თურქეთის რესპუბლიკაში კულტურა ყოველდღიური და საზოგადოებრივი ცხოვრების მრავალ მხარეს აერთიანებს. ცხოვრების ეტაპებია დაბადება, სკოლაში სიარული, მუშაობა, ქორწინება, შვილების აღზრდა, ასაკოვან ნათესავებზე ზრუნვა და გლოვა. ისტორია გვეხმარება გავიგოთ ადგილები, ინსტიტუტები, ოჯახური მოგონებები, საკვები და საზოგადოებრივი დებატები. ხელოვნება მოიცავს ტრადიციულ ხელსაქმეს, მაგალითად ებრუს მარმარილოსებრ ქაღალდზე ხატვას, ჩინის კერამიკას, მინიატურულ მხატვრობას, ჰათის კალიგრაფიას, თეზჰიბის ორნამენტულ მოხატვასა და კილიმების ქსოვას, ასევე მუსიკას, კინოს, დიზაინსა და თანამედროვე შემოქმედებას. რელიგია გავლენას ახდენს ღვთისმსახურებაზე, დღესასწაულებზე, საკვებზე, ჩაცმულობაზე, ქველმოქმედებასა და ოჯახურ წეს-ჩვეულებებზე, თუმცა პირადი რწმენა და საზოგადოებრივი პრაქტიკა განსხვავდება. თურქული ადმინისტრაციის, განათლების, მედიისა და ყოველდღიური მომსახურების ძირითადი ენაა; მასთან ერთად არსებობს რეგიონული მეტყველება, უმცირესობათა ენები, ჟესტური ენა და უცხო ენები. ტრადიციებია ოჯახებში სტუმრობა, სტუმართმოყვარეობა, ჩაი და ყავა, ბაირამის წეს-ჩვეულებები, ქორწილები, საერთო სუფრები და რეგიონული დღესასწაულები. ოჯახური კავშირები, უბნები, სკოლები, სამუშაო ადგილები, მუნიციპალიტეტები და ასოციაციები აყალიბებს ადამიანების თანამშრომლობასა და ურთიერთობებს. ერთ რეგიონში, თაობაში ან ოჯახში გავრცელებული წესი სხვაგან შეიძლება უცნობი ან ნაკლებად მნიშვნელოვანი იყოს; ადამიანები კი მემკვიდრეობით მიღებულ პრაქტიკებს პირად არჩევანსა და თანამედროვე ქალაქურ ცხოვრებას უთავსებენ.
კულტურა თურქეთის რესპუბლიკაში
თურქეთის რესპუბლიკის კულტურა მოიცავს ცხოვრების წესს, საერთო მოგონებებს, შემოქმედებით საქმიანობას, რწმენას, ენას, ტრადიციებსა და ოჯახებისა და თემების ურთიერთობებს. მასზე აისახება ანატოლიური, ბიზანტიური, სელჩუკური, ოსმალური და რესპუბლიკური ისტორია, ასევე რეგიონული, ქალაქური და სოფლის გამოცდილება. წეს-ჩვეულებები განსხვავდება რეგიონის, თაობის, რწმენის, ოჯახის და პირადი არჩევანის მიხედვით, ამიტომ არც ერთი პრაქტიკა ყველას არ წარმოადგენს.
თურქეთის რესპუბლიკის კულტურა აღიქვით მრავალფეროვან კონტექსტად და არა ქცევის უცვლელ ჩამონათვალად. როცა წესი გავლენას ახდენს ოჯახურ ღონისძიებაზე, სამუშაო ადგილზე, სკოლაში, რელიგიურ გარემოში ან უბანში ურთიერთობაზე, ვარაუდის ნაცვლად გაარკვიეთ ადგილობრივი და პირადი მოლოდინები. პატივისცემით გამოხატული ცნობისმოყვარეობა და მოქნილობა ამცირებს გაუგებრობას და პირადი არჩევანის ადგილსაც ტოვებს.
ცხოვრების ეტაპები
თურქეთის რესპუბლიკაში ცხოვრების ეტაპებზე გავლენას ახდენს ოჯახური კავშირები, განათლება, სამუშაო, რელიგია, ადგილობრივი წეს-ჩვეულებები და ცვალებადი ურბანული ცხოვრება. მნიშვნელოვან ეტაპებს შორისაა დაბადება, სკოლაში სიარული, მუშაობის დაწყება, ქორწინება, შვილების აღზრდა, უფროსი ნათესავების მოვლა და გლოვა. ადამიანები საერთო წეს-ჩვეულებებს პირად არჩევანთან სხვადასხვა გზით აერთიანებენ.
