Temel yasal çerçeve 2/2014 sayılı Kanun, 4/2023 sayılı Kanun dâhil değişiklikler, 276/1969 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki vatandaşlık kuralları ve 128/2025 sayılı Karara dayalı güncel giriş uygulamalarını içerir. İçişleri Bakanlığı ve Göç ve Pasaportlar Müdürlüğü (DoIP), valilik şubeleri ve sınır merkezleriyle birlikte göç işlerinin çoğunu yürütür. Dışişleri ve Gurbetçiler Bakanlığı Suriye temsilcilikleri aracılığıyla vize verir; Çalışma Bakanlığı ise yabancı işçi istihdamını onaylar. Giriş ve çıkış belirlenmiş limanlardan yapılır. Bir Suriye temsilciliği veya sınırdaki DoIP merkezi tarafından verilen vize ülkeye kabulü kendiliğinden garanti etmez; sınır makamlarının da girişi onaylaması gerekir. Transit ve çalışma vizeleri bakanlık kurallarına tabidir. Mağrip ülkelerinden gelen ziyaretçiler için genel yerel kefil zorunluluğu 2026'da resmen reddedilmiştir; yine de yolcular yola çıkmadan önce uyruklarına, seyahat amaçlarına ve sınır kapısına ilişkin güncel koşulları doğrulamalıdır. Suriye'de kalmayı planlayan yabancı uyruklu kişi 15 gün içinde DoIP'ye şahsi beyan sunmalıdır. Başka bir valiliğe taşınma 3 gün içinde, kayıp pasaport ise bir hafta içinde bildirilmelidir. Oteller ve ev sahipleri genellikle 3 gün içinde bildirim yapmakla yükümlüdür. Olağan kanıtlar arasında pasaport veya tanınan ikamesi, vize, belirtilen kalış amacı ve mali yeterlilik kanıtı bulunur. İkamet izni onaylanan amaca bağlıdır. Amacı değiştirmek için İçişleri Bakanlığından onay gerekir; izin yenilenmediği sürece süresi dolduğunda kişinin ülkeden ayrılması genel olarak gerekir. Özel ikamet 5 yıl, olağan ikamet 3 yıl, geçici ikamet 1 yıl ve turist ikameti en çok 3 ay sürebilir. Çalışma izni, Çalışma Bakanlığının onayından sonra en çok 1 yıl sürebilir. İzin sahibinin yanında yaşayan eş ve reşit olmayan çocukları, geçerli kurallar kapsamında izin sahibinin ikamet statüsünden yararlanabilir. Geçici ikamet; onaylı öğrencileri, bilim insanlarını, sanatçıları, iş insanlarını, destekleyici kanıtları olan mültecileri, Suriyeli kadınların kocalarını, Suriyeli erkeklerin eşlerini, hastaları, aile ziyaretçilerini, yatırımcıları, mülk sahiplerini ve kamu yararı nedeniyle Müdürün onay verdiği durumları kapsayabilir. Düzenli ikamet; örneğin Suriye'de doğup fiilen en az 3 yıl kalmış kişilere, Suriyeli bir kadının çocuğuna veya en az 5 yıl yasal kalmış kişilere verilebilir. Özel ikamet en az 15 yıllık fiilî yasal kalıştan sonra, ya da ulusal ekonomiye, bilime, kültüre veya teknolojiye değerli katkı veya istisnai hizmetle birleştirilmiş 5 yıllık kalıştan sonra verilebilir. Süresiz ikamet adıyla ayrı bir statü bulunduğuna dair kanıt yoktur; yenilenebilir 5 yıllık özel ikamet en yakın eşdeğerdir, ancak uzun süreli kalıştan otomatik geçiş sağlamaz. Suriye 1951 Mülteci Sözleşmesi'ne veya 1967 Protokolü'ne taraf değildir ve sağlanan araştırmada ulusal sığınma yasası tespit edilmemiştir. Koruma arayan Suriyeli olmayan kişilerin kayıt ve belgelendirmesini yalnızca UNHCR yürütür. Gönüllü kayıt Şam, Halep, Tartus, Humus ve Kamışlı'da yapılabilir; ardından dosya incelemesi ve mülteci statüsü belirlemesi gelir. Kayıt ve UNHCR hizmetleri ücretsizdir; ancak UNHCR kimlik kartı veya sığınma dosyası Suriye makamlarından alınması gereken ikamet izninin yerini tutmaz. Pasaport veya ulusal kimlik belgesi, nüfus kayıtları, kaçışın yazılı anlatımı ve aile belgeleri istenebilir; bilgiler eksiksiz ve doğru olmalıdır. Savaşçılar bu koruma sürecinden hariç tutulur. Göç hizmetleri durduğunda uygulama aksayabilir; ikamet yokluğu polise, mahkemelere ve nüfus kaydına erişimi kısıtlayabilir. Göçmenlik