Түрікменстандағы дәстүрлі өмір жыл сайынғы мерекелерді, өмір кезеңдеріне байланысты ғұрыптарды, отбасылық әдеттерді, киім-кешекті, музыканы, ауызша әңгімелеуді, қолөнерді және өңірлік үлгілерді біріктіреді. Бес уәлаят — Ахал, Балқан, Дашоғыз, Лебап және Мары, сондай-ақ Aşgabat қаласы. Өңірлік айырмашылықтар кілем өрнектеріне, кестеге, зергерлікке, киіз басуға, қышқа, музыкаға және салттарды көпшілік іс-шараларда көрсету тәсіліне әсер етеді. Ұлттық көктем мерекесі деп те аталатын Nowruz Bayramy бүкіл Түрікменстанда 21 және 22 наурызда тойланады. Негізгі қоғамдық өтетін орын — Ахалдың Ақ-Бұғдай этрабындағы Nowruz ýaýlasy. Әдеттерге үй мен ауланы тазалау, семени және басқа салтанатты тағам әзірлеу, қонақ күту, сыйлық беру, әткеншек тебу, оттан секіру, киіз үйлер, халық ойындары, музыка және қолөнерді көрсету кіреді. Тағам бұл жерде мағына жеткізетін салтанатты белгі ретінде қарастырылады; ас әзірлеу тәсілдері тағам тақырыбына жатады. Үйлену тойы түрікмен тілінде Turkmen toy деп аталады. Әдеттерге қалыңдықтың күйеу жігіттің үйіне келуі, gelinalyjy деп аталатын безендірілген түйе шеруі, қолдан жасалған сыйлықтар, музыка, Kushtdepdi және әшекейленген ахалтеке жылқыларын пайдалану кіруі мүмкін. düýpli gyňaç қыздардың бас киімін тұрмыстағы әйелдердің бас киімімен алмастырады. Үйлену ғұрпы некені мемлекеттік тіркеудің орнына жүрмейді; заңды әрекет ретінде ресми тіркеу қажет. Кілем тоқу — түрікмен бірегейлігі мен бірлігін білдіретін маңызды өнер. Түрікмен кілемдері көлденең немесе тік өрмек станогында жүннен не жібектен қолмен тоқылады; өрнек, түс және материал өңірлік әрі табиғи орта дәстүрлерін көрсетеді. Бес негізгі гөл ахалтеке, сарық, әрсары, чоудур және йомут дәстүрлерімен байланысты. Түрікмен кілемі күнінде Ұлттық түрікмен кілемі музейі мен Türkmenhaly мемлекеттік бірлестігі арқылы көрме, көрсетілім, жарыс және марапаттау өтеді. Кілемдер туу, неке, намаз немесе аза тұту рәсімдерінде қолданылуы мүмкін; намаз және аза кілемдері мұнда дәстүрлі бұйым ретінде қаралады, діни ілім не құқықтың орнына жүрмейді. Түрікмен үлгісіндегі кесте жібек жіппен қабаттап тігу тәсілдері мен өңірлік тігіс және өрнектерді пайдаланады. Ол үйлену және жерлеу киімдерінде, мәдени іс-шараларда әрі күнделікті киімде кездеседі. Дәстүрлі киімге дон, көйлек, чавыт, курта, чырпы, тақия, düýpli gyňaç және börük не topby жатады. Жібек, мақта, түйе жүні мен қой жүні жиі қолданылады; күміс әшекейлер мен ақық өңірлік және әлеуметтік мағына береді. Шапандар құрмет пен сыйды білдіруі мүмкін. Кесте тігу дағдысын әйелдер мен қыздар отбасында үйретіп келген, бірақ оны үйренуге жас пен жыныс шектеу қоймайды. Музыка мен ауызша дәстүрге дутар — екі ішекті, мойны ұзын лютняға ұқсас аспап, дутаршы орындаушылары, бахшы ән айтуы және эпос баяндау, поэзия, проза мен вокалдық импровизацияны біріктіретін десаншы бахшы өнері кіреді. Görogly дастаны дутар мен гиджак сүйемелімен орындалатын әңгімелер, құндылықтар мен бірегейлікті сақтайды. Kushtdepdi