યુનાઇટેડ કિંગડમમાં એક સંપૂર્ણપણે એકરૂપ કાનૂની વ્યવસ્થા નથી. ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સ (England and Wales) એક જ વ્યવસ્થા વહેંચે છે, જ્યારે સ્કોટલેન્ડ (Scotland) અને ઉત્તરી આયર્લૅન્ડ (Northern Ireland) પોતાની અલગ વ્યવસ્થાઓ, અદાલતો, પ્રક્રિયાઓ અને કાનૂની પરિભાષાઓ ધરાવે છે. કાયદો કાયદાકીય અધિનિયમો, અદાલતો દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણયો અને જાળવી રાખવામાં આવેલા કાનૂની સિદ્ધાંતોમાંથી બને છે. યુનાઇટેડ કિંગડમની સંસદ (UK Parliament) દ્વારા બનાવાયેલા અધિનિયમો તેમાં લખ્યા મુજબ લાગુ પડે છે, જ્યારે સોંપાયેલી સત્તાઓ ધરાવતી વિધાનસભાઓ (devolved legislatures) પોતાની જવાબદારીના ક્ષેત્રોમાં કાયદા બનાવી શકે છે. જાહેર કાયદો સરકાર અને જાહેર સંસ્થાઓની સત્તાઓ તથા ફરજો નિયંત્રિત કરે છે. તેમાં બંધારણીય સિદ્ધાંતો, વહીવટી નિર્ણયો, કરવેરો, ઇમિગ્રેશન અને માનવ અધિકારો સંબંધિત કેટલાક પ્રશ્નોનો સમાવેશ થાય છે. ખાનગી કાયદો લોકો અથવા સંસ્થાઓ વચ્ચેના વિવાદો અને વ્યવસ્થાઓને નિયંત્રિત કરે છે. મહત્વના ક્ષેત્રોમાં કરારો, મિલકત, કુટુંબ સંબંધિત બાબતો, રોજગાર, ગ્રાહક અધિકારો અને થયેલા નુકસાન માટેનું વળતર સામેલ છે. ફોજદારી કાયદો સમાજ વિરુદ્ધના ગુના તરીકે ગણાતા વર્તન સાથે સંબંધિત છે. રાજ્ય આરોપિત ગુનાઓની તપાસ કરે છે અને કેસ ચલાવે છે, જ્યારે સંબંધિત યુનાઇટેડ કિંગડમના અધિકારક્ષેત્રના નિયમો અનુસાર અદાલત દોષિતતા અને કોઈ સજા નક્કી કરે છે. અદાલતો કેસોની સુનાવણી કરે છે અને બાધ્યકર્તા નિર્ણયો આપે છે, જ્યારે ટ્રિબ્યુનલ્સ (tribunals) અનેક વિશિષ્ટ પ્રકારના વિવાદો સંભાળે છે. ત્રણેય કાનૂની વ્યવસ્થાઓમાં અદાલતોનું માળખું અને હોદ્દાનાં નામ અલગ છે, અને કેટલાક કેસ અંતે યુનાઇટેડ કિંગડમની સર્વોચ્ચ અદાલત (UK Supreme Court) સુધી પહોંચી શકે છે. ઘણા વિવાદો સંપૂર્ણ સુનાવણી વિના વાટાઘાટ, ફરિયાદ પ્રક્રિયા, મધ્યસ્થી અથવા વૈકલ્પિક વિવાદ નિવારણ (alternative dispute resolution)ના અન્ય કોઈ સ્વરૂપ દ્વારા ઉકેલાય છે. અદાલતી કેસમાં ઔપચારિક દસ્તાવેજો, પુરાવા, સમયમર્યાદાઓ, ખર્ચ અને નાણાકીય જોખમ સામેલ થઈ શકે છે. કાનૂની મદદ નિયંત્રિત વ્યવસાય તરીકે કામ કરતા વકીલો, સલાહ સંસ્થાઓ, ટ્રેડ યુનિયનો, વીમા કંપનીઓ અથવા વિશિષ્ટ પ્રતિનિધિઓ પાસેથી મળી શકે છે. ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સમાં કાનૂની સલાહ આપતા વકીલ (solicitor) અને અદાલતમાં વકીલાત કરતા વકીલ (barrister) સામાન્ય શબ્દો છે, જ્યારે સ્કોટલેન્ડમાં સોલિસિટરો અને વિશિષ્ટ અદાલતી વકીલો (advocates) પણ હોય છે. હકીકતો, દસ્તાવેજો, તારીખો અને ઇચ્છિત પરિણામો શરૂઆતમાં જ નોંધવામાં આવે તો કાનૂની સમસ્યાનું સંચાલન સરળ બને છે. સલામતી, સ્વતંત્રતા, ઇમિગ્રેશનનો દરજ્જો, રહેઠાણ, બાળકો, મોટું આર્થિક નુકસાન અથવા અદાલતી સમયમર્યાદાનો પ્રશ્ન હોય ત્યારે તાત્કાલિક વ્યાવસાયિક સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
કાયદો — યુનાઇટેડ કિંગડમમાં
યુનાઇટેડ કિંગડમમાં કાયદો લોકો, વ્યવસાયો, જાહેર સંસ્થાઓ અને સરકાર માટે નિયમો નક્કી કરે છે. દેશમાં ત્રણ મુખ્ય કાનૂની વ્યવસ્થાઓ છે, તેથી કોઈ બાબત ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સ, સ્કોટલેન્ડ અથવા ઉત્તરી આયર્લૅન્ડમાંથી કયા વિસ્તારમાં આવે છે તેના આધારે લાગુ પડતા નિયમો અને અદાલતો અલગ હોઈ શકે છે. તેથી યોગ્ય અધિકારક્ષેત્ર સમજવું એક મહત્વપૂર્ણ પહેલું પગલું છે.
VivAVia can make mistakes. Check important information.