੀਸ SAARC ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ NPR 1,000 ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਲਈ NPR 2,000 ਹੈ, ਯਾਤਰਾ ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ। ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਪਰਮਿਟ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿਭਾਗ ਜਾਂ ਨੇਪਾਲ ਪਰਬਤਾਰੋਹਣ ਸੰਘ ਰਾਹੀਂ ਰੌਇਲਟੀ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਹੀ ਯਾਤਰਾ-ਮਾਰਗ ਲਈ ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਟ੍ਰੇਲ ’ਤੇ ਇੱਕੋ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ (DoA) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਸਿੱਕਾ ਅਜਾਇਬਘਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਢੋਕਾ, ਪਾਟਨ, ਭਕਤਪੁਰ, ਗੋਰਖਾ, ਕਪਿਲਵਸਤੂ, ਨੁਵਾਕੋਟ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣਹਿਟੀ ਸਮੇਤ ਅਜਾਇਬਘਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਮਾਰਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਜਾਂ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਾਸਤੀ ਦਾਖਲਾ ਫੀਸ ਕੌਮੀਅਤ ਅਤੇ ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦਰਬਾਰ ਸਕਵੇਅਰ ’ਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ NPR 1,000 ਅਤੇ SAARC ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ NPR 500; ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੀ ਦੱਸੀ ਮਹਿਮਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਲਈ NPR 150, NPR 50 ਅਤੇ NPR 25 ਹਨ। ਚਿਤਵਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਫੀਸ NPR 2,000, NPR 1,000 ਅਤੇ NPR 150, ਨਾਲ 13% VAT ਹੈ। ਦਿੱਤੇ ਸਮਾਂ-ਸੂਚੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬਘਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਬੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ 10:30 ਤੋਂ 14:00 ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ੈਂ, ਤਿਹਾਰ, ਇੰਦਰ ਜਾਤਰਾ, ਛਠ, ਗਾਈ ਜਾਤਰਾ, ਤੀਜ ਅਤੇ ਜਨੈ ਪੂਰਨਿਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਾਰੀਖਾਂ ਬਿਕਰਮ ਸੰਬਤ ਜਾਂ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤਾਂ, ਪਹਿਰਾਵੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਜਲੂਸ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਭੀੜ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ। ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਿਲਪ, ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਮਾਸਕ, ਪਿੰਡ-ਦੌਰੇ, ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੈਰ, ਅਜਾਇਬਘਰ ਅਤੇ ਕਾਰਖ਼ਾਨੇ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਸਰ ਸਥਾਨਕ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ। ਹੋਮਸਟੇ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਪਿੰਡ-ਦੌਰੇ, ਭੋਜਨ ਅਨੁਭਵ, ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੈਰ, ਸਥਾਨਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਕਲਾ ਰਾਹੀਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਪਹੁੰਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਰਾਹੀਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਗੁਣਵੱਤਾ, ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਬੁਕਿੰਗ ਤਰੀਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਨਹੀਂ। ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਆਮਦਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 30% ਤੋਂ 50% ਸੰਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਨੁਸਾਰ ਬਫ਼ਰ-ਜ਼ੋਨ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ, ਜੈਵ-ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ, ਪੋਖਰਾ, ਜਨਕਪੁਰ, ਚਿਤਵਨ ਅਤੇ ਲੁੰਬਿਨੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਰਾਤਰੀ ਜੀਵਨ, ਕਲੱਬ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਦੌਰੇ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਹਨ। ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਾਖਲਾ ਕੀਮਤ, ਉਮਰ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਜਾਂ ਸਮਾਗਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ, ਆਯੁਰਵੇਦ, ਪੰਚਕਰਮ, ਧੁਨੀ-ਧਿਆਨ, ਗਰਮ ਚਸ਼ਮੇ, ਸੁਹਣੇ ਪਹਾੜੀ ਨਜ਼ਾਰੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣਾ ਦੇਖਣਾ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਤਿਤਲੀ ਨਿਰੀਖਣ, ਬਾਗ਼, ਚਿੜੀਆਘਰ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀ-ਸਵਾਰੀ ਵੀ ਹਨ। ਸੁਖ-ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਭਿਆਸ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੱਸਾਂ, ਮਿਨੀਬੱਸਾਂ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੱਸਾਂ, ਤਿੰਨ-ਪਹੀਆ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀਆਂ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਤਰਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਮੌਸਮ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਚਲਣ ’ਤੇ ਬਦਲਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਸਮਾਂ ਰੱਖੋ। ਰਜਿਸਟਰਡ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਹੋਟਲ, ਲੌਜ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਾਹਨ ਯੋਜਿਤ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਧਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਾੜੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਖਾਸ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 2,500 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤੀਬਰ ਪਹਾੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਜੋਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੌਣ ਵਾਲੀ ਉਚਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 300 ਤੋਂ 500 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਧੂ 1,000 ਮੀਟਰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਮਗਰੋਂ ਆਰਾਮ ਦਾ ਦਿਨ ਰੱਖੋ। ਲੱਛਣ ਵਿਗੜਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੋ। ਮੌਸਮੀ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕੇਂਦਰ ਪੇਰੀਚੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4,250 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਮਨਾਂਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3,550 ਮੀਟਰ ’ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਟੂਰਿਸਟ ਪੁਲਿਸ ਕਾਠਮੰਡੂ ਘਾਟੀ ਅਤੇ ਪੋਖਰਾ ਵਿੱਚ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਹੈ; ਟੂਰਿਸਟ ਪੁਲਿਸ ਹਾਟਲਾਈਨ 1144, ਨੇਪਾਲ ਪੁਲਿਸ 100 ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫ਼ਿਕ ਸਹਾਇਤਾ 103 ਹੈ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤ, ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਮਿਆਰ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।