कानून: संयुक्त अधिराज्यमा

संयुक्त अधिराज्यमा पूर्ण रूपमा एउटै कानुनी प्रणाली छैन। इङ्ल्यान्ड र वेल्स (England and Wales) ले एउटै प्रणाली साझा गर्छन्, जबकि स्कटल्यान्ड (Scotland) र उत्तरी आयरल्यान्ड (Northern Ireland) का आफ्नै प्रणाली, अदालत, प्रक्रिया र कानुनी पदावली छन्। कानून विधायन, अदालतले गरेका निर्णय र कायम राखिएका कानुनी सिद्धान्तबाट उत्पन्न हुन्छ। संयुक्त अधिराज्यको संसद (UK Parliament) का ऐनहरूमा उल्लेख भएअनुसार लागू हुन्छन्, जबकि अधिकार प्रत्यायोजित विधायिकाहरू (devolved legislatures) ले आफ्नो जिम्मेवारीका क्षेत्रभित्र कानून बनाउन सक्छन्। सार्वजनिक कानूनले सरकार तथा सार्वजनिक निकायका अधिकार र कर्तव्य नियन्त्रण गर्छ। यसमा संवैधानिक सिद्धान्त, प्रशासनिक निर्णय, कराधान, आप्रवासन र केही मानवअधिकारसम्बन्धी प्रश्नहरू समावेश हुन्छन्। निजी कानूनले व्यक्ति वा संस्थाबीचका विवाद र व्यवस्थालाई नियमन गर्छ। यसका महत्त्वपूर्ण क्षेत्रहरूमा सम्झौता, सम्पत्ति, पारिवारिक विषय, रोजगारी, उपभोक्ता अधिकार र क्षतिबापत क्षतिपूर्ति पर्छन्। फौजदारी कानूनले समाजविरुद्धको कसुर मानिने आचरणसँग सम्बन्ध राख्छ। राज्यले कथित कसुरहरूको अनुसन्धान र अभियोजन गर्छ, र सम्बन्धित संयुक्त अधिराज्यको अधिकारक्षेत्रका नियमअनुसार अदालतले दोषी हो वा होइन तथा कुनै सजाय निर्धारण गर्छ। अदालतहरूले मुद्दा सुन्छन् र बाध्यकारी निर्णय जारी गर्छन्, जबकि विशेषीकृत विवाद हेर्ने न्यायाधिकरणहरू (tribunals) ले धेरै विशेषज्ञतापूर्ण विवाद सम्हाल्छन्। तीन कानुनी प्रणालीमा अदालतको संरचना र पदनाम फरक हुन्छन्, र केही मुद्दा अन्ततः संयुक्त अधिराज्यको सर्वोच्च अदालत (UK Supreme Court) सम्म पुग्न सक्छन्। धेरै विवाद पूर्ण सुनुवाइबिना वार्ता, गुनासो प्रक्रिया, मध्यस्थता वा वैकल्पिक विवाद समाधान (alternative dispute resolution) को अर्को रूपबाट टुंगिन्छन्। अदालतको मुद्दामा औपचारिक कागजात, प्रमाण, समयसीमा, खर्च र आर्थिक जोखिम पर्न सक्छ। कानुनी सहयोग नियमन गरिएका कानुनी पेशेवरहरू, परामर्श दिने संस्था, ट्रेड युनियन, बीमाकर्ता वा विशेषज्ञ प्रतिनिधिबाट पाउन सकिन्छ। इङ्ल्यान्ड र वेल्समा सोलिसिटर (solicitor) र ब्यारिस्टर (barrister) सामान्य पदनाम हुन्, जबकि स्कटल्यान्डमा सोलिसिटर र एड्भोकेटहरू (advocates) पनि हुन्छन्। तथ्य, कागजात, मिति र चाहिएको नतिजा सुरुमै अभिलेख गरिएमा कानुनी समस्या व्यवस्थापन गर्न सजिलो हुन्छ। सुरक्षा, स्वतन्त्रता, आप्रवासन स्थिति, आवास, बालबालिका, ठूलो क्षति वा अदालतको समयसीमा सम्बन्धी अवस्था भएमा तत्काल पेशेवर सल्लाह लिनु उचित हुन्छ।