ისტორია
თურქეთის რესპუბლიკის ისტორია ანატოლიის ცივილიზაციებს, ბიზანტიურ და სელჩუკურ მმართველობას, ოსმალეთის იმპერიასა და თანამედროვე რესპუბლიკას აერთიანებს. ეს ფენები გავლენას ახდენს ადგილებზე, ენაზე, საკვებზე, ინსტიტუტებზე, ოჯახურ მეხსიერებასა და საჯარო დებატებზე. ფართო ხედვა გვეხმარება გავიგოთ, რატომ აქვს თურქეთს ბევრი რეგიონული იდენტობა და ისტორიული მინიშნება.
ხელოვნება
თურქეთის რესპუბლიკაში ხელოვნება მოიცავს ტრადიციულ ხელობას, რელიგიურ და სამეფო კარის ხელოვნებას, ხალხურ ფორმებს, არქიტექტურას, მუსიკას, კინოს, დიზაინსა და თანამედროვე შემოქმედებას. ცნობილ პრაქტიკებს შორისაა ebru-ს მარმარილოსებრი მოხატვა, çini-ს კერამიკა, minyatür-ის მხატვრობა, hat-ის კალიგრაფია, tezhip-ის ორნამენტული მოხატვა და kilim-ის ქსოვა. ხელოვანები მემკვიდრეობით მიღებულ ტექნიკებს ახალ მასალებსა და თანამედროვე იდეებს უთავსებენ.
რელიგია
თურქეთის რესპუბლიკაში რელიგიურ ცხოვრებაზე ძირითადად ისლამი ახდენს გავლენას, თუმცა ქვეყანაში ცხოვრობენ ალევიტები, ქრისტიანები, ებრაელები, სხვა რელიგიური ჯგუფების წარმომადგენლები და არარელიგიური ადამიანები. რელიგიური ცხოვრება ვლინდება ღვთისმსახურებაში, დღესასწაულებში, ოჯახურ წეს-ჩვეულებებში, საკვებში, ჩაცმულობაში, ქველმოქმედებასა და საჯარო დაწესებულებებში, მაგრამ პრაქტიკა მნიშვნელოვნად განსხვავდება. რესპუბლიკა სეკულარული სახელმწიფოა, ამიტომ პირადი რწმენა და საჯარო პრაქტიკა ერთი და იგივე არ არის.
ენა
თურქეთის რესპუბლიკის მთავარი ენაა თურქული, ანუ Türkçe; მას იყენებენ სახელმწიფო მართვაში, განათლებაში, მედიასა და ყოველდღიური მომსახურების უმეტესობაში. თურქული ლათინურ ანბანს იყენებს და სიტყვის ფუძეებზე დაბოლოებების დამატებით მრავალ მნიშვნელობას ქმნის. რეგიონული მეტყველება, უმცირესობათა ენები, ჟესტური ენა და უცხო ენებიც ქვეყნის ენობრივი ცხოვრების ნაწილია.
ტრადიციები
თურქეთის რესპუბლიკაში ტრადიციები აერთიანებს ოჯახურ სტუმრობას, სტუმართმოყვარეობას, საკვებს, დღესასწაულებს, ქორწილებს, სამეზობლო ცხოვრებასა და ადგილობრივ ხელობას. გავრცელებული მაგალითებია bayram-ზე სტუმრობა, თურქული ყავა და ჩაი, kına gecesi, sünnet-ის აღნიშვნა და საერთო სუფრები. წეს-ჩვეულებები ცოცხალი პრაქტიკაა, ამიტომ ისინი რეგიონის, რწმენის, თაობისა და ოჯახის მიხედვით განსხვავდება.
თანაცხოვრება
თურქეთის რესპუბლიკაში თანაცხოვრება ორგანიზებულია ოჯახური ქსელების, უბნების, სამუშაო ადგილების, სკოლების, მუნიციპალიტეტების, ასოციაციებისა და საერთო საჯარო სივრცეების გარშემო. სოციალური კავშირების ასახსნელად გამოდგება ისეთი ცნებები, როგორიცაა komşuluk — მეზობლური ურთიერთობები, mahalle — უბანი და hemşehri — იმავე მშობლიური ქალაქიდან ან რეგიონიდან წარმოშობილი ადამიანი. თანამშრომლობა ხშირია, თუმცა ყოველდღიურ ცხოვრებაზე გავლენას ახდენს განსხვავებები კლასის, რეგიონის, რწმენის, გენდერის, თაობისა და პოლიტიკის მიხედვითაც.
VivAVia can make mistakes. Check important information.