Тажикстандын айлана-чөйрөсү жаратылышты да, адам жашаган чөйрөнү да камтыйт. Жаратылышка Тянь-Шань, Гиссар-Алай жана Памир тоо кыркаларындагы тоо этектери, дарыялардын жайылмалары, токойлор, талаалар, альп шалбаалары, бийик тоолуу чөлдөр, мөңгүлөр жана көлдөр кирет. Өлкөнүн аймагынын 21,6%ын корголуучу аймактар түзөт. Бул экосистемалар суу, жайыт жана айыл чарба ресурстарын, ошондой эле жапайы жаныбарлардын жашоо чөйрөсүн камсыздайт; мөңгүлөр менен кар талаалары ылдыйкы агымдагы суунун болушуна таасир этет. Күнүмдүк жашоо чөйрөсү суу, энергия жана жылытуу кызматтарынын ишенимдүүлүгүнө, абанын сапатына, таштанды чогултууга, жашыл аймактарга, жеткиликтүүлүккө жана коомдук катышууга жараша болот. Шаарлар менен айыл жерлеринде жана аймактар арасында шарттар айырмаланат. Кышында энергия тартыштыгы жылытууга жана үй тиричилигине таасир этиши мүмкүн; калк жыш жайгашкан айрым жерлерде абанын булганышы да практикалык көйгөй. Экологиялык коркунучтарга Тажикстандын тоолуу географиясы да таасир этет. Жер титирөө, суу ташкыны, жер көчкү, кар көчкү жана мөңгүгө байланыштуу окуялар турак жайларга, жолдорго, айыл чарба жерлерине, суу тутумдарына жана башка инфраструктурага зыян келтириши мүмкүн. Ошондуктан баалоодо табигый шарттарды да, белгилүү бир жерде жеткиликтүү кызматтарды да эске алуу керек. Мисалы, тоолуу конуш кар көчкү же жер көчкү коркунучуна туш болушу мүмкүн, ал эми калк жыш шаар аймагында абанын булганышы, таштанды жана жашыл аймактардын тартыштыгы көбүрөөк маселе болушу мүмкүн.
Тажикстандагы айлана-чөйрө
Тажикстандын айлана-чөйрөсүнө тоо экосистемалары жана суу, энергия, жылытуу, аба, таштанды кызматтары, жашыл аймактар менен коомдук коопсуздук түзгөн күнүмдүк шарттар кирет. Өлкөнүн болжол менен 93%ы тоолуу; табигый системалар суу менен камсыздоону, айыл чарбасын, мал жаюуну, биологиялык ар түрдүүлүктү жана климатка туруктуулукту колдойт. Кызматтарга жетүү жана коркунучтарга кабылуу шаарларда, айыл жерлеринде жана аймактарда кыйла айырмаланат.
VivAVia can make mistakes. Check important information.