په افغانستان کې کورنۍ اړیکې عموماً د پاملرنې، ساتنې، مالي مرستې او د شخړو د حل چارې تنظیموي. خپلوان او د ټولنې مشران ښايي پر پرېکړو اغېز ولري، په داسې حال کې چې دیني شخصیتونه، محکمې، دولتي ادارې او بشري مرستندویه سازمانونه د قانوني، ټولنیزو، روغتیايي یا خوندیتوب ستونزو پر مهال بېلابېل رولونه لرلای شي. رسمي کورني خدمتونه ټوټهټوټه دي، او بېځایه کېدل، ناروغي، معلولیت، بېوزلي او شخړه د پاملرنې مسؤلیتونه زیاتولای شي. پېژندګلوي عموماً د خپلوانو، خپلوي، ګاونډیو، ټولنو، ښوونځیو، کارځایونو یا نورو باوري اړیکو له لارې رامنځته کېږي. ملګرتیاوې په خپله خوښه جوړې شوې شخصي اړیکې دي او ثبت یا اجازې ته اړتیا نه لري. د اړیکې دواړه ډولونه ښايي د جنسیت، عمر، ولایت، قوم، دین، د بېځایه کېدو حالت او سیمهییزو تمو له امله اغېزمن شي. لیدنې او ډیجیټلي اړیکې د محرمیت، شهرت او شخصي خوندیتوب په اړه پاملرنې ته اړتیا لري. عاطفي اړیکې ډېری وخت د کورنۍ او ټولنې د تمو له مخې بڼه اخلي. دا اړیکه کېدای شي د اسلامي واده تړون (Nikah) له لارې په ټولنیز ډول د منلو وړ وګرځي، خو د جنسیتونو جلاوالی، د محرم (Mahram) شرطونه، د حجاب (Hijab) اصول او سیمهییز توپیرونه اړیکه او تګ راتګ محدودولای شي. د واده رضایت په رسمي ډول منل شوی، خو جبري واده، کمعمره واده، جنډري تاوتریخوالی او ستونزمن بېلتون لا هم جدي خطرونه دي. په افغانستان کې د شخصي انتخاب، د کورنۍ ښکېلتیا، خوندیتوب او شته ملاتړ ترمنځ عملي توازن له یوې سیمې څخه بلې ته توپیر لري.
اړیکې په افغانستان کې
په افغانستان کې اړیکې کورنۍ اړیکې، پېژندګلوي، ملګرتیاوې او عاطفي اړیکې رانغاړي. دا اړیکې پر پاملرنه، باور، ټولنیز ملاتړ او د ټولنې په ژوند کې پر ګډون اغېز کوي، خو اړیکه نیول د جنسیت، عمر، ځای، قوم، دین، بېځایه کېدو او سیمهییزو تمو له مخې بدلېږي. کورنۍ او ټولنیزې شبکې ډېری وخت د اړیکې نیولو یوه منل شوې لار برابروي، خو محرمیت، د تګ راتګ محدودیتونه، بېوزلي، شخړه او محدودوونکي جنډري اصول د انتخاب او ملاتړ زمینه کمولای شي.
VivAVia can make mistakes. Check important information.