ізгі тілекті импровизациялап, үйлесімді сөз, қимыл мен қадамды біріктіреді; ол салтанаттарда, үйлену тойларында, ұлттық мерекелерде және басқа жиындарда орындалады. Басқа қолөнерге тұт ағашы мен жібек құрты арқылы жібек өндіру, keche және koshma сияқты киіз бұйымдар, zergärçilik деп аталатын зергерлік, қыш жасау, қамыс өру және аспап жасау кіреді. Ахалтеке жылқы дәстүріне ат қою, міну, жарыс, сұлулық байқауы және жылқыны әшекейлеу; Алабай дәстүріне күшіктің тууы мен ат қою, қорғаныш тұмарлары, отбасылық үйрету, өсірушілер клубтары мен жарыстар жатады. Білім отбасылар, шеберлер, шәкірттер, қауымдастықтар, мектептер, музейлер, шеберханалар және ат орталықтары арқылы беріледі. Біріккен Ұлттар Ұйымының Білім, ғылым және мәдениет жөніндегі ұйымы (UNESCO) Түрікменстан дәстүрлерінің қатарына Görogly, Kushtdepdi, дәстүрлі түрікмен кілем тоқу, дутар жасау және дәстүрлі музыка орындау, жібек құртын өсіру және жібек өндіру, түрікмен үлгісіндегі кесте, Қожанасыр әңгімелері, ахалтеке жылқысын өсіру мен әшекейлеу, Наурыз және түрікмен алабайын өсіру өнерін енгізген. Туу мен балалық шақ дәстүрлеріне қатысты 2026 жылғы номинация әлі дайындалып жатыр және тізімге енгізілген жоқ. Мәдениет министрлігі, материалдық емес мәдени мұра бөлімі не басқармасы, UNESCO жөніндегі Ұлттық комиссия, музейлер, Türkmenhaly, уәлаяттардың мәдениет бөлімдері, өнер мектептері және дәстүрді жеткізуші қауымдастықтар құжаттау, сақтау, үйрету және көпшілікке таныстыруға қолдау көрсетеді. Түрікменстанның мәдени құқықтық негізіне 2013 жылғы Мәдениет туралы заң, 2012 жылы жасалған ұлттық тізім, 2014 жылы құрылған тиісті бөлім және 2015 жылғы Ұлттық материалдық емес мәдени мұраны қорғау туралы заң кіреді. Бұл шаралар мәдени құқықтар мен мұраны сақтауға көмектеседі, бірақ дәстүрді орындауға ортақ заңды міндет белгіленбеген. Жеке ғұрыптарға қатысты әлеуметтік күтім күшті болуы мүмкін, алайда олардың заңдық күші әртүрлі. Көпшілік фестивальдер мен мәдени бағдарламалар бүкіл елде қолжетімді; жеке той, отбасылық ғұрып, қолөнер, зергерлік және кілем құны мен уақытына қарай өзгереді. Қатысуға ортақ кіру ақысы немесе ұлттық тариф барын деректер анықтамайды. Дәстүрлер UNESCO тануы, тізімдер, музейлер, жарыстар, туризм, мемлекеттік фестивальдер, заманауи тоқыма өндірісі және қазіргі дизайн арқылы өзгеріп, жалғасады.
Түрікменстандағы дәстүрлер
Түрікменстандағы дәстүрлер — отбасылар, қауымдастықтар, шәкірттік және мәдени мекемелер арқылы берілетін мұралық, қайталанып отыратын әдеттер мен нышандар. Оларға Наурыз мерекесі, үйлену тойлары, отбасылық ғұрыптар, кілем тоқу, кесте тігу, ұлттық киім, дутар музыкасы, эпос айту, жылқы мен ит өсіру, зергерлік және өңірлік қолөнер жатады. Nowruz Bayramy 21 және 22 наурызда, ал Түрікмен кілемі күні мамырдың соңғы жексенбісінде өтеді. Бұл тәжірибелер фестивальдер, музейлер, жарыстар, мектептер және қазіргі өндіріс арқылы жалғасып, өзгеріп келеді.
VivAVia can make mistakes. Check important information.