নেপালত বিদ্যালয়

নেপালত বিদ্যালয় শিক্ষা সাধাৰণতে সম্পূৰ্ণ চাৰি বছৰ বয়সৰ পৰা ECED/PPE-ৰে আৰম্ভ হয়, তাৰ পিছত প্ৰথম শ্ৰেণী। মৌলিক শিক্ষাত নিম্ন মৌলিক ১–৫ শ্ৰেণী আৰু উচ্চ মৌলিক ৬–৮ শ্ৰেণী আছে। মাধ্যমিক শিক্ষাত ৯–১০ আৰু ১১–১২ শ্ৰেণী থাকে; ইয়াক প্ৰায়ে 10+2 গাঁথনি বোলা হয়। জাৰ্মান Gymnasium, Realschule, Gesamtschule বা Berufsschule-ৰ সৈতে নেপালৰ পোনপটীয়া স্থানীয় সমতুল্য নাই; সেয়ে বিদ্যালয়ৰ প্ৰকাৰ নেপালৰ নিজা শ্ৰেণীবিভাজনেৰে বুজিব লাগে। সমাজ বা ৰাজহুৱা বিদ্যালয়ক ৰাষ্ট্ৰই সহায় কৰে। প্ৰতিষ্ঠানিক বিদ্যালয় হৈছে ন্যাস বা কোম্পানী আইন অনুসৰি চলোৱা ব্যক্তিগত বিদ্যালয়; সাধাৰণতে অভিভাৱকৰ মাচুলে ইয়াৰ খৰচ বহন কৰে। ধৰ্মীয় বিদ্যালয়ৰ ভিতৰত মাদ্ৰাছা, গুম্বা বা বিহাৰ, আৰু আশ্ৰম বা গুৰুকুল থাকিব পাৰে। প্ৰযোজ্য মানদণ্ড পূৰণ কৰিলে সেইবোৰে আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি লাভ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা-ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। ঘৰৰ ওচৰৰ বিদ্যালয়ত স্থান পোৱাটো আইনী অধিকাৰ, কিন্তু কেৱল একেটা নিৰ্দিষ্ট এলেকাৰ ব্যৱস্থা কঠোৰভাৱে প্ৰযোজ্য বুলি প্ৰমাণ নাই। ভৰ্তি উপলব্ধ থাকিলে পৰিয়ালে আন বিদ্যালয় বাছিব পাৰে; প্ৰতিষ্ঠানিক বিদ্যালয়ে আইনগতভাৱে সীমিত বাছনি আৰু ভৰ্তিৰ নিয়ম প্ৰয়োগ কৰিব পাৰে। মৌলিক শিক্ষাত ভৰ্তি সাধাৰণতে অস্বীকাৰ কৰিব নোৱাৰি। ৰাষ্ট্ৰই সম্পূৰ্ণ চাৰি বছৰ বয়সৰ পৰা সম্পূৰ্ণ তেৰ বছৰ হোৱাৰ আগলৈকে শিশুৰ বাধ্যতামূলক উপস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। এই দায়িত্ব মৌলিক শিক্ষা, নিয়মীয়া উপস্থিতি আৰু মৌলিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাত প্ৰযোজ্য; ই স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে সকলো মাধ্যমিক শিক্ষালৈ বিস্তৃত নহয়। স্থানীয় পৰ্যায়ৰ চৰকাৰৰ বাধ্যতামূলক আৰু বিনামূলীয়া মৌলিক তথা মাধ্যমিক শিক্ষাৰ পৰিচালনা, বিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ, স্থানীয় পাঠ্যক্ৰম আৰু সহায় কাৰ্যকৰী কৰাৰ মূল দায়িত্ব আছে। বিদ্যালয়ে ভৰ্তি, পাঠদান আৰু আভ্যন্তৰীণ মূল্যায়ন চায়। ফেডাৰেল শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ে নীতি, আইন, মানদণ্ড, ৰাষ্ট্ৰীয় পাঠ্যক্ৰম আৰু শিক্ষক-মান নিৰ্ধাৰণ কৰে। পাঠ্যক্ৰম বিকাশ কেন্দ্ৰই (CDC) পাঠ্যক্ৰম আৰু পাঠ্যপুথি বিকশিত কৰে; শিক্ষা আৰু মানৱ সম্পদ বিকাশ কেন্দ্ৰই (CEHRD) কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু