ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੰਮ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ, ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਵਪਾਰ, ਨਿਰਮਾਣ, ਆਵਾਜਾਈ, ਉਤਪਾਦਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ, ਤਕਨੀਕੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਜੇ ਵੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਸਥਾਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਪਾਰ, ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੰਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਆਮਦਨ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਸਮੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣਯੋਗ ਨਿਯੋਗਤਾ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਹਿਮਤ ਵਿਵਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਿਖਤੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਭੂਮਿਕਾ, ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਜਾਂ ਭੱਤੇ, ਕੰਮ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਛੁੱਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੇਬਰ ਲਾਅ (Labour Law) ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਰਸਮੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਕਜੁੱਟ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਲਾਗੂਕਰਨ ਦੀ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਮਦਨ ਘੱਟ ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰੁਜ਼ਗਾਰਕ ਸੰਬੰਧ ਵਿਆਪਕ ਕੰਮਕਾਜੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਨਿਯੋਗਤਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਯੋਗਤਾਵਾਂ, ਹਵਾਲੇ ਜਾਂ ਭੂਮਿਕਾ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਬੀਮਾ ਜਾਂ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਭੱਤੇ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹੀ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਮੌਕਿਆਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਸੀਮਿਤ ਮਿਆਦ ਵਾਲੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪਹੁੰਚ ਕੰਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਜਰਬੇ, ਸ਼ਾਗਿਰਦੀ ਜਾਂ ਕੰਮ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਖਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਿਯਮਬੱਧ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਲਾਇਸੰਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੰਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਖੇਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਮਿਟ, ਕਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਮਾਲਕੀ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਹਕੀਕਤੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ, ਭੁਗਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ, ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।
ਕੰਮ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ
ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤਨਖ਼ਾਹੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਦਿਹਾੜੀਦਾਰੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਬਿਨਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਮ ਅਤੇ ਘਰ-ਆਧਾਰਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਸਮੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ, ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਕੰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੋੜਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਨਿੱਜੀ ਸੰਬੰਧਾਂ, ਸਥਾਨਕ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸੂਬੇ, ਖੇਤਰ, ਲਿੰਗ, ਸਿੱਖਿਆ, ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਅਮਲ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
VivAVia can make mistakes. Check important information.