statüsü için özel bir uyum kursu veya sınavı bulunduğuna dair kanıt yoktur. Onaylanan amaçla uyumlu yasal kalış temel önemini korur. Olağan vatandaşlığa kabul için Arapça okuma ve yazma gerekir. Vatandaşlık yasasına göre Suriye vatandaşlığı esas olarak Suriyeli babadan geçer ve Suriye'de doğmak genellikle tek başına vatandaşlık sağlamaz. İstisnalar arasında bilinmeyen veya vatansız ebeveynlerin çocukları, terk edilmiş bebekler, doğumda başka vatandaşlığı olmayanlar ve Suriye kökenli bazı kişiler bulunur. Olağan vatandaşlığa kabul; İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine çıkarılan kararnameyi, yazılı başvuruyu, en az 18 yaşında olmayı, kesintisiz 5 yıl yasal ikameti, sağlıklı olmayı, iyi hâli, engelleyici mahkûmiyet bulunmamasını, yararlı bir mesleği veya meşru geçim kaynağını ve Arapça okuryazarlığını gerektirir. Arap vatandaşları, vatandaşlığa kabul edilmiş bir ebeveynin yetişkin çocukları ve bazı yabancı eşler için ek kurallar geçerlidir. Doğrulanmış bir yatırım yoluyla vatandaşlık programı yoktur. Vatandaşlık uyuşmazlıkları Devlet Konseyinin yetki alanındadır. İçişleri Bakanlığı giriş yasaklarını, yasak listesinden çıkarma prosedürlerini ve sınır dışı işlemlerini denetler. Daha önce sınır dışı edilen kişinin geri dönmek için genellikle İçişleri onayı alması gerekir. Sağlanan araştırma, giriş veya sınır dışı kararlarına karşı genel bir yargısal itiraz sürecini bağımsız olarak doğrulamamaktadır; bu nedenle belirli olayda kullanılabilecek itiraz veya inceleme yolu teyit edilmelidir. İzin aşımı, 6 aya kadar günlük 100 SYP para cezasına yol açabilir; ödenmeyen veya geciken durumlar üst makamlara aktarılır. 6 ayı aşan izin aşımı 1-6 ay hapis ve 25.000-50.000 SYP para cezası doğurabilir. Yasa dışı giriş veya çıkış 1-5 yıl hapis ve 5.000.000-10.000.000 SYP para cezası gerektirebilir. Çalışma veya ikamet ihlalleri 1-6 ay hapis, 50.000-100.000 SYP para cezası, sınır dışı edilme ve genel olarak 3 yıllık geri dönüş yasağıyla sonuçlanabilir. Yasal ikamet kartı ücretleri geçici ikamet için 5.000 SYP, düzenli ikamet için 10.000 SYP, özel veya çalışma ikameti için 15.000 SYP'dir. Kart geçerlilik süresince giriş ve çıkış vize ücretlerini kapsar. Mülteciler, eşler ve reşit olmayan çocuklar bir defalık muafiyet alabilir. Diğer giriş, çalışma ve çıkış ücretleri bakanlık tarifeleriyle belirlenir ve para koşullarına göre değişebilir. 2025'teki bir af, kişinin 45 gün içinde statüsünü düzenlemesi koşuluyla 6 aya kadarki bazı ikamet ihlallerini kapsadı. Hizmet kesintisi nedeniyle uzatmalar 2025'te aylarca geçici olarak durduruldu; ayrıca iki af bildirildi. Ulusal DoIP çerçevesi hükümet kontrolündeki bölgelerde geçerlidir; ancak valilik düzeyindeki uygulama değişir. SDG yönetimindeki bölgelerde hizmetlere erişim için yerel ikamet izni ve mahalle konseyi kaydı gerekebileceği bildirilmektedir; bunların yasal tanınması ve ulusal sistemle eşgüdümü değişkendir. Dolayısıyla yetkili makam, belge ve prosedür; kalınan bölgenin yanı sıra uyruğa, amaca, koruma statüsüne ve planlanan ikamet süresine bağlıdır.
Suriye'de Göç Hukuku
Suriye göç hukuku ülkeye girişi, ikameti, işle bağlantılı göçü, aile bağına dayalı kalışı, koruma süreçlerini, vatandaşlığı ve sınır dışı edilmeyi düzenler. Giriş için genellikle geçerli pasaport veya tanınan ikamesi, uygun vize ve belirlenmiş sınır kapısında onay gerekir. Yabancı uyruklular izin verilen giriş süresinden uzun kalacaksa ikamet izni almalıdır; mülteciler ve sığınma arayanlar için ayrı bir UNHCR kayıt süreci vardır ve bu kayıt tek başına Suriye ikameti sağlamaz.
VivAVia can make mistakes. Check important information.