শিক্ষক প্ৰশিক্ষণত সহায় কৰে; ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষা ব’ৰ্ডে (NEB) ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষা পৰিচালনা কৰে। প্ৰদেশে শিক্ষা-সমৰ্থন আৰু সমন্বয় কৰে। আইনী কাঠামোৰ ভিতৰত ৰাষ্ট্ৰই দিয়া মৌলিক আৰু মাধ্যমিক শিক্ষা বিনামূলীয়া। বিনামূলীয়া ঘোষণা কৰা শিক্ষাৰ বাবে সমাজৰ বিদ্যালয়ে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পৰা মাচুল ল’ব নোৱাৰে, কিন্তু পৰিয়ালে ইউনিফৰ্ম, যাতায়াত, অতিৰিক্ত সামগ্ৰী বা বিদ্যালয়-সম্পৰ্কীয় আন সেৱাৰ বাবে খৰচ কৰিব পাৰে। প্ৰতিষ্ঠানিক বিদ্যালয়ে সাধাৰণতে টিউচন মাচুল লয় আৰু সেৱাৰ বাবে পৃথক ধন ল’ব পাৰে। ৰাজহুৱা বিদ্যালয়ে বিনামূলীয়া পাঠ্যপুথি দিয়ে। স্থানীয় পৰ্যায়ে দৰিদ্ৰ পৰিয়ালৰ শিশুক বহী, কলম আৰু আন সামগ্ৰী দিব পাৰে। বৃত্তি আৰু প্ৰৰোচনামূলক সহায় দলিত শিশু, ছোৱালী, অসুবিধাগ্ৰস্ত গোট আৰু প্ৰতিবন্ধী শিশুক লক্ষ্য কৰে। ব্ৰেইল আৰু সাংকেতিক ভাষাৰ সহায় আইনীভাৱে প্ৰদান কৰা হয়। বিদ্যালয়ৰ আহাৰ আৰু বিদ্যালয় পুষ্টি কাৰ্যসূচী কাৰ্যসূচী আৰু স্থানীয় কাৰ্যকৰীকৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে; দেশজুৰি একে ধৰণে নিশ্চিত যাতায়াত বা যত্ন-সেৱা নাই। শিক্ষা চৌতাৰিয়ে ৰাষ্ট্ৰৰ বিনামূলীয়া ডিজিটেল শিক্ষা-সেৱা দিয়ে। ৰাষ্ট্ৰীয় পাঠ্যক্ৰম কাঠামো २०७६ আৰু শ্ৰেণী তথা বিষয়-নিৰ্দিষ্ট CDC পাঠ্যক্ৰমে ৰাষ্ট্ৰীয় মূল বিষয়ৰ সৈতে স্থানীয় পাঠ্যক্ৰম সংযোগ কৰে। বিদ্যালয় আৰু অঞ্চল অনুসৰি নেপালী, ইংৰাজী আৰু স্থানীয় ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। বিশেষকৈ ECED-ৰ পৰা তৃতীয় শ্ৰেণীলৈ মাতৃভাষা আৰু বহুভাষিক পাঠদান অনুমোদিত আৰু সুৰক্ষিত। বিদ্যালয়ে নিয়মীয়া আনুষ্ঠানিক শ্ৰেণীকোঠাৰ পাঠদান, বিদ্যালয়ভিত্তিক শিক্ষণ-সহায়, গঠনমূলক মূল্যায়ন আৰু পৰ্যায়ক্রমিক মূল্যায়ন দিয়ে। অষ্টম শ্ৰেণীৰ মূল্যায়ন স্থানীয় পৰ্যায়ৰ মৌলিক স্তৰৰ পৰীক্ষা (BLE)-ৰে হয়। দশম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে মাধ্যমিক শিক্ষা পৰীক্ষা (SEE) দিয়ে; দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে NEB পৰীক্ষা দি বিদ্যালয় সমাপ্তিৰ প্ৰমাণপত্ৰ পায়। অষ্টম শ্ৰেণীৰ পিছত সাধাৰণতে নৱম শ্ৰেণীলৈ যায়; SEE-ৰ পিছত একাদশ–দ্বাদশ শ্ৰেণী চলাই যাব পাৰে বা কাৰিকৰী/বৃত্তিমূলক পথ বাছিব পাৰে। দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ পিছত উচ্চ শিক্ষা সম্ভৱ, কিন্তু সেয়া পৃথক শিক্ষা-ক্ষেত্ৰ।